ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ

ଯଦି ବିରୋଧୀ ଦଳର ନେତା ହୋଇ ନଥାନ୍ତେ, ତେବେ ବି ବିଧାନସଭାରେ ଜଣେ ତର୍କକୁଶଳୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଭାବେ ଶ୍ରୀ ନରସିଂହ ମିଶ୍ର ଜାଜୁଲ୍ୟମାନ ହୋଇ ରହିବାର ଯୋଗ୍ୟତାରେ ଥିଲେ ସୁମଣ୍ଡିତ । ଯେହେତୁ ମୁଁ ଆଇନ ସଂଶୋଧନର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରସ୍ତାବ ଓ ଚିଠା ଦେଇଥିଲି ଓ ଯେହେତୁ ମୋ ପ୍ରସ୍ତାବ ଅନୁସାରେ ୨୦୧୬ରେ ଆଇନ ସଂଶୋଧନ କରି ତହିଁରେ ଧାରା ୫ ଖଞ୍ଜି ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ସରକାର ପ୍ରଥମଥର ପାଇଁ ନିଯମାବଳୀ ପ୍ରଣଯନ ପାଇଁ କ୍ଷମତା ଆହରଣ କରିଥିଲେ ଓ ଯେହେତୁ ମୋର ଅବଶିଷ୍ଟ ପ୍ରସ୍ତାବଗୁଡ଼ିକ ୨୦୧୮ର ଏହି ସଂଶୋଧନରେ ବିଧିଭୁକ୍ତ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଥିଲା, ସେହେତୁ ଏ ସମ୍ପର୍କରେ ସରକାର କି ପଦକ୍ଷେପ ନେଉଛନ୍ତି ତହିଁ ଉପରେ ମୁଁ ଦୃଷ୍ଟି ରଖିଥିଲି । ମୁଁ ଦେଖିଲି ଯେ, ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଗୋପନ ଇସାରାରେ ବା ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରି ଅଣଓଡ଼ିଆ ଅଧ୍ୟୁଷିତ ଇଂରାଜିମନସ୍କ ଅମଲାତନ୍ତ୍ର ଆମ ଭାଷା ଆଇନକୁ ଚିରଦିନ ପାଇଁ ନିରର୍ଥକ କରିଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟାରତ । ମୁଁ ଏହା ୧୦.୪.୨୦୧୮ରେ ମୋ ନଭନିବାସରେ ରଖିଲି ଓ ଆଗଧାଡ଼ିଆ ବିଧାୟକମାନଙ୍କୁ ଅବଗତ କରାଇଲି ।

ଏହି ଲେଖାରେ ଭାଷା ଆଇନରେ ଯେଉଁ ସଂଶୋଧନ ହେବାକୁ ଯାଉଛି ତାହା କିପରି ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ପ୍ରତି ବିପଦ ତାହା ବୁଝାଇ, ଆମ ବିଧାୟକମାନେ କଣ କରିବା ଭଲ ହେବ ତାହା ବି ମୁଁ କହିଥିଲି ଓ ଏହି ଲେଖାର ନକଲ ଅଧିକାଂଶ ବିଧାୟକଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲି, ଦିଆଇଥିଲି । ଦୁଃଖ ଓ ପରିତାପର କଥା, ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ, ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ତାଙ୍କ ବିଶ୍ଵସ୍ତ ଅମଲାମାନଙ୍କ ଏହି ଦୁରଭିସନ୍ଧି ବିଧାନସଭାରେ ଆଲୋଚିତ ହେଲା ନାହିଁ ଓ ୪କ ପରି ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣତଃ ଓଡ଼ିଆ ବିରୋଧୀ ଧାରା ବିଧିଭୁକ୍ତ ହୋଇଗଲା ।

ଡଃ ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଚ୍ୟାଉ ପଟ୍ଟନାୟକ

ଏକଦା ବିଧାନସଭା ଆଦର୍ଶ କମିଟିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଥିବା ଡଃ ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଚ୍ୟାଉ ପଟ୍ଟନାୟକ ଜଣେ ଅଭିଜ୍ଞ ବିଧାୟକ । ଶ୍ରୀ ମିଶ୍ରଙ୍କ ପରେ ବିତର୍କରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରି ସେ ବିଧେୟକଟି ଯେଉଁ ରୂପରେ ଆସିଥିଲା ସେହି ରୂପକୁ ସ୍ଵାଗତ ଜଣାଇଲେ ।

କଳାପତାକା ଅଭିଯାନ (ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ) ଚାପରେ କିପରି ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପୁରୀଠାରେ ଭାଷା ଆଇନ ସଂଶୋଧନ ପାଇଁ “ଘୋଷଣା କଲେ” ତାହାର ଉଲ୍ଲେଖ ଆମେ ଡଃ ଚ୍ୟାଉପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଭାଷଣରେ ଦେଖୁଁ । କିନ୍ତୁ ପୁରୀ ପରେ ଭୁବନେଶ୍ଵରସ୍ଥ ସଚିବାଳୟରେ ଯେ ୧୪.୩.୨୦୧୮ ତାରିଖରେ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ବୈଠକ ବସି ଭାଷା ଆଇନ ସଂଶୋଧନ ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ ଭିନ୍ନ ପ୍ରସ୍ତାବ ଯେ ଗୃହୀତ ହୋଇଥିଲା ତାହା ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କଲେନାହିଁ ! କାହିଁକି ସେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହିଁଲେ ନାହିଁ ଯେ, ଯଦି ବିଧେୟକଟି ୨୬.୧୨.୨୦୧୭ ତାରିଖର ପ୍ରସ୍ତାବ ଅନୁସାରେ ପ୍ରଣୀତ, ତେବେ ୧୪.୩.୨୦୧୮ ତାରିଖର ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ପ୍ରସ୍ତାବଟି କୁଆଡ଼େ ଗଲା?

ଯେତେବେଳେ ବିଧେୟକଟିର ‘ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ କାରଣ କଥନ’ରେ ଗୋଟିଏ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ବୈଠକରେ ଗୋଟିଏ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟରେ ଗୃହୀତ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଆଧାରଶୀଳା କରାଯାଇଛି , ସେତେବେଳେ ସେହି ପ୍ରସ୍ତାବଟି ତହିଁରେ ସଂଯୁକ୍ତ କରା ନଯାଇ ବିଧାନସଭାକୁ ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ଅନ୍ଧାରରେ ରଖାଯିବାର କାରଣ କ’ଣ ତାହା ସେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହିଁବା ଉଚିତ ଥିଲା । ବିଧାନସଭା ଜାଣିଥିଲେ ହିଁ ଲୋକେ ଜାଣିଥାନ୍ତେ । କିନ୍ତୁ ସେ ତାହା କଲେ ନାହିଁ ।

ଯେହେତୁ ସେ ତାଙ୍କ ଭାଷଣରେ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନର ଚାପ କଥା କହିଛନ୍ତି, ଉପରସୂଚିତ ଲେଖାରେ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନର ଯେଉଁ ପତିକ୍ରିୟା ଖୋଦିତ, ତାହା ତ ସେ ନିଶ୍ଚୟ ବିଚାରକୁ ନେଇଥିବା କଥା । ବିଧେୟକଟି କିପରି ପ୍ରମାଦପୂର୍ଣ ଓ ତଦ୍ଦ୍ଵାରା ଓଡ଼ିଶା କିପରି କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେବ, ତାହା ସବିଶେଷ ଆଲୋଚିତ ହୋଇ ତହିଁ ଉପରେ ବିଧାୟକମାନେ କି ପଦକ୍ଷେପ ନେବା ଉଚିତ ତାହା ତ ଏହି ଲେଖାରେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାହୋଇଥିଲା ।

ଦୁଃଖର ସହ କହିବାକୁ ପଡ଼ୁଛି ଯେ, ଦୂଷିତ ଅଭିସନ୍ଧି ରଖି ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ତାଙ୍କ ଆଖିଆଗରେ ଏକ କ୍ୟାବିନେଟ୍ ସ୍କାମ୍ ଘଟାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଓ ତଦ୍ଦ୍ଵାରା ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ଭାଷା ସ୍ଵାର୍ଥ ଉଜୁଡ଼ିଯିବା ସୁନିଶ୍ଚିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଜଣେ ବରିଷ୍ଠ ସଦସ୍ୟ ଭାବେ ଡଃ ଚ୍ୟାଉପଟ୍ଟନାୟକ ସରିଯାଇଥିବା ବିଧାନସଭାକୁ ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ସତ ଜାଣିବାରେ କୌଣସି ସାହାଯ୍ୟ କରିନଥିଲେ । (କ୍ରମଶଃ)
୫.୬.୨୦୧୯

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ

ବସ୍ତୁତଃ ମୋ ପ୍ରସ୍ତାବ ଓ ଚିଠା ହେତୁ ଆମ ଭାଷା ଆଇନରେ ଥିବା ଆଜନ୍ମ ତ୍ରୁଟିଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଅବଗତ ହେଲେ । ଫଳରେ ବିଧାୟକ ନବ କିଶୋର ଦାସଙ୍କ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରରେ ୧୪.୧୨.୨୦୧୫ ତାରିଖରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ବିଧାନସଭାକୁ କହିଥିଲେ କି, ଭାଷା ଆଇନଟିର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀତା ପାଇଁ ଖୁବ ଶୀଘ୍ର ତହିଁର ସଂଶୋଧନ କରାଯିବ ।

ଭାଷା ଆଇନଟିର ସଂଶୋଧନ ପାଇଁ ମୁଁ ଦେଇଥିବା ଚିଠାରେ ଯେଉଁ ଧାରା ୪ର ସଂଯୋଗୀକରଣ ପ୍ରସ୍ତାବ କରିଥିଲି, ତାର ଉପଧାରା ୨ ନିମ୍ନରେ ଉଦ୍ଧୃତ୍ତ ହେଲା :

“ଏହି ଆଇନର ସମସ୍ତ ବା ଯେ କୌଣସି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପାଇଁ ବା ଏହି ଆଇନର ଯେକୌଣସି ବା ସମସ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରିବା ପାଇଁ ବା ଏହି ଆଇନର ପ୍ରଯୁକ୍ତିସୀମା ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ପରିବର୍ଦ୍ଧିତ କରିବାପାଇଁ ବା ଏହାର କୌଣସି ଧାରାର ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନକୁ ଦଣ୍ଡନୀୟ କରିବା ପାଇଁ ସରକାର ନିୟମାବଳୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଓ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ କରିପାରିବେ ।”

ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ବିଧାନସଭାରେ ଦେଇଥିବା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ପାଳନରୁ ଓହରିଯାଉଥିବା କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲା ୧୭.୧୨.୨୦୧୫ ତାରିଖରେ । Orissa CM drifts away from the decision for governance of Orissa in Oriya ଶୀର୍ଷକ ଅଲୋଚନା ମୁଁ ରଖିଲି ବିଶ୍ଵବାସୀ ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ।

କିନ୍ତୁ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ଭିଆଇ ମୋ ପ୍ରଦତ୍ତ ଉପରୋକ୍ତ ପ୍ରସ୍ତାବ ଅନୁଯାୟୀ ଆଇନ ସଂଶୋଧନ ସକାଶେ ଆମେ ତାଙ୍କୁ ବାଧ୍ୟକଲୁ । ତେଣୁ, ଓଡ଼ିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା (ସଂଶୋଧନ) ଅଧ୍ୟାଦେଶ, ୨୦୧୬ରେ ମୋ ଚିଠାର ଧାରା ୪ (୨)କୁ ଆଇନରେ ପ୍ରବିଷ୍ଟ କରାଇ ସରକାର ତାହାକୁ ଧାରା ୫ର ନାମ ଦେଲେ । ତାହା ହେଲା :

“୫॰ ଏହି ଅଧିନିୟମର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ସକାଶେ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ନିଯମାବଳୀ ପ୍ରଣୟନ କରିପାରିବେ ।”

କିନ୍ତୁ ଏହି ଅଧ୍ୟାଦେଶକୁ ଆଇନତଃ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା (ସଂଶୋଧନ) ଆଇନ, ୨୦୧୬ରେ ରୂପାନ୍ତରିତ କଲାବେଳେ ଆମ ବିଧାନସଭା ସଦସ୍ୟମାନେ କିପରି ଅମଲାତନ୍ତ୍ରର ହାତବାର୍ସି ଭାବେ କାମ କରିଥିଲେ ତାହା ଆମେ ପରେ ଦେଖିବା । ବର୍ତ୍ତମାନ ଦେଖିବା ଓଡ଼ିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା (ସଂଶୋଧନ) ବିଧେୟକ, ୨୦୧୮ର ବିଚାର ବେଳେ ଶ୍ରୀ ଅମର ଶତପଥିଙ୍କ ସାଙ୍ଗକୁ ଆଉ କିଏ କଣ କହିଥିଲେ ।

ଶ୍ରୀ ନରସିଂହ ମିଶ୍ର

ବିରୋଧୀ ଦଳ ନେତା ଶ୍ରୀ ନରସିଂହ ମିଶ୍ର ଏହାକୁ ସ୍ଵାଗତ ଜଣାଇଥିଲେ ଏବଂ “ଏଥିରେ ବିରୋଧ କରିବାର କିଛି ନାହିଁ” ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ଏଥିରେ ଆଇନଟିର ଉଲ୍ଲଂଘନ ପାଇଁ ଦଣ୍ଡବିଧାନ କଥା ଉଚ୍ଚାରିତ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ବିଧେୟକଟିରେ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନର ସଜ୍ଞା ପ୍ରଦତ୍ତ ହୋଇନଥିବା ହେତୁ ପଚାରିଥିଲେ “ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନର ଅର୍ଥ କଣ?” ସେ କହିଥିଲେ,

“ଏହି ଆଇନ ଦ୍ଵାରା ସବୁ କ୍ଷମତା ସରକାରଙ୍କୁ ଦେଇଦିଆଯାଉଛି । ସରକାର Rule (ନିଯମାବଳୀ) ତିଆରିକରିବେ । ଏବଂ Rule ତିଆରିକରି ଯେତେବେଳେ Gazette Notification କରିଦେବେ, ସେତେବେଳେ ଏହା ଲାଗୁ ହୋଇଯିବ । ତେଣୁ ଆମେ ଯଦି ଜାଣିନଥିବା ଉଲ୍ଲଂଘନ ଅର୍ଥ କଣ, ତା ହେଲେ ସେଇଟା ବିପଦ ହୋଇପାରେ ।”

ଗୋଳମାଳ ବଡ଼ ଗଭୀର

ଶ୍ରୀ ମିଶ୍ରଙ୍କ ଭାଷଣରୁ ଜାଣିହୋଇଯାଏ ଭାଷା ଆଇନକୁ ନେଇ ଗୋଳମାଳ କେତେ ଗଭୀର । ଏଥିରୁ ଜଣାପଡ଼େ ଯେ, ଉପର ସୂଚିତ ଅଧ୍ୟାଦେଶ ବଳରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାର “ଓଡ଼ିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା ନିଯମାବଳୀ, ୨୦୧୬ ନାମକ ଯେଉଁ ନିଯମାବଳୀ (Rules) ତିଆରି କରିଥିଲେ ଓ ଯାହାକୁ ୧୪୯୭ ସଂଖ୍ୟକ ଓଡ଼ିଶା ଅସାଧାରଣ ରାଜପତ୍ର (Extraordinary Gazette)ରେ ଅଗଷ୍ଟ ୨୨, ୨୦୧୬ରେ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ତାହା ବିରୋଧୀ ଦଳ ନେତାଙ୍କୁ ଜଣା ନ ଥିଲା । କେମିତି ଜଣାଯାଇଥାନ୍ତା? ସରକାର ତ ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ବିଧାନସଭାକୁ ଅବଗତ କରାଇନଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ବିରୋଧୀ ଦଳ ନେତା ତ ଜାଣିଥିଲେ ଯେ, ଅଧ୍ୟାଦେଶ ବଳରେ ୨୦୧୬ ମେ ୨୧ ତାରିଖରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନର ଯେଉଁ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ସଂଶୋଧନ ହୋଇ ଧାରା ୫ ଯୋଡ଼ା ହୋଇଥିଲା, ତାହା ତ କେବଳ ନିୟମାବଳୀ ପ୍ରଣୟନର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ ଆବଶ୍ୟକତା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ହିଁ ଜାରିକରା ହୋଇଥିଲା । ତେଣୁ ତଦ୍ଦ୍ଵାରା କି ନିଯମାବଳୀ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା, କ’ଣ ତାର ଭାଷା ଥିଲା, କିପରି ତାହା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଲା ବା କ’ଣ ହେଲା ତାର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀତାର ଫଳ, ତାହା ଜାଣିବା ପାଇଁ ଶ୍ରୀ ମିଶ୍ର ଚାହିଁଲେ ନାହିଁ କାହିଁକି? ଚାହିଁଥିଲେ ହୁଏତ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନର ପ୍ରୟୋଗ ବ୍ୟାପାରରେ ସରକାର ଯେଉଁ ଗଭୀର ଗୋଳମାଳ ସୃଷ୍ଟିକରିଚାଲିଛନ୍ତି ତାହା ଧରା ପଡ଼ିଯାଇଥାନ୍ତା ଓ ଆଇନଟି ନିର୍ଭୁଲଭାବେ ସଂଶୋଧିତ ହୋଇଯାଇପାରିଥାନ୍ତା । (କ୍ରମଶଃ)

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ

ବାସ୍ତବତା ହେଲା ଏହାହିଁ ଯେ, ୧୯୫୪ରେ ଭାଷା ଆଇନଟି ପ୍ରଣୀତ ଓ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ୨୦୧୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାହା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇପାରୁନଥିବାରୁ ତାହାକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସୁରକ୍ଷା ସମିତି ଓ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସଂଗ୍ରାମ ସମିତି ଆନ୍ଦୋଳନ କରୁଥିଲେ । ଅଫିସମାନଙ୍କରେ ଓଡ଼ିଆରେ କାମ ହେଉ ବୋଲି ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ବାରମ୍ବାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା ଯାଉଥିଲା । କେହି ତହିଁପ୍ରତି କର୍ଣପାତ କରୁନଥିଲେ । କଣ କରିବାକୁ ହେବ ବୁଝି ନ ପାରି ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଏକ ମନ୍ତ୍ରୀସ୍ତରୀୟ କମିଟି ଗଠନ କଲେ ୩୧.୭.୨୦୧୫ ତାରିଖରେ ଯହିଁରେ ଆଉ ୬ ଜଣ ବେସରକାରୀ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସହ ମୁଁ ବି ଜଣେ ମନୋନୀତ ସଦସ୍ୟ ଥିଲି । କମିଟି ସମ୍ମୁଖରେ ଏକମାତ୍ର ପ୍ରସଙ୍ଗ ଥିଲା ଓଡିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନ, ୧୯୫୪ର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀତା ।

କେଉଁ କାରଣ ହେତୁ ଆଇନଟି କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇ ପାରୁନାହିଁ ତହିଁ ଉପରେ ସବିଶେଷ ଗବେଷଣା କରି ମୁଁ ସରକାରଙ୍କୁ ପାର୍ଶ୍ଵସ୍ଥ ପରାମର୍ଶ ଓ ଚିଠା ଦେଇଥିଲି ।

ଆଇନଟି ଯେହେତୁ ଇଂରାଜୀରେ ଥିଲା, ସେହେତୁ ମୋର ଉପରୋକ୍ତ ପରାମର୍ଶ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇ ରହିଥିଲା ଇଂରାଜୀରେ ଲିଖିତ ମୋର ଚିଠା । ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ତାର ଏକ ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ କରାଇଥିଲେ । bhasha॰odisha॰gov॰inରେ ତାହାକୁ ପ୍ରକାଶ ବି କରିଥିଲେ ।

ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଭଣ୍ଡୁର କରିବାକୁ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର କାରଣରୁ ତାହାକୁ ଅନୁପଲଭ୍ୟ କରାଇଦେଇଛନ୍ତି । ତେଣୁ ସବୁ ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ଅବଗତି ପାଇଁ ମୁଁ ତାର ଏକ ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ କରି scribd॰comରେ ସ୍ଥାନିତ କରିଛି । ତାହାକୁ ଏଠାରେ ରଖୁଛି ଆଲୋଚନାର ସୁବିଧା ପାଇଁ ।

Legislation Proposed by Sub… by on Scribd

(କ୍ରମଶଃ)
୩୧.୫.୨୦୧୯

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ

ବିଧାନସଭାର ସମସ୍ତ ସଭ୍ୟଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଥିଲା ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପୂର୍ବୋଦ୍ଧୃତ୍ତ ଉପୋଦ୍ଘାତୀ ଭାଷଣ ଏବଂ ବିଧେୟକଟିର ମଞ୍ଜ-ଭିନ୍ନତାର ନଗ୍ନ ରୂପ । କିନ୍ତୁ ଏହି ନଗ୍ନ ଭିନ୍ନତା କୌଣସି ଜଣେ ବି ବିଧାୟକଙ୍କୁ ବିଚଳିତ କରିନଥିଲା ।

ଆମ ବିଧାୟକମାନେ , ଯେଉଁମାନେ ବି ବିତର୍କରେ ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ବୟାନ ସହ ବିଧେୟକର ଦୃଶ୍ୟମାନ ଭିନ୍ନତା ଦେଖି ସୁଦ୍ଧା ସେ ବିଷୟରେ ପାଟି ଫିଟାଇ ନଥିଲେ ।

ବିଧାୟକମାନେ କଣ କଲେ?

ଏହା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କରିବା ପାଇଁ ସେଦିନ ବିଧାନସଭାରେ ଯେଉଁ ବିତର୍କ ହୋଇଥିଲା ତାହାର ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ଅଂଶ ସମସ୍ତଙ୍କ ଅବଗତିକୁ ଆସିବା ଆବଶ୍ୟକ ।

ଅମର ପ୍ରସାଦ ଶତପଥୀ ଥିଲେ ସରକାରୀ ମୁଖ୍ୟ ଛାଟିଆ । ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ନୈତିକ ସମର୍ଥନ ସନ୍ଦେହାତୀତ । ଆମ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମ୍ପର୍କରେ ଦି ପଦ ସ୍ଵୀକୃତିସୂଚକ କଥା କହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବିଧେୟକଟିରେ ବିଧିସ୍ଵୀକୃତ ହେବାକୁ ଥିବା ଜାଲିଆତି ଉପରେ ସେ ପଡେ ବି ପାଟି ଫିଟାଇ ନଥିଲେ । ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ୨୭.୪.୨୦୧୮ରେ ବିଧେୟକଟିକୁ ଗୃହରେ ରଖିଥିଲେ । ତହିଁର ଅନୁଧ୍ୟାନ କଲା ପରେ ଏହି ନଭମଞ୍ଚରେ ତାର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ତ୍ରୁଟି ଓ ତଦ୍ଦ୍ଵାରା ହେବାକୁ ଯାଉଥିବା କ୍ୟାବିନେଟ୍ ସ୍କାମ୍ ସମ୍ପର୍କରେ ଏହି ନଭମଞ୍ଚରେ ଲେଖିଥିଲି ଓ ତାର ନକଲ ଶ୍ରୀ ଶତପଥିଙ୍କ ସମେତ ବହୁ ବିଧାୟକଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲି ।

ମୁଁ ଲେଖିଥିଲି, ସଂଶୋଧନ ବିଧେୟକଟି ମୂଳ ଅଧିନିୟମରେ ‘୪କ’ ନାମକ ଏକ ନୂଆ ଧାରା ଯୋଡ଼ିବ, ଯହିଁରେ ଲେଖାଥିବ:

“ସରକାର, ସରକାରୀ ଭାଷାର ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବହାର ନିମନ୍ତେ ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀ ବା ବିଭାଗମାନଙ୍କୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ପ୍ରଦାନ କରିବା ତଥା ସେଥିରେ ଖିଲାପ କରୁଥିବା ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀ ବା ବିଭାଗମାନଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡବିଧାନ କରିବା ସକାଶେ ନିୟମାବଳୀରେ ଉପଯୁକ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥାମାନ ବିହିତ କରିପାରିବେ ।”

“ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଧାରା ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଭୟଙ୍କର କ୍ଷତି ଘଟାଇବ; କାରଣ ମୂଳ ଆଇନଟିରେ ଓଡ଼ିଆ ଜାତିକୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଭାଷା ଅଧିକାରକୁ ଏହା ଅକଳ୍ପନୀୟ ଭାବେ ସଂକୁଚିତ କରିବ । ମୂଳ ଆଇନଟିରେ ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଶାରେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦପ୍ତରରେ ସରକାରୀ ଭାଷା ହେବ ଓଡ଼ିଆ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି । ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଧାରା ତାକୁ ଖର୍ବ କରି “ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବହାର” ପରି ଏକ ଆତ୍ମଘାତୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି କରିବ । କହିବା ନିଷ୍ପ୍ରୟୋଜନ ଯେ, “ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବହାର” ସମ୍ପୂର୍ଣ ବ୍ୟବହାର ନୁହେଁ । ଏହା ଗୃହୀତ ହେଲେ, ୧୯୬୩ ସଂଶୋଧନ ଦ୍ଵାରା ଇଂରାଜୀ ଭାଷାକୁ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ସରକାରୀ ଭାଷାର ଯେଉଁ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଦିଆଇଛନ୍ତି ତାହା ବି କାଏମ ରହିବ ଓ “ସରକାରୀ ଭାଷାର ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବହାର” ଯେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବହାର – ତାହା ସାବ୍ୟସ୍ତ ବି ହେବ ନାହିଁ । ଅଧିକନ୍ତୁ , ଏହା ପାରିତ ହେଲେ, ଭାଷା ଆଇନର ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ ପାଇଁ ସମ୍ପୃକ୍ତ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡବିଧାନ ହୋଇପାରେ ବା ତାଙ୍କ ବଦଳରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ବିଭାଗକୁ ଦଣ୍ଡବିଧାନ ହୋଇପାରେ । ଯେହେତୁ କର୍ମଚାରୀମାନେ ଆଇନ ଖିଲାପ କରିବେ ସେହେତୁ ସ୍ବଭାବିକ ଭାବେ ସେମାନେ ନିଜକୁ ନିଜେ ଦଣ୍ଡିତ ନ କରି ଦଣ୍ଡ ନଦିବେ ବିଭାଗ ମୁଣ୍ଡରେ । କାରଣ, ଏହି ସୁଯୋଗ ଏହି ଆଇନ ସଂଶୋଧନ ହିଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଯୋଗାଇଦେବ । ବିଭାଗଟିଏ ଦଣ୍ଡିତ ହେବାର ଅର୍ଥ ଓଡ଼ିଶାର ଜନସାଧାରଣ ଦଣ୍ଡିତ ହେବା , କାରଣ ବିଭାଗଗୁଡ଼ିକର ସମସ୍ତ ଖର୍ଚ୍ଚ ଲୋକେ ବହନ କରିଥାନ୍ତି, ।“

ଏହି ବିଧେୟକର ‘ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ କାରଣ କଥନ’ର ତର୍ଜମା କରି ମୁଁ ଲେଖିଥିଲି,

“ଏଥିରେ ଥିବା ‘କର୍ମଚାରୀ / ଭିଭାଗ’ ଶବ୍ଦପୁଞ୍ଜକୁ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ‘୪କ’ ଧାରାରେ ଥିବା ‘କର୍ମଚାରୀ ବା ବିଭାଗ’ ଶବ୍ଦପୁଞ୍ଜର ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ‘ବା’ ଶବ୍ଦ ସହାୟତାରେ ଅନୁଧ୍ୟାନ କଲେ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ ଯେ, ଭାଷା ଆଇନ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରି, ବିଭାଗ ମୁଣ୍ଡରେ ଅଠା ବୋଳି , ନିରାପଦରେ ଖସିଯିବା ପାଇଁ ହିଁ ଓଡ଼ିଆବିରୋଧୀ ପଦାଧିକାରୀମାନେ ଏହି ପ୍ରପଞ୍ଚକୌଶଳ ପ୍ରୟୋଗ କରିଛନ୍ତି । ଏହି ଚିଠା ବିଧେୟକ ଯଦି ଏହି ରୂପରେ ପାରିତ ଓ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହୁଏ , ତେବେ, ଖିଲାପକାରୀ କର୍ମଚାରୀ ବଦଳରେ ବିଭାଗମାନେ ଦଣ୍ଡିତ ହେବେ । ବିଭାଗମାନେ ଦଣ୍ଡିତ ହେବା ଅର୍ଥ ରାଜ୍ୟବାସୀ ଦଣ୍ଡିତ ହେବା ସୁନିଶ୍ଚିତ ।“

ଓଡ଼ିଆ ବିଦ୍ଵେଷୀମାନଙ୍କ ଚକ୍ରାନ୍ତ ହେତୁ କିପରି ଏହି ବିଧେୟକରେ ଜାଲିଆତିର ଉପଯୋଗ କରାଯାଇଛି ତାହା ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଦର୍ଶାଇଥିଲି । ମୁଁ ଲେଖିଥିଲି,

“୧୪. ୩ . ୨୦୧୮ ତାରିଖରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ବୈଠକରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ୨୬. ୧ ୨. ୨୦୧୭ ତାରିଖର “ଦେଖାସୁନ୍ଦରୀ ବଉଳୀଗାଈ” ପ୍ରସ୍ତାବକୁ କେବଳ ନିରସ୍ତ (supersede) କରାଇଥିଲା ତା ନୁହେଁ, ଭାଷା ଆଇନ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ ଦୋଷରେ କୌଣସି ବିଭାଗ ନୁହେଁ, ପରନ୍ତୁ କେବଳ କର୍ମଚାରୀ ଓ ପଦାଧିକାରୀମାନେ ଦଣ୍ଡିତ ହେବେ ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ କରି ଏବଂ “ଆଇନଟିରେ ଦଣ୍ଡବିଧାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନ ଥିବା ହେତୁ ତାହା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇପାରୁନି” ବୋଲି ସ୍ବୀକାର କରି, ଏହାର ପ୍ରତିକାର ପାଇଁ ଖିଲାପକାରୀ କର୍ମଚାରୀ ଓ ପଦାଧିକାରୀମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଦଣ୍ଡବିଧାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଖଞ୍ଜି ତୁରନ୍ତ ଆଇନ ସଂଶୋଧନ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇ ସଂଶୋଧନର “ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ କାରଣ” ମଧ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିଥିଲା ।

କ୍ଷୋଭର କଥା, ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଆଗତ କରିଥିବା ସଂଶୋଧନ ବିଧେୟକରେ ଓଡିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନ ବ୍ୟାପାରରେ ସବୁଠୁ ବଡ଼ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିବା ୧୪. ୩ . ୨୦୧୮ର ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ବୈଠକର ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟମୂଳକ ଭାବେ ନିଶ୍ଚିହ୍ନ କରି ନିରସ୍ତ ହୋଇସାରିଥିବା ୨୬. ୧ ୨. ୨୦୧୭ ତାରିଖର “ଦେଖାସୁନ୍ଦରୀ ବଉଳୀଗାଈ” ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଭାଷା ଆଇନ ଖିଲାପକାରୀଙ୍କୁ ସୁହାଇଲା ପରି ଟ୍ୟାମ୍ପର କରି ସଂଶୋଧନର ଭିତ୍ତି ଭାବେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରାଯାଇଛି । କାରଣ ଏତଦ୍ଦ୍ଵାରା ହିଁ କେବଳ ଭାଷା ଆଇନର ତୁରନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ବନ୍ଦ କରାଯାଇ ପାରିବ ଓ କର୍ମଚାରୀମାନେ “ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ” କରିବାକୁଥିବା “ମାନଦଣ୍ଡ” ଓ “କ୍ଷେତ୍ର” ଭିତରେ ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ଭାଷା ଜନନୀକୁ କଏଦୀ କରି ରଖାଯାଇପାରିବ ଏବଂ କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କ ଦୋଷ ପାଇଁ ବିଭାଗଗୁଡ଼ିକୁ ଅର୍ଥାତ୍ ଓଡ଼ିଶାର ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡିତ କରାଯାଇ ପାରିବ ।

ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳର ଏକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଜଣେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଯେ ନିଶ୍ଚିହ୍ନ କରିଦେଇପାରନ୍ତି ତାହା ଅକଳ୍ପନୀୟ । ସେ ଯଦି ଏହା ନ କରିଥିବେ ଓ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଶାସନ ସଚିବଙ୍କୁ ବିଶ୍ଵାସ କରି ତାଙ୍କଦ୍ଵାରା ତିଆରି ଚିଠାକୁ ଅନୁମୋଦନ ଦେଇଥିବେ , ତେବେ ତାଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହେଉଛି, ଏହି ଚିଠାକୁ ପାରିତ ନ କରାଇ ସ୍ଥଗିତ ରଖିବା ଓ ପରେ ୧୪. ୩ . ୨୦୧୮ର ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଆଧାର କରି ପୁନରାୟ ଏହାକୁ ସଠିକ ଭାବେ ଆଗତ କରିବା; କାରଣ ଯେଉଁ ରୂପରେ ଏହି ଚିଠା ବିଧାନସଭା ସମ୍ମୁଖରେ ରଖାଯାଇଛି ସେହି ରୂପରେ ଏହା ଗୃହୀତ ହୋଇଗଲେ ଓଡ଼ିଆ ଜାତି ତା ମାତୃଭାଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରବଞ୍ଚିତ ହୋଇ ରହିବ ।”

ଏହା ଅବଗତ ହୋଇଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଶ୍ରୀ ଶତପଥି ତାଙ୍କ ଭାଷଣରେ ଏହି ପ୍ରଚଣ୍ଡ ତଞ୍ଚକତା ସମ୍ପର୍କରେ ପାଟି ଫିଟାଇ ନଥିଲେ । ଦଣ୍ଡବିଧାନ ଶବ୍ଦଟି ଏହି ବିଧାୟକରେ ଥିବାରୁ ସେ ଏହାକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ ଏହା ହିଁ କହି ଯେ, “ଯେଉଁ ଭାଷା ପ୍ରେମୀ ଆନ୍ଦୋଳନ କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଏହି ଦାବି ଥିଲା ।” ବାସ୍ତବତାର ଏହାଠୁ ବଳି ବିକଟାଳ ବୈପରିତ୍ୟ କଣ ଆଉ ଥାଇପାରେ ? (କ୍ରମଶଃ)
୨୯.୫.୨୦୧୯

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ

ଯେଉଁ କ୍ୟାବିନେଟ୍ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଜାଲିଆତି ବଳରେ ଏହି ସଂଶୋଧନ-ବିଧେୟକ ସହ ଯୋଡ଼ା ଯାଇଛି ସେହି ପ୍ରସ୍ତାବଟି ସହ ପ୍ରଣୀତ ସଂଶୋଧନର ଭାଷା ମିଳାଇ ଦେଖିଲେ ଏହି ଜାଲିଆତିର ଉତ୍କଟତା କେତେ ଉତ୍କଟ ଓ କିପରି ଇଚ୍ଛାକୃତ ତାହା ଜାଣି ହେବ । ଏଥିପାଇଁ, ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ବିଧେୟକଟିକୁ ବିଚାର ପାଇଁ ଉପସ୍ଥାପିତ କରି ସାଂସଦୀୟ ବ୍ୟାପାର ବିଭାଗ ମନ୍ତ୍ରୀ ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ଆରୁଖ କଣ କହିଥିଲେ,ତାହା ପ୍ରଥମେ ଦେଖାଯାଉ ।

ନଗ୍ନ ଜାଲିଆତି

ଶ୍ରୀ ଆରୁଖ କହିଥିଲେ,

“ସାର୍ , ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ବହୁଳ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା କର୍ମଚାରୀ ଏବଂ ବିଭାଗକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ଏବଂ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ବ୍ୟବହାରରେ ଖିଲାପକାରୀ କର୍ମଚାରୀ ଏବଂ ବିଭାଗକୁ ଦଣ୍ଡିତ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆମ ରାଜ୍ୟ କ୍ୟାବିନେଟ୍ ତାଙ୍କର ତା୨୬.୧୨.୨୦୧୭ରିଖ ଦିନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ୫୧ତମ ବୈଠକରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଧିନିୟମ, ୧୯୫୪ରେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସଂଶୋଧନ ଆଣିବାପାଇଁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତଦନୁଯାୟୀ ଏହି ଓଡ଼ିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା ସଂଶୋଧନ ବିଧେୟକ, ୨୦୧୮ ଅଣାଯାଇଛି । ଏବଂ ଏହି ବିଧେୟକ ଆଇନରେ ପରିଣତ ହେଲେ ଉପରୋକ୍ତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାଧିତ ହୋଇପାରିବ ।”

ସେ ଏହି ଯେଉଁ କଥା କହିଲେ, ତାହା ବିଧେୟକଟିରେ ଥିଲା କି ? ବିଧେୟକଟି ଓଡ଼ିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନ, ୧୯୫୪ରେ କେବଳ ଗୋଟିଏମାତ୍ର ଧାରା ଯୋଡ଼ିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥିଲା । ସେହି ଧାରାଟି ହେଲା ଧାରା -୪କ । ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କଥା ସହ ଏହି ଧାରା ‘୪କ’ଟିକୁ ମିଳାଇଲେ ଏହି ଉତ୍କଟ ଜାଲିଆତି ଆଖିଆଗରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ । ଧାରାଟି ହେଲା:

“୪କ – ସରକାର, ସରକାରୀ ଭାଷାର ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବହାର ନିମନ୍ତେ ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀ ବା ବିଭାଗମାନଙ୍କୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ପ୍ରଦାନ କରିବା ତଥା ସେଥିରେ ଖିଲାପ କରୁଥିବା ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀ ବା ବିଭାଗମାନଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡବିଧାନ କରିବା ସକାଶେ ନିୟମାବଳୀରେ ଉପଯୁକ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥାମାନ ବିହିତ କରିପାରିବେ ।“

ଏହି ବିଧେୟକର ଭିତ୍ତି ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସ୍ତାବଟିରେ “ବିଭାଗ ତଥା କର୍ମଚାରୀ” ଲେଖା ହୋଇଥିବା ବେଳେ, ମନ୍ତ୍ରୀ ଆରୁଖ ବି ସେହି ଏକା କଥା କହିଥିଲେ, କର୍ମଚାରୀ ଏବଂ ବିଭାଗକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ବା ଦଣ୍ଡବିଧାନ କରାଯିବ ବୋଲି । କାରଣ ‘ତଥା’ ଯାହା ‘ଏବଂ’ ବି ତାହା । କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ୪କ ଧାରା ବିଧେୟକଟିରେ ସ୍ଥାନିତ ହୋଇଥିଲା ତହିଁରେ “କର୍ମଚାରୀ ଏବଂ ବିଭାଗ“ ଲେଖା ନ ହୋଇ ଲେଖା ହୋଇଥିଲା “କର୍ମଚାରୀ ବା ବିଭାଗ”“କର୍ମଚାରୀ ଏବଂ ବିଭାଗ“ କହିଲେ ଯାହା “କର୍ମଚାରୀ ବା ବିଭାଗ” କହିଲେ କଣ ତାହା ? ‘ତଥା’ ଶବ୍ଦଟିର ଅର୍ଥ ଯାହା, ‘ଏବଂ’ ଶବ୍ଦଟିର ଅର୍ଥ ସିନା ସେଇଆ , କିନ୍ତୁ ‘ବା’ ଶବ୍ଦଟିର ଅର୍ଥ କଣ ତାହା? ମନ୍ତ୍ରୀ ଆରୁଖ ତାଙ୍କ ଉପୋଦ୍ଘାତୀ ଭାଷଣ ଦେଲାବେଳେ ସେ ଗୃହୀତ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ୪କ ଧାରାର ସ୍ୱରୂପ ଦେଖିନଥିଲେ କି ବିଧାନସଭାକୁ ଅନ୍ଧକାରରେ ରଖିବା ମତଲବରେ ଏପରି ସମ୍ପୂର୍ଣ ବିଭ୍ରାନ୍ତିକରକ ମିଥ୍ୟା କଥା କହିଥିଲେ? ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ବଚନ ଓ ବିଧେୟକର ବଚନ ଦି ପ୍ରକାର କିପରି ହେଲା ? ଯଦି କୁହାଯାଏ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଏ ବିଧେୟକ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ, ମନ୍ତ୍ରୀ ଆରୁଖ କେବଳ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ତାକୁ ରୋବଟ ପରି ଥୋଇଥିଲେ ଓ ତେଣୁ ୪କରେ କଣ ଲେଖଥିଲା ଜାଣି ନଥିଲେ, ତେବେ ତାହା ସେ ସ୍ଵୀକାର କରନ୍ତୁ, ଆମେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ପଚାରିବୁ, ଏହି ଜାଲିଆତି ସେ କରିଥିଲେ କାହିଁକି ତାହା ବିଳମ୍ବରେ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ରାଜ୍ୟବାସୀଙ୍କୁ କହିବାକୁ ।

ମାତ୍ର ଏପରି ଦାୟିତ୍ଵ ଖସାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ ଇତିହାସ ପାଖରେ ଆରୁଖ ଉତ୍ତରଦାୟୀ ହୋଇ ରହିବାକୁ ବାଧ୍ୟ । କାରଣ, ବିଧେୟକଟିରେ ୨୬.୧୨.୨୦୧୭ ପ୍ରସ୍ତାବର ବିପରୀତ ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିଲା ବେଳେ, ସେ ସେହି କ୍ୟାବିନେଟ୍ ବ୍ୟବହାର କରିଥିବା “କର୍ମଚାରୀ ତଥା ବିଭାଗ” ଶବ୍ଦପୁଞ୍ଜକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣତଃ ମନେ ପକାଇ “କର୍ମଚାରୀ ଏବଂ ବିଭାଗ” ବୋଲି ତାଙ୍କ ଭାଷଣରେ କହିଛନ୍ତି । ଯଦି ତାଙ୍କ ସ୍ମରଣ ଶକ୍ତି ଏପରିଭାବେ ଠିକ୍ ଥିଲା, ତେବେ ସେହି କ୍ୟାବିନେଟ୍ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଭାଷା ଆଇନ ସଂଶୋଧନ ପାଇଁ ୧୪.୩.୨୦୧୮ ତାରିଖରେ ଯେଉଁ ନୂଆ ପ୍ରସ୍ତାବ ହୋଇଥିଲା, ସେହି ପ୍ରସ୍ତାବଟି ତାଙ୍କର ନିଶ୍ଚୟ ସ୍ମରଣ ଥିବା କଥା । ସୁତରାଂ ସେ ସେହି ପ୍ରସ୍ତାବ ଭିତ୍ତିରେ ବିଧେୟକଟି ନ ଆସି ଅତିକ୍ରାନ୍ତ କରାହୋଇସାରିଥିବା ୨୬.୧୨.୨୦୧୭ ତାରିଖର ପ୍ରସ୍ତାବ ଉପରେ କିପରି ଆଗତ ହୋଇଛି ବୋଲି ପ୍ରଥମେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥାନ୍ତେ ଓ ୪କ ଧାରାର ତତ୍କାଳ ସଂଶୋଧନ କରାଇ, ସଂଶୋଧିତ ବିଧେୟକକୁ ବିଧାନସଭାରେ ପୁନଃ ସ୍ଥାପିତ କରାଇପାରିଥାନ୍ତେ । ସେ ତାହା କରିନଥିଲେ ଓ ଜାଣିଶୁଣି ବିଧାନସଭାକୁ ପ୍ରତାରିତ କରିଥିଲେ ।

ଏତଦ୍ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଦେଖିଲେ ୧.୫.୨୦୧୮ ତାରିଖରେ ଭାଷା ଆଇନ ସଂଶୋଧନ ଆଳରେ ଯେଉଁ ନଗ୍ନ ଜାଲିଆତିର ଜାଲରେ ବିଧାନସଭାକୁ ଛନ୍ଦି ଦିଆଯାଇଥିଲା ତାର ଖଳନାୟକ ଯଦି ଥିଲେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ, ତାଙ୍କ ତରଫରୁ ବିଧାନସଭାକୁ ଭୁଆଁ ବୁଲାଇବାର ଦାୟିତ୍ଵ ନେଇ ମନ୍ତ୍ରୀ ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ଆରୁଖ ଉପଖଳନାୟକର ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରିଥିଲେ । (କ୍ରମଶଃ)
(୨୮.୫.୨୦୧୮)