Posts tagged Bhubaneswar

    କଳାପତାକା ଅଭିଯାନର ୩ୟ ବାର୍ଷିକୀ ପୂର୍ତ୍ତୀ ଉପଲକ୍ଷେ

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ,
ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା, ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ, ଓଡ଼ିଶା

ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କ ଅନୁମୋଦନ ପାଇବା ପରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା ନିଯମାବଳୀ, ୨୦୧୬ ସଂଶୋଧିତ ହୋଇ ତହିଁରେ ୫କ ଧାରା ଯୋଡ଼ାଯିବ । ତାହା ଏହିପରି :

“୫କ – ପୁରସ୍କାର ବ ଦଣ୍ଡବିଧାନ – (୧) ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଓଡ଼ିଆଭାଷାର ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା କର୍ମଚାରୀ ତଥା ବିଭାଗମାନଙ୍କୁ ପୁରସ୍କୃତ କରାଯିବ । (୨) ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ବ୍ୟବହାରରେ ବାରମ୍ବାର ଖିଲାପ କଲେ, ଖିଲାପକାରୀ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଓଡ଼ିଶା ବେସାମରିକ ସେବା ଅଧିନିୟମ, ୧୯୬୨ ଅନୁଯାୟୀ ଆବଶ୍ୟକୀୟ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ । (୩) ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଅଧୀନରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ସର୍ବଭାରତୀୟ ସେବା ବର୍ଗର ଅଧିକାରୀ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବେସାମରିକ ସେବା ବର୍ଗର ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ଆନୁଶାସନିକ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି ଅଧିନିୟମ ଅନ୍ତର୍ଗତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ ।“

ଏହି ନିଯମାବଳୀ ପ୍ରଣଯନର ବ୍ୟାୟମ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଭାଷା ଆଇନ ସମ୍ପର୍କିତ ମନ୍ତ୍ରୀସ୍ତରୀୟ କମିଟିର ସଦସ୍ୟ ଭାବେ ୩।୯।୨୦୧୫ ତାରିଖରେ ମୁଁ ଦେଇଥିବା ପ୍ରସ୍ତାବ ଓ ଚିଠାକୁ ଭିତ୍ତି କରି ।

ଓଡିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନର ଉଲ୍ଲଂଘନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଦଣ୍ଡବିଧାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହ ସେଥିପାଇଁ ନିଯମାବଳୀ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କରିବାକୁ ଓ ନିଯମାବଳୀ ପ୍ରଣୟନର କ୍ଷମତା ହାସଲ କରିବାକୁ ସରକାର ଆଇନଟିରେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସଂଶୋଧନ କରିବାକୁ ମୁଁ ପରାମର୍ଶ ଓ ଚିଠା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲି । ତଦନୁଯାୟୀ ଭାଷା ଆଇନର ଖିଲାପ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଯେ କୌଣସି ଓଡ଼ିଆ ମକଦ୍ଦମା ଆଗତ କରିପାରିବେ ଓ ତାହା ଭାଷା ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କମିଟି ନାମକ ଏକ ଅଦାଲତୀୟ କ୍ଷମତା ସମ୍ପନ୍ନ କମିଟି ବିଚାର କରି ଦଣ୍ଡବିଧାନ କରିବେ ବୋଲି ମୋ ପ୍ରଦତ୍ତ ଚିଠାରେ ଥିଲା । ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ପ୍ରଦତ୍ତ ଏହି ଚିଠାର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ କରି ମୁଁ ଦେଇଥିବା ମୂଳ ଚିଠା ସମେତ ଏହି ଚିତ୍ରରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ସରକାରୀ ୱେବ ସାଇଟରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ସ୍ଥାନିତ କରିଛନ୍ତି । ତାହା ଏହିପରି :

“ଏହି କମିଟି କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ବା ଅନୁଷ୍ଠାନ ତରଫରୁ ଅଭିଯୋଗ ପାଇଲେ କିମ୍ବା ସ୍ଵତଃ ପ୍ରବୃତ୍ତ ଭାବେ ଏହି ଆଇନର କୌଣସି ଧାରା , ଉପଧାରା ଓ ନିୟମର ଉଲ୍ଲଂଘନ ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲେ ତହିଁର ବିଚାର କରିବେ ଓ କମିଟି ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାଧିକ ମତ ଅନୁସାରେ ଦଣ୍ଡବିଧାନ କରିବେ ।“

କିନ୍ତୁ, ସରକାର ସମ୍ପ୍ରତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିବା ଉପର ଉଦ୍ଧୃତ୍ତ ନିୟମାବଳୀ –ସଂଶୋଧନ ପ୍ରସ୍ତାବରେ ନିଜ ଭାଷାର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ବିଧିକ ଅଧିକାର ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ନ ଦେଇ , କେବଳ ବେସାମରିକ ସେବା ଅଧିନିୟମ ଅନୁସାରେ ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ “ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ବ୍ୟବହାରରେ ବାରମ୍ବାର ଖିଲାପ କଲେ” କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ହେବ ବୋଲି ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛନ୍ତି । ଏଥିର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଦୁର୍ବଳତା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆତ୍ମଘାତୀ । “ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ବ୍ୟବହାରରେ ବାରମ୍ବାର ଖିଲାପ” ଏକ ବନ୍ଧ୍ୟା ବିଭାବନା , କାରଣ “ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ” ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପରିମାଣସୂଚକ ଶବ୍ଦ ନୁହେଁ । “ବାରମ୍ବାର ଖିଲାପ” ମଧ୍ୟ ବିଭ୍ରାନ୍ତିକର,କେତେଥର ଖିଲାପି ବାରମ୍ବାର ଖିଲାପି ବୋଲି ବିବେଚିତ ହେବ ତାହା ନିର୍ଣାୟିତ ନୁହେଁ । ଦଣ୍ଡବିଧାନ ଯେହେତୁ ଏକ ନ୍ୟାୟିକ ବ୍ୟବସ୍ତା, ସେହେତୁ ଏପରି ଅସ୍ପଷ୍ଟ ବିଭାବନା ଉପରେ ଆଧାରିତ ଶାସ୍ତି ବିଧାନ ନିୟମ କସ୍ମିନକାଳେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହେବ ନାହିଁ । ଅପରପକ୍ଷେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ସରକାରୀ ନିୟମାବଳୀର ଉପରୋକ୍ତ ଧାରାର ଉପଧାରା (୧) ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସ୍ଵାର୍ଥ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଆଦୌ ଗ୍ରହଣୀୟ ନୁହେଁ । ଏହା କହେ,

“ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଓଡ଼ିଆଭାଷାର ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା କର୍ମଚାରୀ ତଥା ବିଭାଗମାନଙ୍କୁ ପୁରସ୍କୃତ କରାଯିବ ।“

ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଲା, ଯେଉଁ ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀ ବିଭାଗୀୟ ସେବା ଦେବା ବେଳେ ସମ୍ପୂର୍ଣତଃ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ବ୍ୟବହାର କରିବେନାହିଁ , ତାଙ୍କୁ ପୁରସ୍କୃତ କରାଯିବ ।

ଏପରି ଏକ ଆତ୍ମଘାତୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନିୟମାବଳୀରେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ କରିବାକୁ ପ୍ରଶାସନିକ କଳ ସାହସ କରିନଥାନ୍ତା , ଯଦି ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନରେ ଖଞ୍ଜା ହୋଇଥିବା ଧାରା ୪-କ ଅନୁସାରେ ଏହି ନିଯମାବଳୀ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ହୋଇନଥାନ୍ତା । ବସ୍ତୁତଃ ଓଡିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା (ସଂଶୋଧନ) ଆଇନ ୨୦୧୮ର ଧାରା ୪-କ ଏହା ହିଁ କହିଛି । ତାର ଭାଷା ହେଲା ଏହିପରି –

“ସରକାର, ସରକାରୀ ଭାଷାର ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବହାର ନିମନ୍ତେ ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀ ବା ବିଭାଗମାନଙ୍କୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ପ୍ରଦାନ କରିବା ତଥା ସେଥିରେ ଖିଲାପ କରୁଥିବା ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀ ବା ବିଭାଗମାନଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡବିଧାନ କରିବା ସକାଶେ ନିୟମାବଳୀରେ ଉପଯୁକ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥାମାନ ବିହିତ କରିପାରିବେ ।”

ମୂଳ ପ୍ରସ୍ତାବଦାତା ଭାବେ ମୁଁ ଏହାର ଘୋର ପ୍ରତିବାଦ କରି ଏହାର ବିଲୋପନ ପାଇଁ ଦାବି କରିଥିଲି , କାରଣ “ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବହାର” ଅର୍ଥ ସମ୍ପୂର୍ଣ ବ୍ୟବହାର ନୁହେଁ । ମୂଳ ଭାଷା ଆଇନ ସମଗ୍ର ଓଡିଶାରେ ସମସ୍ତ ଓ ଯେକୌଣସି ସରକାରୀ କାମ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ହିଁ ହେବ ବୋଲି ଧାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି । ସୁତରାଂ ୪-କ ଧାରା ମୂଳ ଭାଷା ଆଇନର ସମ୍ପୂର୍ଣ ପରିପନ୍ଥୀ ।

ଅଧିକନ୍ତୁ ଏହି ଧାରାକୁ ୨୬।୧୨।୨୦୧୭ ତାରିଖର କ୍ୟାବିନେଟ ବୈଠକର ପ୍ରସ୍ତାବ ସହ ଯୋଡି ଏହାର “ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ କାରଣ କଥନ” ପକ୍କା କରାଯାଇଥିବା ହେତୁ ଭାଷା ଆଇନ ଉଲ୍ଲଂଘନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଯଦି କେତେବେଳେ ନିୟମାବଳୀର ପ୍ରସ୍ତାବିତ ୫-କ ଅନୁସାରେ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଏ , ତେବେ ଏହି “ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ କାରଣ କଥନ” ତାର ଅନ୍ତରାୟ ହେବ , ଯେହେତୁ “ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବହାର” ସମ୍ପୂର୍ଣ ବ୍ୟବହାର ନୁହେଁ ଓ ଯେଉଁ କ୍ୟାବିନେଟ ପ୍ରସ୍ତାବ ଉପରେ ଏହା ଆଧାରିତ ତାହା ସରକାରୀ ସେବା ପ୍ରଦାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ “ବିଭାଗଗୁଡିକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମାନଦଣ୍ଡ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବେ” ବୋଲି କହି ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଆମ ଭାଷା ଆଇନଟିକୁ ଅମଲାତନ୍ତ୍ରର ଇଚ୍ଛାଧୀନ କରାଇଛନ୍ତି ।

ଏହି ଦୃଶ୍ୟପଟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲାବେଳେ ଇତିହାସ ଅନ୍ୟ ଏକ ଲଜ୍ଜ୍ୟାଦାୟକ ସତ୍ୟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବ । ତାହା ହେଲା, ୨୬।୧୨।୨୦୧୭ ତାରିଖର କ୍ୟାବିନେଟ ପ୍ରସ୍ତାବରେ ପରିଲକ୍ଷିତ ପ୍ରମାଦକୁ ରାଜ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ୧୪।୩।୨୦୧୮ ତାରିଖରେ ଅପସାରିତ କରି ୩।୯।୨୦୧୫ ତାରିଖରେ ମୁଁ ଦେଇଥିବା ପରାମର୍ଶ ଅନୁରୂପ ଏକ ନୂଆ ପ୍ରସ୍ତାବ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ, ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳର ସମ୍ପୂର୍ଣ ଅଜ୍ଞାତରେ ଅଳିଆ ଗଦାକୁ ଫିଙ୍ଗିଦିଆଯାଇ ନୂଆ ଧାରା ୪-କ ପ୍ରଣୀତ ହେଲା ସେହି ୨୬।୧୨।୨୦୧୭ର ପ୍ରମାଦପୂର୍ଣ ପ୍ରସ୍ତାବ ଉପରେ । ଏବଂ ଏପରି କଲାବେଳେ, ଚିଠା ପ୍ରସ୍ତୁତକାରୀମାନେ ସେହି ପ୍ରମାଦପୂର୍ଣ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ବି ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ ଅଜ୍ଞାତରେ ବିକୃତ କରିଥିଲେ ଓ ୧।୫।୨୦୧୮ ତାରିଖରେ ରାଜ୍ୟ ବିଧାନସଭାକୁ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳର ପ୍ରସ୍ତାବ ସମ୍ପର୍କରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ ମିଥ୍ୟାକଥା କହି ୨୦୧୮ର ପ୍ରଥମ ସଂଶୋଧନ ପାରିତ କରା ହୋଇ ୪-କ ଖଞ୍ଜା ହୋଇଥିଲା । ସରକାର ବୁଝିଲେ ଯେ, ଭୁଲ ହୋଇଗଲା । ମାତ୍ର ଏହି ଭୁଲକୁ ଏକ ସାନି ଭୁଲ ଦ୍ଵାରା ସଶକ୍ତିକୃତ କରାଗଲା ୧୯।୯।୨୦୧୮ ତାରିଖରେ ୨୦୧୮ର ୨ୟ ସଂଶୋଧନ ଦ୍ଵାରା !

ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଭାଷା ନିଯମାବଳୀ ସଂଶୋଧନରେ ଯେଉଁ ନିୟମ ୫-କ ଯୋଡିବାକୁ ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କ ଅନୁମୋଦନ ଲୋଡ଼ାଯାଇଛି ତାହା ଭାଷା ଆଇନର ଏହି ଆଜନ୍ମ ଅଶୁଦ୍ଧ ୪-କ ଧାରା ଉପରେ ହିଁ ଆଧାରିତ । ଏହି ସଙ୍କଟାବର୍ତ୍ତରୁ ଓଡିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନ କିପରି ଉଦ୍ଧାର ହେବ ତାହା ହିଁ ଆଜିର ଆହ୍ଵାନ ।

କଳାପତାକା ଅଭିଯାନ, ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ, ଓଡିଶା

ଆମ ଭୂଖଣ୍ଡକୁ ଭାଙ୍ଗିଭୁଙ୍ଗି ପଡୋଶୀ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କରେ ମିଶାଇ ଆମ ବୀରତ୍ଵକୁ ଭୟ କରୁଥିବା ବ୍ରିଟିଶ ସେହି ସେହି ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କରେ ଆମକୁ ସଂଖ୍ୟାନ୍ୟୂନ କରାଇ ଦେଇଥିଲା ଓ ସେହି ପଡୋଶୀ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କ ଭାଷା ଆମ ଉପରେ ସରକାରୀ ଭାଷା ଭାବେ ନଦିଦେଇ ଆମକୁ ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ କରିଦେଇଥିଲା । ଏହାର ପ୍ରତିକାର ପାଇଁ, ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ସମସ୍ତ ଅଂଚଳକୁ ଏକତ୍ର କରି ଗୋଟିଏ ଶାସନରେ ରଖିବାକୁ ଦୀର୍ଘ ୬୬ ବର୍ଷ ଧରି ବହୁ ସଂଘର୍ଷ ପରେ ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ଓଡିଶା । ତେଣୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ହିଁ ଓଡ଼ିଶାକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଛି ଓ ଆମ ରାଜ୍ୟରେ ଆମ ଭାଷାରେ ସରକାରୀ ସେବା ଲାଭ ପାଇଁ ଆମର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧିକାର ଅଛି ।

ଓଡ଼ିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନ,୧୯୫୪ ଆମକୁ ଏହି ଅଧିକାର ଆଇନତଃ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା । ଆମ ପ୍ରଥମ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବକୃଷ୍ଣ ଚୌଧୁରୀ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିବା ଏହି ଆଇନଟି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲା କି, ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଶାରେ ସମସ୍ତ ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟ କେବଳ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ହିଁ ହେବ । ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବଙ୍କ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର କ୍ରମେ ତାଙ୍କୁ କ୍ଷମତାରୁ ତଡ଼ି ମହତାବଙ୍କ ଦୋଦୁଲ୍ୟମାନ ସରକାରର ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟାଇ ନିଜେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିବା ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ଦୁର୍ନୀତି ଅଭିଯୋଗରେ ତଡ଼ା ଖାଇ ଦାୟିତ୍ଵ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବା ପୂର୍ବରୁ ୧୯୬୩ରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବେଆଇନ ଭାବେ ଭାଷା ଆଇନଟିକୁ ସଂଶୋଧନ କରି ଇଂରାଜୀ ଭାଷା କବଳରେ ଓଡିଶାକୁ ପକାଇଲେ । ତହିଁରୁ ନିସ୍ତାର ପାଇବାପାଇଁ ନବବାବୁଙ୍କ ପ୍ରଣୀତ ଆଇନଟିକୁ ଅକ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ ରଖି ତାର ଖିଲାପକାରୀକୁ ଦଣ୍ଡବିଧାନ ସକାଶେ ସାମ୍ବାଦିକ ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ ମନ୍ତ୍ରୀସ୍ତରୀୟ କମିଟିର ସଭ୍ୟ ଭାବେ ଦେଇଥିବା ପ୍ରସ୍ତାବ ଅନୁସାରେ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ ଦାବି କରି ଗତ ୧୩. ୪. ୨୦୧୬ ତାରିଖରୁ ଆମେ ନିରବ କଳାପତାକା ଅଭିଯାନ ଚଳାଇଛୁଁ । ଦୁଃଖର କଥା, ୨୦୧୮ରେ ଏହି ଆଇନରେ ଦୁଇ ଦୁଇ ଥର ସଂଶୋଧନ ଘଟାଇ ବର୍ତ୍ତମାନର ସରକାର ମୂଳ ଆଇନଟିକୁ ଅକାମି କରିଦେଇଛନ୍ତି । ଏହି ସରକାର ଖଞ୍ଜିଥିବା ନୂଆ ଧାରା ୪-କ ହେତୁ, ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଶାରେ ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବ ନାହିଁ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟ ଓଡ଼ିଆରେ ବି ହେବନାହିଁ ; ପରନ୍ତୁ ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତଃ ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ମର୍ଜୀ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ । ଅଥଚ, ଆଇନ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ ହେଲେ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନକାରୀ କର୍ମଚାରୀକୁ ଦଣ୍ଡିତ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ବିଭାଗକୁ, ଅର୍ଥାତ୍ ଓଡ଼ିଶାର ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡିତ କରାଯାଇପାରିବ । ଏହି ଚଂଚକତା ବିରୁଦ୍ଧରେ କଳାପତାକା ଅଭିଯାନ ଚାଲିଥିବାବେଳେ ଜଣେ ଭାଷାପ୍ରେମୀ ବିଧାୟକ ଶ୍ରୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମୁଣ୍ଡା ଏକ ସଂଶୋଧନ ବିଲ୍ ବିଧାନସଭାରେ ଦାଖଲ କରିବାରୁ ୨୪.୧୧.୨୦୧୮ ଦିନ ଧାର୍ଯ୍ୟ ସମୟର ୨୦ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ବିଧାନସଭାକୁ ବନ୍ଦ କରିଦିଆଯାଇଛି ।

ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଜନନୀ ଉପରେ ଏହି ଯେଉଁ ବିପଦ ଦେଖାଦେଇଛି, ଭାଷା ଆଇନର ପୁନଃ ସଂଶୋଧନ ଦ୍ଵାରା ହିଁ ତାକୁ ଦୂର କରାଯାଇପାରେ । ଏଥିପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ବାତାବରଣ ତିଆରି କରିବା ହିଁ କଳାପତାକା ଅଭିଯାନର ଏକମାତ୍ର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ।

ବିଧାନସଭାକୁ ମିଛ କହି ଧାରା ୪-କ ଯୋଡ଼ି ଓଡ଼ିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନକୁ ନଷ୍ଟ କରିଥିବା ହେତୁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସ୍ବାଧିକାର ଭଙ୍ଗ ଦୋଷାରୋପ ପାଇଁ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ ଦାବି କରିଥିଲେ ।

ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ସାର୍ବଜନୀନ ମତାଧିକାର ବଳରେ ନିର୍ବାଚିତ ବିଧାନସଭାରେ ପ୍ରଥମ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଋଷିକଳ୍ପ ନବକୃଷ୍ଣ ଚୌଧୁରୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଓ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ କରିଥିବା ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନକୁ ଅକ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ ରଖି ତାର ଅବମାନନା ବିରୁଦ୍ଧରେ କଠିନ ଦଣ୍ଡବିଧାନ ପାଇଁ ୧୬.୧୧ରୁ ୧୫.୧୨.୨୦୧୮ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିବାକୁ ଥିବା ବିଧାନସଭା ଅଧିବେଶନରେ ଆଇନ ସଂଶୋଧନ ପାଇଁ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ସଭାପତି ମଣ୍ଡଳୀ – ଗଜାନନ ମିଶ୍ର, ଡଃ ଅଶୋକ ମିଶ୍ର, କମଳଲୋଚନ ନାୟକ, ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ,ଧ୍ରୁବ ଚରଣ ମହାନ୍ତି, ଗିରିଜାକାନ୍ତ ମିଶ୍ର ଓ ଅର୍ଜୁନ ସାମନ୍ତରାୟ ଗତ ୯.୧୧.୨୦୧୮ରେ ମୁଖ୍ଯମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ସ୍ମାରକପତ୍ର ଦେଇଥିଲେ ।

ତହିଁର ସପ୍ତାହେ ପରେ ସିପିଆଇ (ଏମ୍) ସଭ୍ୟ ମାନ୍ୟବର ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମୁଣ୍ଡା ଭାଷା ଆଇନର ଆବଶ୍ୟକ ସଂଶୋଧନ ପାଇଁ ଏକ ବିଧେୟକର ଚିଠା ସମ୍ବଳିତ ନୋଟିସ ଦେଲେ । ବିଧାନସଭା ଚାଲିଥିଲେ ଆସନ୍ତା ୩୦ ତାରିଖରେ ତାହା ଆଲୋଚିତ ହେବା ସୁନିଶ୍ଚିତ ଥିଲା । ଏହା ହୋଇଥିଲେ, ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ବିରୁଦ୍ଧରେ ନବୀନବାବୁଙ୍କ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର ପଦାକୁ ଆସିଥାନ୍ତା ଓ ଆଇନଟି ହୁଏତ ସଂଶୋଧିତ ହୋଇପାରିଥାନ୍ତା ।

ଏହା ନ କରାଇଦେବାପାଇଁ, ବହୁ ସରକାରୀ ଦିବସ ବାକି ଥିବା ବେଳେ , ବିଧାନସଭାକୁ ହଠାତ୍ ବନ୍ଦ କରିଦିଆଯାଇଛି । ୨୦୧୭ରେ ବି ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନର ଏହିପରି ଏକ ଉଦ୍ୟମର ଝଟକାରେ ଅଧିବେଶନର ମଝିରେ ହିଁ ଅଧିବେଶନ ବନ୍ଦ କରି ଦିଆଯାଇଥିଲା ।

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ

ଓଡିଶା ବିଧାନସଭା ଯଦି ସ୍ବାଧୀକାର ସଚେତନ, ତେବେ କାଳବିଳମ୍ବ ନ କରି ଏହା ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସ୍ବାଧୀକାର ଭଙ୍ଗ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ କରୁ । ଓଡିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନ ସଂଶୋଧନ ବ୍ୟାପାରରେ ଜାଣିଶୁଣି ମିଛ କହି ଏ ମହାଶୟ ବିଧାନସଭାକୁ ପ୍ରତାରିତ କରିଛନ୍ତି ଓ ନିଜ ଅଶୁଦ୍ଧ ଅଭିସନ୍ଧିର କ୍ରୀଡ଼ନକ ବନାଇଛନ୍ତି । ଉଦାହରଣ ସ୍ବରୂପ ୧.୫.୨୦୧୮ ତାରିଖରେ ଭାଷା ଆଇନରେ ଯେଉଁ ସଂଶୋଧନ ହେଲା ତାହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ କାରଣ କଥନରେ ମିଛ କଥା କହି ବିଧାନସଭାକୁ ପ୍ରତାରିତ କରାହୋଇଛି । ତହିଁର ଫଟୋଚିତ୍ର ମୁଁ ଏଠାରେ ରଖିଲି:

ଏହା ମିଛ ଉପରେ ଆଧାରିତ । ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଜାଣନ୍ତି ଯେ ଏହା ମିଛ ଉପରେ ଆଧାରିତ । କାରଣ, ୧୪.୩.୨୦୧୮ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କରି ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ରାଜ୍ୟ କ୍ୟାବିନେଟ୍ ବୈଠକ ବସି ୨୬.୧୨.୨୦୧୭ ତାରିଖର କ୍ୟାବିନେଟ ପ୍ରସ୍ତାବର ବିକଳ୍ପ ପ୍ରସ୍ତାବ ଗୃହୀତ ହୋଇଥିଲା । ତାହା ନିମ୍ନରେ ଦେଲି :

ଅଥଚ ୧୪.୩.୨୦୧୮ ତାରିଖର ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତଃ ଲୁଚେଇରଖି ୧.୫.୨୦୧୮ ତାରିଖରେ ଯେଉଁ ସଂଶୋଧନ ପ୍ରସ୍ତାବ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ବିଧାନସଭା ସମ୍ମୁଖରେ ରଖିଲେ ୨୬.୧୨.୨୦୧୭ ତାରିଖର କ୍ୟାବିନେଟ ପ୍ରସ୍ତାବ ହିଁ ତାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ କାରଣ ବୋଲି କୁହାହେଲା । କୌତୁହଳର କଥା, ସେହିଦିନ ଆଗତ ଓ ଗୃହୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବିଧେୟକରେ କୌଣସି କ୍ୟାବିନେଟ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ତହିଁର ଆଧାର ଭାବେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରା ହୋଇନଥିବା ବେଳେ, ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିଧେୟକରେ ଏହି ବ୍ୟତିକ୍ରମ ହୋଇଥିଲା । ଅଥଚ କୌଣସି ଜଣେ ବି ଆଲୋଚନାକାରୀ ବିଧାୟକ ଏ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉଠାଇନଥିଲେ କି ସେହି ପ୍ରସ୍ତାବଟି କଣ ଥିଲା , ତାହା ଜାଣିବାକୁ ଚାହିଁ ନଥିଲେ ! ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ଏହାର ବୈଧତାକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲି ଓ ବିଧାନସଭାରେ ଗୃହୀତ ବିଧେୟକଙ୍କୁ ମଞ୍ଜୁରୀ ନ ଦେବାକୁ ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କୁ କହିଲି ଓ ତହିଁ ପରେ ତାହାକୁ ସାନି ସଂଶୋଧନ ଦ୍ଵାରା ବିଲୋପ କରିବାକୁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ କହିଲି, ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିଦେବା ପାଇଁ ସରକାରୀ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର ଜୋରଦାର ହେଲା ଓ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଶତପଥୀ ତଥା ପବିତ୍ର ମହାରଥା ନାମକ ମୋର ଦୁଇ ସହକର୍ମୀଙ୍କ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସୁପାରୀ ହତ୍ୟାକାରୀ ଭାବେ ପ୍ରୟୋଗ କରାଗଲା । ଓଡିଶା ଲୋକଙ୍କୁ ପ୍ରତାରିତ କରିବା ପାଇଁ ଗତ ଅଧିବେଶନର ଶେଷ ଦିବସରେ ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନର ଦ୍ବିତୀୟ ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇ ପ୍ରଥମ ସଂଶୋଧନର ଅବୈଧତାକୁ କାଏମ ବି ରଖାଗଲା । ଅତଏବ, ୧.୫.୨୦୧୮ ତାରିଖରେ ବିଧାନସଭା ବିରୁଦ୍ଧରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଯେଉଁ ପ୍ରବଞ୍ଚନା ପ୍ରୟୋଗ କରିଥିଲେ ୧୯.୯.୨୦୧୮ ତାରିଖରେ ବି ସେହି ପ୍ରବଞ୍ଚନା ପୁନଃ ଜାହିର କଲେ । ଏହା ଏକ ନିରନ୍ତର ପ୍ରବଞ୍ଚନା ଯାହାର ଶିକାର ଓଡିଶା ବିଧାନସଭା ।

ଏହା ପଛରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅପରାଧିକ ଅଭିସନ୍ଧି କ’ଣ ତାହା ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଵା ଉଚିତ । ଏକ ଭିନ୍ନ ନିବନ୍ଧରେ ତାହା ମୁଁ ଚର୍ଚ୍ଚା କରିବି ; କାରଣ ତାହା ଏହି ନିବନ୍ଧର ପରିସର ବହିର୍ଭୁତ ।

ଏହି ନିବନ୍ଧ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଖୋଜୁଛି । ତାହା ହେଲା, ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ନିର୍ବାଚିତ ବିଧାନସଭା ସୃଷ୍ଟିକରିଥିବା ଓଡିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନ, ୧୯୫୪ର ସଂଶୋଧନ ପାଇଁ ୧୪.୩.୨୦୧୮ ତାରିଖର କ୍ୟାବିନେଟ ବୈଠକରେ ଯେଉଁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ହୋଇଥିଲା ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ବିଧାନସଭାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନ୍ଧକାରରେ ରଖି, ସେହି କ୍ୟାବିନେଟ ଅଗ୍ରାହ୍ୟ କରିଥିବା ୨୬.୧୨.୨୦୧୭ ତାରିଖର କ୍ୟାବିନେଟ ପ୍ରସ୍ତାବ ଉପରେ ସଂଶୋଧନ ଘଟାଇବାକୁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଯେପରି ବିଧାନସଭାକୁ ଗଉଡ଼ ଗାଈ ଅଡ଼େଇଲା ପରି ଯଦ୍ଦୃଚ୍ଛା ଅଡ଼େଇ ନେଲେ ତାହା ବିଧାନସଭାର ଗାରିମା ହାନୀ କରିଛି କି ନାହିଁ?

ବିଧାନସଭା ଏହା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଉ ଓ ନିଜ ମହତ ନିଜେ ରକ୍ଷାକରୁ ।

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ

ଜଣେ ଅନାମଧେୟ ଅଣଓଡ଼ିଆ ତାଙ୍କର କିଛି ଆପତ୍ତିଜନକ ବୟାନ ପାଇଁ ଓଡିଶା ବିଧାନସଭାର ସ୍ବାଧୀକାର ଭଙ୍ଗ କରିଥିବା ଅଭିଯୋଗରେ ସମ୍ପ୍ରତି ବିଧାନସଭା ଗୃହ କମିଟିର ବିଚାରାଧୀନ ।

ଓଡ଼ିଶାର ଜଣେ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ନେତା, ଉତ୍କଳଭାରତ ଦଳର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ତଥା ପୂର୍ବତନ ସାଂସଦ ଶ୍ରୀ ମହାମେଘବାହନ ଐର ଖାରବେଳ ସ୍ୱାଇଁ ସେହି ବ୍ୟକ୍ତି ଭୁଲ ସ୍ବୀକାର କରି କ୍ଷମା ମାଗିସାରିଥିବା ହେତୁ ତାହାକୁ ସ୍ବାଧୀକାର ଅଭିଯୋଜନ ପରିବର୍ତ୍ତେ ସାର୍ବଭୌମର ଉଦାରତା ଭିତ୍ତିରେ କ୍ଷମା ପ୍ରଦାନ କରାଯିବା କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବୋଲି କହି ବିବଦମାନ ହୋଇପଡିଛନ୍ତି । ଓଡ଼ିଶାରେ କ୍ଷମତାସୀନ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର ସଭ୍ୟ ବା ସମର୍ଥକମାନେ ଏ ଭିତରେ ଶ୍ରୀ ସ୍ୱାଇଁଙ୍କ ଉପରେ ଏଥିପାଇଁ ଆକ୍ରମଣ କରିଛନ୍ତି ଓ ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ନାନା ତମ୍ବିତୋଫାନ କରି , ଯିଏ ବି ସ୍ୱାଇଁଙ୍କ ଉପରେ ହୋଇଥିବା ଆକ୍ରମଣକୁ ନାପସନ୍ଦ କରିଛନ୍ତି ବା କରୁଛନ୍ତି ତାଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଆ ଅସ୍ମିତାର ବିରୋଧୀ ବୋଲି କହିବାରେ ଲାଗିଛନ୍ତି ।

ସମ୍ପୃକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ବିରୁଦ୍ଧରେ ଚାଲିଥିବା ଅଭିଯୋଜନ ଉପରେ କୌଣସି ପ୍ରତିକୂଳ ଅଭିମତ ନ ଥାଇ, ମୁଁ କେବଳ ବିଧାନସଭାର ସ୍ବାଧୀକାର ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ ଏଇଥିପାଇଁ ଯେ, ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନର କଳାପତାକା ଅଭିଯାନରେ ଏକାଧିକବାର ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଶ୍ରୀ ସ୍ୱାଇଁ ଘଟଣାଟିରେ ବିଧାନସଭାର ସ୍ବାଧୀକାର ବିଚାର ପ୍ରତି ଏକ ଟିଭି ଚ୍ୟାନେଲର ଆକସ୍ମିକ ପ୍ରଶ୍ନରେ ପସନ୍ଦ ପ୍ରକଟ କରିନଥିବା ହେତୁ ତାହା ତାଙ୍କ ଓଡ଼ିଆ ବିରୋଧୀତ୍ବ ବୋଲି ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରବଳ ତମ୍ବିତୋଫାନ ଚାଲିଛି ଏବଂ ଏ ତମ୍ବିତୋଫାନ କରୁଛନ୍ତି ସେହିମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଓଡିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନର ସଂଶୋଧନ ବ୍ୟାପାରରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ବିଧାନସଭାକୁ କଞ୍ଚା ମିଛ କହି ପ୍ରତାରିତ କରିଥିବା ସତ୍ତ୍ବେ ତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସ୍ବାଧୀକାର ବିଚାର ପାଇଁ କେବେ ବି ପାଟିଖୋଲି ନାହାନ୍ତି ।

ଯଦି ଅଭିଯୁକ୍ତ ଅଣଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଧାନସଭା ସ୍ବାଧୀକାର କମିଟି ଦ୍ଵାରା ଦଣ୍ଡିତ ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ସ୍ବାଧୀକାର ଭଙ୍ଗ ଅଭିଯୋଗରେ ଅଭିଯୋଜନର ସମ୍ମୁଖୀନ ନ ହୋଇଛନ୍ତି କାହିଁକି ଓ ନିଜ ଭୁଲ ପାଇଁ କ୍ଷମା ମାଗିସାରିଥିବା ସେହି ଅଣଓଡ଼ିଆଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସ୍ବାଧୀକାର ଅଭିଯୋଜନାକୁ ନାପସନ୍ଦ କରିଥିବା ହେତୁ ଐର ଖାରବେଳଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ତମ୍ବିତୋଫାନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସ୍ବାଧୀକାର ଭଙ୍ଗ ସମ୍ପର୍କରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନୀରବ କିଆଁ ?

ମନେ ହୁଏ, କ୍ଷମତାସୀନ ଦଳର ପାଲରେ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ବିରୁଦ୍ଧରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ କରିଥିବା ଅପରାଧ ଉପରୁ ସର୍ବ ସାଧାରଣଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଅପସାରଣ କରିବା ପାଇଁ ଐରଖାରବେଳଙ୍କ ଉପରେ ଅଯଥା ତମ୍ବିତୋଫାନ ଚଳାଇଛନ୍ତି ।

ଚାଲିଥିବା ସ୍ବାଧୀକାର ବିଚାରରେ ବିଧାନସଭା ଗୃହ କମିଟି କଣ କରିବେ ନ କରିବେ ତାହା ଆମର ଆଲୋଚ୍ୟ ନୁହେଁ । ଆମ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଅବଗତି ପାଇଁ ଏବେ କେବଳ ଏତିକି କୁହାଯାଇପାରେ ଯେ, ଆମ ଓଡିଶା ବିଧାନସଭା ଏ ଯାଏଁ ତାର କୌଣସି ସ୍ବାଧୀକାର ଚିହ୍ନିତ କରିନାହିଁ । ମାନକ୍ରମ ନାମରେ ସ୍ବାଧୀକାର ଭଙ୍ଗ ଅଭିଯୋଗଗୁଡ଼ିକୁ ବିଧାନସଭାର ବାଚସ୍ପତି ଇଚ୍ଛାକଲେ ଗୃହ କମିଟି ମାଧ୍ୟମରେ ଫଇସଲା କରୁଛନ୍ତି ।

ଯେହେତୁ ବିଧାନସଭା ନିଜ ସ୍ବାଧୀକାର ଚିହ୍ନିତ କରିନାହିଁ ସେହେତୁ ସାଧାରଣ ଲୋକ ଜାଣିବାର ସୁଯୋଗ ନାହିଁ ଯେ, କେଉଁ କେଉଁ କାମ ବା ବଚନ ବିଧାନସଭାର ସ୍ବାଧୀକାର ଭଙ୍ଗ ଭାବେ ବିବେଚିତ ହେବ । ଭିନ୍ନଭାବେ କହିଲେ, ରାଜନୈତିକ ରାଗ ସୁଝାଇବାପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଯେ କୌଣସି ବିଧାୟକ ହୁଅନ୍ତୁ ବା ବାଚସ୍ପତି ହୁଅନ୍ତୁ, ଯେ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସେ ନ ଜାଣିଥିବା ସ୍ବାଧୀକାର ଭଙ୍ଗ ଅଭିଯୋଗରେ ଅଭିଯୋଜନର ସମ୍ମୁଖୀନ କରାଇପାରନ୍ତି ଓ ଦଣ୍ଡିତ କରାଇ ପାରନ୍ତି । ଏହାଠୁ ବଳି ବିଡମ୍ବନା କଣ ଥାଇପାରେ ?

ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୧୦୫ ଓ ୧୯୪ରେ ଯଥାକ୍ରମେ ପାର୍ଲିଆମେଣ୍ଟ ଓ ଆସେମ୍ବ୍ଲି ଗୁଡ଼ିକର ସ୍ବାଧୀକାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି । କେବଳ ପ୍ରଯୁଯ୍ୟତା ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଛାଡି ଉଭୟ ଧାରା ସମାନ ।
ଆମେ ଯେହେତୁ ବିଧାନସଭାର ସ୍ବାଧୀକାର ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କରୁଛେଁ , ୧୯୪ ଧାରାର ଉପଧାରା-୩ର ଭାଷା ଏଠି ଉଦ୍ଧୃତ ହେଲା, କାରଣ ଏହି ଉପଧାରାଟି ଆମ ଏହି ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ । ତାହା ହେଲା :

194. (3) …… the powers, privileges and immunities of a House of the Legislature of a State, and of the members and the committees of a House of such Legislature, shall be such as may from time to time be defined by the Legislature by law, and, until so defined, shall be those of that House and of its members and committees immediately before the coming into force of Section 26 of the Constitution forty fourth Amendment Act, 1978

ଅର୍ଥାତ୍ , ବିଧାନସଭା ତାର ସ୍ଵାଧିକାରର ସଜ୍ଞା ବିଧିକୃତ ନ କଲା ଯାଏଁ ୪୪ତମ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଵୋଧନର ପ୍ରୟୋଗ ପରର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ଉପଭୋଗ କରିଆସିଥିବା ସ୍ବାଧୀକାର ଉପଭୋଗ କରୁଥିବ । କଣ ସେହି ସ୍ବାଧୀକାର ? ତାହା ଏକ ବିଦେଶୀ ସଂସଦର ସ୍ବାଧୀକାର ଯାହା କବଳରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଆମେ କରିଥିଲେ ବିଶ୍ଵର ଯୁଗପରିବର୍ତ୍ତନକାରୀ ସ୍ଵାଦିନତ ସଂଗ୍ରାମ, କରିଥିଲେ ଅସୁମାରୀ ଜୀବନଦାନ ବ୍ରିଟିଶର ବିଭତ୍ସ କାରାଗାରରେ,ଫାଶିଖୁଣ୍ଟରେ,ବାୟୋନେଟରେ,ବନ୍ଧୁକରେ ।

ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ସଭାରେ ଶ୍ରୀ ଏଚ. ଭି. କାମଥ ଏହାର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଚାହିଁ କହିଥିଲେ,
“As a matter of fact, I think most of us do not know what are the privileges of the member of the House of Commons. We know very well what our privileges at present are. Therefore, Sir, it is far better to build on our own solid ground, rather than rely on the practices obtaining in other countries.”

ମାତ୍ର କାମଥ ଓ ତାଙ୍କ ପରି ଆଉ କେତେକଙ୍କ ଉଦ୍ୟମ ବୃଥା ଯାଇଥିଲା ଓ ଏକ ଅନିଶ୍ଚିତ ଭବିଷ୍ୟତ ହାତରେ ଛାଡିଦିଆଯାଇଥିଲା ବିଲାତି ସ୍ଵାଧିକାରରୁ ଆମ ମୁକ୍ତିର ଆବେଗକୁ, ଯାହା ଏ ଯାଏଁ ସେହିପରି ଅଛି ୧୯୭୮ର ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ସତ୍ତ୍ବେ । କାମଥ ତ ଜାଣି ନଥିଲେ କଣ ସେ ସ୍ବାଧୀକାର;ଆମେ ବା କେତେକର ?

ଆମ ବିଧାନସଭା ନିଜର ସ୍ବାଧୀକାର ଏଯାଏଁ ସଜ୍ଞାୟୀତ କରିନାହିଁ ବା ଚିହ୍ନଟ କରିନାହିଁ । ଯେଉଁମାନେ ଐରଖାରବେଳ ସ୍ୱାଇଁ ଏକ ଟେଲିଭିଜନ ସଂସ୍ଥାର ଆକସ୍ମିକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରରେ କ୍ଷମା ମାଗି ସାରିଥିବା ଲୋକ ଉପରେ ସ୍ବାଧୀକାର ବିଚାର କାହିଁକି ବୋଲି ପଚାରିଥିବା ହେତୁ ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ତମ୍ବିତୋଫାନ କରୁଛନ୍ତି ସେମାନେ ବି ଜଣାନ୍ତାନି ସେହି ବିଦେଶୀ ସ୍ବାଧୀକାର କଣ !

ଓଡିଶା ବିଧାନସଭା କେବେହେଲେ ବିଲାତି ସଂସଦର ସ୍ବାଧୀକାରର ସ୍ବରୂପ କଣ ତାହା ନିଜ ସଭ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବି ଜଣାଇନାହିଁ,ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ କଥା କିଏ ବା ପଛରେ ! କେତେ ଦିନ ଆଉ ଏ ଅରାଜକତା ଚାଲିବ ? ଓଡ଼ିଶାରେ ଶତକଡା ୯୩ ଭାଗ ଲୋକ ଇଂରାଜୀରେ ଅଜ୍ଞ । ସେମାନେ କେମିତି ଜାଣିବେ ବିଲାତି ସଂସଦର ସ୍ଵାବିମାନର ସ୍ବରୂପ ? ଯଦି ନିଜ ସ୍ବାଧୀକାର ନିଜେ ସଜ୍ଞାୟୀତ କରିବାର ଯୋଗ୍ୟତା ଆମ ବିଧାନସବଧର ନାହିଁ ତେବେ ସେହି ବିଲାତି ସ୍ଵାଧିକାରର ସୀମା ଓ ସ୍ବରୂପ କଣ ତାହା ଓଡ଼ିଆରେ ଅନୁବାଦ କରି ଓଡ଼ିଶାରେ ବହୁଳଭାବେ ବାଣ୍ଟିବା କଣ ବିଧାନସଭାର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ନୁହେଁ ? ଆମକୁ ନିଜ ସ୍ବାଧୀକାର ସମ୍ପର୍କରେ ଅନ୍ଧକାରରେ ରଖି ଆମେ ସ୍ବାଧୀକାର ଭଙ୍ଗ କଲୁ ବୋଲି କେଉଁ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ନୈତିକତା ଆଧାରରେ ସ୍ବାଧୀକାର ଭଙ୍ଗ ଅଭିଯୋଗ ଆଗତ ହେଉଛି ଓ ବିଚାର ହେଉଛି ଓ ଦଣ୍ଡ ବି ଦିଆଯାଉଛି ତାହା ଓଡ଼ିଶାର ଜଣ ସାଧାରଣ ବିଧାନସଭାକୁ ପଚାରିବାର ସମୟ ଆସିଛି । ବନ୍ଧ୍ୟା ତମ୍ବିତୋଫାନ ଶିରୋନାସ୍ତି ଶିରୋପୀଡ଼ା ସହ ସମାନ ।