ଓଡ଼ିଆ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟର ଶୈକ୍ଷିକ ଦିଗ: ସରକାରୀ ଆଲୋଚନା ଓ ମୋର ଅଭିମତ

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ

[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଯେତେବେଳେ ଭୟଙ୍କର ସଙ୍କଟ ଦେଇ ଗତିକରୁଛି, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ଦେଇଥିବା ପ୍ରସ୍ତାବରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଓଡ଼ିଆ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟର ଶୈକ୍ଷିକ ଦିଗ ଉପରେ  ଏପ୍ରିଲ  ୧୬ରେ ଏକ ନଭମଞ୍ଚୀୟ ଆଲୋଚନା (webinar) ଆୟୋଜନ କରି ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷା ବିଭାଗ ତହିଁରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ପାଇଁ ମୋତେ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ ।  ମୋ ଶକ୍ତିବହିର୍ଭୂତ ବୈଷୟିକ ତ୍ରୁଟି ହେତୁ ମୁଁ ତହିଁରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିପାରିଲି ନାହିଁ । ସେହି ହେତୁ, ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ପୁନଃ ଆହୂତ ହୋଇ ମୁଁ ଏକ ତତ୍କାଳ ଅଭିମତ ପଠାଇଛି । ତାହା ଆମ ଭାଷା ସ୍ଵାର୍ଥରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ରଖୁଛି ।]

ଶୈକ୍ଷିକ ବିଚାରରେ ଯେକୌଣସି ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଈପ୍ସିତ ଦାୟିତ୍ଵ ହେଲା ଜ୍ଞାନତତ୍ତ୍ଵ ଦ୍ଵାରା ଜନସମାଜର ମଙ୍ଗଳ ବିଧାନ କରିବା । ତେଣୁ ଜନସ୍ଵାର୍ଥ ସମ୍ବଳିତ ବିଭିନ୍ନ ବିଷୟରେ ଜ୍ଞାନାର୍ଥୀମାନଙ୍କ ସଫଳ ଗବେଷଣା ଶେଷରେ ସେମାନଙ୍କୁ ତହିଁର ସ୍ଵୀକୃତି ସ୍ୱରୂପ Doctorate in Philosophy (ଡକ୍ଟରେଟ୍) ପ୍ରଦାନ ସବୁ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟର ଶିକ୍ଷାଦାନର ଶେଷ କଥା । ଆଶା କରାଯିବା ସ୍ଵାଭାବିକ ଯେ, ଓଡ଼ିଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଓଡ଼ିଆରେ ଏପରି ଜ୍ଞାନ ବିତରଣ କରିବ, ଯେଉଁମାନେ ଏଠାରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବେ, ସେମାନେ ଡକ୍ଟରେଟ୍ ପାଇବାକୁ ସମର୍ଥ ହେବେ ଓ ତାହା ଓଡ଼ିଶାର ଉପକାର କରିବ ।

ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ବିଭିନ୍ନ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାପାଇଁ ପ୍ରଦତ୍ତ ଡକ୍ଟରେଟ୍ ଦୃଶ୍ୟପଟ ପ୍ରତି ଦୃଷ୍ଟି ଦେଲେ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୁଏ ଏଗୁଡିକ ପ୍ରାୟତଃ ସମ୍ପୃକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବହିଥାକର ଶୋଭା ବଢାଇବା ଭିନ୍ନ ଅନ୍ୟଥା ଉପଯୋଗକ୍ଷମ ନୁହନ୍ତି । ଅନୌପଚାରିକ ଭାବେ କହିଲେ, ପ୍ରାୟ ୨୦୦୦ ଓଡ଼ିଆ ବିଦ୍ଵାନ ଓଡ଼ିଆରେ ଡକ୍ଟରେଟ୍ ପାଇଛନ୍ତି । ତନ୍ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମପୁର ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଡକ୍ଟରେଟ୍ ପାଇଥିବା ବିଦ୍ଵାନ ହେଲେ ପ୍ରାୟ ୬୦୦ ; ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ପ୍ରାୟ ୬୫୦ , ଉତ୍ତର ଓଡ଼ିଶାରୁ ପ୍ରାୟ ୧୫୦, ଫକୀରମୋହନରୁ ପ୍ରାୟ ୧୫୦, ସମ୍ବଲପୁରରୁ ପ୍ରାୟ ୩୮୦ । ମୁଁ ଏହି ‘ପ୍ରାୟ’ ଶବ୍ଦଟି ବ୍ୟବହାର କରୁଛି ଏଇଥିପାଇଁ ଯେ, ଏହିସବୁ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟମାନଙ୍କର ଓଡ଼ିଆ ବିଭାଗମାନେ ଓଡ଼ିଆରେ ଡକ୍ଟରେଟ୍ ବାଣ୍ଟିଥିଲେ ବି ତହିଁର ହିସାବ ଅଦ୍ୟତନ କରୁନାହାନ୍ତି । ପୁରୁଣା ତଥ୍ୟ ଉପରେ ଅଭିବୃଦ୍ଧିର ଅନ୍ଦାଜ ଲଗାଇ ମୋତେ ଏହା କହିବାକୁ ପଡୁଛି । କିଏ, କାହିଁକି, କେଉଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିଷୟରେ ଗବେଷଣା କରୁଥିଲେ ଯେ ଡକ୍ଟରେଟ୍ ପାଇଲେ ତାହା ଓଡ଼ିଶାର କୌଣସି ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ପାଇବା ଏକ ପ୍ରକାର ଅସମ୍ଭବ । ସେହି ଗବେଷଣାଗୁଡିକ ଦ୍ଵାରା ଓଡ଼ିଆ ଜାତି କି ଉପକାର ପାଇଲା ତାହା କାହାକୁ ଜଣାନାହିଁ । ଏହି ପ୍ରାୟ ୨୦୦୦ ଡକ୍ଟରେଟ୍ ପ୍ରାପ୍ତ ସନ୍ଦର୍ଭରୁ ଓଡିଆ ଭାଷାର କେଉଁ ବିଭବ ଉପରେ କେତେ ସନ୍ଦର୍ଭ ଡକ୍ଟରେଟ୍ ହାସଲ କରିଛନ୍ତି ତାହା ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କୁ ଜଣା ନାହିଁ । ଧରାଯାଉ ଭଞ୍ଜ ସାହିତ୍ୟ । ହୁଏତ ଡକ୍ଟରେଟ୍ ହାସଲ କରିଥିବା ଶତାଧିକ ସନ୍ଦର୍ଭ ଭଞ୍ଜ ସାହିତ୍ୟ ଉପରେ ଅଛି । ଭଞ୍ଜଙ୍କୁ ଶତାଧିକ ଦିଗରୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିବାରେ ସେଗୁଡିକ ସହାୟକ ହୁଅନ୍ତା । କିନ୍ତୁ କାହିଁ? କେଉଁଠୁ ମିଳିବ ସେଗୁଡିକ? ଯେଉଁ ଯେଉଁ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଭଞ୍ଜଙ୍କ ଉପରେ ଗବେଷଣା ହୋଇଛି , ସେହି ସେହି ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟର ନଥି ଥାକ ହିଁ ସେଗୁଡିକର ଅବାସସ୍ଥଳୀ । ସାଧାରଣ ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ପାଇଁ ତାହା ଅପ୍ରାପ୍ୟ । ଓଡ଼ିଶାର ଉପକାରରେ ଲାଗିବା ତ ଦୂରର କଥା ।

ଯେଉଁ ସନ୍ଦର୍ଭ ଉପରେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଡକ୍ଟରେଟ୍ ଦେଉଛି, ସେହି ସନ୍ଦର୍ଭକୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସର୍ବସାଧାରଣଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚାଇଲେ ତାହା ହୁଏତ ଓଡ଼ିଶାର ଉପକାରରେ ଲାଗନ୍ତା । ତାହା ହେଉନାହିଁ । କୌଣସି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଡକ୍ଟରେଟ୍ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ବିଚାରିଥିବା କୌଣସି ସନ୍ଦର୍ଭକୁ ପ୍ରକାଶ କରୁନି କି ସେହି ଉପାଧି ପରିଶୋଭିତ ବିଦ୍ଵାନ ମଧ୍ୟ ତାହା ପ୍ରକାଶ କରୁନାହାନ୍ତି । କାରଣ, ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଜାଣେ, ଗବେଷଣାର ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ (guide) ଜାଣନ୍ତି ଓ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଗବେଷକ ଜାଣନ୍ତି ଯେ, ତହିଁରେ Epistemology ବା ଜ୍ଞାନତତ୍ତ୍ଵର କୌଣସି ଉପଯୋଗ ହୋଇନାହିଁ । ନକଲ କର, ଲଗେଇ ଦିଅ – ହୋଇଗଲା ସନ୍ଦର୍ଭ , ହାସଲ କର ଡକ୍ଟରେଟ୍ ! ଅତଏବ, ଆମ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟମାନେ ବାଣ୍ଟୁଥିବା ଡକ୍ଟରେଟ୍ ଆପାତତଃ ଚୋରୀ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଉପାଧି । ସେଥିପାଇଁ ଆମେ ଦେଖୁ, ଏହି ଯେଉଁ ୨୦୦୦ ପାଖାପାଖି ଡକ୍ଟରେଟ୍ ଉପାଧିପ୍ରାପ୍ତ ବିଦ୍ଵାନ ଆମ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଝଲସୁଛନ୍ତି, ଗୁଣୋଲ୍ଲେଖ (citation) କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେମାନେ ପ୍ରାୟତଃ ଅଦୃଶ୍ୟ । ଅର୍ଥାତ୍, ସେମାନଙ୍କ ଗବେଷଣା ସନ୍ଦର୍ଭ ଜ୍ଞାନୋପଯୋଗୀ ବୋଲି କୌଣସି ଜ୍ଞାନାର୍ଥୀ ବା ବିଦ୍ଵାନ ମନେକରନ୍ତି ନାହିଁ। 

ତେଣୁ, ଆମକୁ ଆମ ଭାଷାରେ ଏପରି ଏକ ଗବେଷଣାକାରୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଦରକାର, ଯାହା ଓଡ଼ିଆ ଜାତି ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ବିଷୟରେ ମୌଳିକ ଗବେଷଣା କରିବ । କେବଳ ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର “ଓଡିଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ” ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରନ୍ତୁ ବୋଲି ମୁଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲି ।  ଓଡ଼ିଆରେ ଶାସନ ଶୀର୍ଷକ ସରକାରୀ ନଭମଞ୍ଚରେ ଥିବା ମୋ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ନିୟମାବଳୀର ନିୟମ -୮ରେ ଏହା ସ୍ଥାନିତ ।

ଜାନୁଆରୀ ୧୦, ୨୦୧୬ ତାରିଖରେ ମନ୍ତ୍ରୀସ୍ତରୀୟ କମିଟିରେ ଏହା ସର୍ବସମ୍ମତିକ୍ରମେ ଗୃହୀତ ହେବା ପରେ ଓ ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷା ବିଭାଗର ଏ ସମ୍ପର୍କୀୟ କର୍ମଶାଳାରେ ୨୯.୧.୨୦୧୬ରେ ଏହାକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ସରକାରୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାକୁ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ହେବା ପରେ, ଏଥିପାଇଁ ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷା ବିଭାଗରେ ଯେଉଁ ନଥି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ସେହି ନଥିର ଟିପ୍ପଣୀ -୩, ୪ ଓ ୫ (ତା୨୦.୫.୨୦୧୬ରିଖ) ମୁଁ ସେଦିନ କହିଥିବା କଥା ଉପରେ ଆଧାରିତ । ଟିପ୍ପଣୀ ତିନୋଟି ଉଦ୍ଧୃତ ହେଲା :

3. The University shall function as a premier Institute of Research work in Odia literature and Odia Lexicon.
4. To make comparative studies in Odia script and literature with that of other ancient scripts like Prakrit, Sanskrit and other ancient scripts to revive and protect ancient Scriptures and literature.
5. To make comparative historical studies of Odisha to that of the other countries of Asia , South East Asia and Arabian Countries.

ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ, ଓଡ଼ିଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଆଇନର ଯେଉଁ ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବିଧିକୃତ ହୋଇଛି ତାହା ଏହାର ପରିପନ୍ଥୀ । ଯଥା –

Section 4  The objects of the University shall be (a) to facilitate widespread use of Odia Language in all walks of society such as administration, communication, education, health and general services for improving quality of life.” ଯାହା ସରକାରଙ୍କ ଭାଷାରେ “ପ୍ରଶାସନ, ଯୋଗାଯୋଗ, ଶିକ୍ଷା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଜୀବନଧାରଣର ମାନ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ନିମନ୍ତେ ବିଭିନ୍ନ ସାଧାରଣ ସେବା ପରି ସମାଜର ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ବହୁଳ ବ୍ୟବହାରକୁ ସୁଗମିତ କରିବା ।”

ଓଡ଼ିଶା କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଭାଷା ଆଇନକୁ ଅଲଙ୍ଘ୍ୟ କରାଗଲେ ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଚରିତାର୍ଥ ହେବ । ସରକାର ତାହା କରୁନାହାନ୍ତି । ଅଥଚ ଓଡ଼ିଆ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟର ଏହା ହିଁ ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବୋଲି ଆଇନରେ ଲେଖିଛନ୍ତି ! କେବଳ ଏତିକି ନୁହେଁ, ସଂଶୋଧନ ସହ ଏହାର ଧାରା ୫ର ଉପଧାରା ୧୩, ଉପଧାରା ୧୪, ଉପଧାରା ୧୫ ଓ ଉପଧାରା ୧୮ରେ ଅତି ଚତୁରତାର ସହ ରହିଛି ଯେକୌଣସି ସଂଗଠନ (Organization) ସହ ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ବ୍ୟାବସାୟିକ ଓ ବୈଷୟିକ କାରବାର କରିବ । ଏହା ଏହି ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ଯେ ପଣ୍ଡ କରିବ, ଏହା ସହଜେ ଅନୁମେୟ ।ଏ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟର bill ବା ବିଧେୟକ ଯେତେବେଳେ ବିଧାନସଭାରେ ଆସିଲା, ବିରୋଧୀ ଦଳର ପ୍ରଦୀପ ପୁରୋହିତ ତାହାକୁ ଗ୍ରହଣ ନ କରି ସିଲେକ୍ଟ କମିଟିକୁ ପଠାଯାଉବୋଲି କହିଥିଲେ । ତାହା ହୋଇଥିଲେ, ଏ ବିଡମ୍ବନା ସୁଧୁରିଯାଇଥାନ୍ତା । ହେଲାନାହିଁ । ତେଣୁ ଏହାର ଆଇନ ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ପଣ୍ଡ କରୁଛି ।

ଓଡ଼ିଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଜ୍ଞାନତାତ୍ତ୍ଵିକ ଗବେଷଣା (epistemological research) କରିବ କି “ବିଭିନ୍ନ ସାଧାରଣ ସେବା ପରି ସମାଜର ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ବହୁଳ ବ୍ୟବହାରକୁ ସୁଗମିତ କରିବ” ଓ ଭାଷା ମାଫିଆଙ୍କ ସହ ବ୍ୟବସାୟ କରିବ , ତାହା ପ୍ରଥମେ ସ୍ଥିରୀକୃତ ହେବା ଦରକାର ।

ଏହାର ଆଇନରେ ଥିବା ଉପରୋକ୍ତ ତ୍ରୁଟି ତୁରନ୍ତ ଦୂରୀଭୂତ ହେବ ବୋଲି ଆଶା ରଖି ଏହାର ଶୈକ୍ଷିକ ଦିଗ ନିରୂପଣ ପାଇଁ ଏହି ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟର ପ୍ରଥମ ପ୍ରସ୍ତାବକ ଭାବେ ମୁଁ ନିମ୍ନରେ ମୋର ଯଥାସମ୍ଭବ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ମତ ରଖୁଛି:-


(୧) ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଗତାନୁଗତିକ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟଠାରୁ ଭିନ୍ନ ହେବ । ଏହାର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତଃ ବିଷୟନିଷ୍ଠ ହୋଇରହିବେ ; କାରଣ , ଏହାର ପାଠ୍ୟଯୋଜନା କେବଳ ବିଷୟକୈନ୍ଦ୍ରିକ ଗବେଷଣା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବ ।
(୨) ଏହା ସ୍ନାତକୋତ୍ତର (Masters) ଡ଼ିଗ୍ରୀ ପାଇଁ କୌଣସି ଶିକ୍ଷା ଦେବ ନାହିଁ । ଅନ୍ୟ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟମାନଙ୍କରୁ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରିଥିବା ଜ୍ଞାନାର୍ଥୀଙ୍କୁ Masters ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିବା ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ବିଷୟ (Special paper ) ଭିତ୍ତିରେ ଜ୍ଞାନତାତ୍ତ୍ଵିକ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ (Epistemological guidance) ଦେବା ଏହାର କାମ ହେବ ।

ଏପରି କହିବାର କାରଣ ଅଛି । ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ସୃଷ୍ଟିରେ ଓଡିଆ ଭାଷା ସାହିତ୍ୟର ଭୂମିକା ଆକଳନ ପାଇଁ ମୁଁ ଗବେଷଣା କରୁଥିବା ବେଳେ ଦେଖିଥିଲି ଯେ, ମାର୍ଗଦର୍ଶକ (guide)ଙ୍କ ରୁଚି ଅନୁସାରେ ଜ୍ଞାନାର୍ଥୀମାନେ ଡକ୍ଟରେଟ୍ ପାଇଁ ବିଷୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରୁଛନ୍ତି ଓ ନାମ ପଞ୍ଜୀକୃତ କରୁଛନ୍ତି । ସେମାନେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷାରେ ବିଶେଷ ଜ୍ଞାନାର୍ଜନ କରୁଥିବା ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ବିଷୟ (Special Paper) ସହ ଡକ୍ଟରେଟ୍ ପଞ୍ଜିକରଣର କୌଣସି ସମ୍ପର୍କ ରହୁନାହିଁ । ଜଣେ ହୁଏତ ସାରଳା ସାହିତ୍ୟକୁ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ବିଷୟରେ ନେଇଛନ୍ତି, ଅଥଚ ଡକ୍ଟରେଟ୍ କଲେଣି ସତ୍ୟବାଦୀ ସାହିତ୍ୟ ଉପରେ । ଅତଏବ, ଏ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଜ୍ଞାନାର୍ଥୀଙ୍କ Masters ଅକାରଣ ହେଲା । ତେଣୁ, Masters ସ୍ତରରେ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ବିଷୟ ପ୍ରବର୍ଗରେ ଯେଉଁ ବିଷୟରେ ବିଶେଷ ଅଧ୍ୟୟନ ହୋଇଛି, କେବଳ ସେହି ବିଷୟରେ ଜ୍ଞାନତାତ୍ତ୍ଵିକ ଗବେଷଣା ହେବା ଆବଶ୍ୟକ । ସେଥିପାଇଁ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଯବକାଚ (Eurocentric lens) ପରିହାର କରି ଓଡ଼ିଆକୈନ୍ଦ୍ରିକ ଯବକାଚ (Oriyacentric lens) ବ୍ୟବହୃତ ହେବା ଦରକାର ।

ଆମ ଭାଷାର ବିଭିନ୍ନ ବିଭବ ଉପରେ ବିଭିନ୍ନ ଗବେଷଣା ହୋଇଛି ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଯବକାଚ ବ୍ୟବହାର କରି । ଏହି ଗବେଷଣାରୁ ହୁଏତ ଆମେ ଚଉରାଶୀ ସିଦ୍ଧାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ରଚନାକୁ ପ୍ରତ୍ନ ଓଡ଼ିଆ ବୋଲି କହିପାରିଛୁ । କିନ୍ତୁ କାହିଁକି ତାହା ସାନ୍ଧ୍ୟଭାଷା ଭାବେ ବିଦିତ ତାହା ତତ୍କଳୀନ ଓଡ଼ିଆ ସମାଜର ରାଜନୈତିକ ସ୍ଥିତି ଉପରେ ଓଡ଼ିଆକୈନ୍ଦ୍ରିକ ଯବକାଚ ପକାଇ ଠାବ କରିବାକୁ ହେବ । ମୁଁ ଏହା କରିଛି Chourashi Siddhacharyas Of Orissa: New Light On The Authors Of Bauddha Gana O Doha ଶୀର୍ଷକ ମୋ ନିବନ୍ଧରେ  । ସେହିପରି, ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଯବକାଚ ବ୍ୟବହାର କରି ସୁନୀତି କୁମାର ଚାଟାର୍ଜୀ ତାଙ୍କ ‘ଜୟଦେବ’ (ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ, ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ , ୧୯୭୩) ପୁସ୍ତକରେ ଜୟଦେବ ବଙ୍ଗଳାର ବୈଷ୍ଣବ କବି ବୋଲି ଦାବି କରିଥିବା ବେଳେ ଓଡ଼ିଆକୈନ୍ଦ୍ରିକ ଯବକାଚ ବ୍ୟବହାର କରି ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଜଣେ ସହଜଯାନୀ ଓଡ଼ିଆ ବୌଦ୍ଧ ବୋଲି ନିରୂପଣ କରିଛି (ଶ୍ରୀ ଜୟ ଦେବଙ୍କ ବାଇଶି ପାହାଚ, ଭାରତ ଭାରତୀ, କଟକ, ୨୦୦୫) ।

ଓଡ଼ିଆକୈନ୍ଦ୍ରିକ ଯବକାଚ ବିନା କୌଣସି ଗବେଷଣାରେ କିପରି ଲୁପ୍ତ ଓଡିଆ ବିଭବ ଠାବ କରି ହୁଏନି ତାର ଅନ୍ୟ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ହେଲା ଚକ୍ରଧର ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ପୁସ୍ତକ The Real Birthplace of Buddha (ଗ୍ରନ୍ଥ ମନ୍ଦିର , କଟକ, ୧୯୭୨), ଯହିଁରେ ଓଡ଼ିଶା ହିଁ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ବୋଲି ସେ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି । “Students of early Indian history should read this book carefully, as far as possible putting all prejudice out of their minds. If they agree with Mr. Mohapatra’s conclusion, they should say so without fearing to support a new and unpopular theory. If they disagree, they should carefully examine the evidences and decide why they disagree. And, they should remember that, the consensus of learned opinion is no proof. There was a time,when the consensus learned opinion strongly maintained that Sun revolved aroud the Earth.” ବହିଟି ଉପରେ ଏହା କହିଛନ୍ତି କାନବେରା ସ୍ଥିତ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଜାତୀୟ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟରେ Asian Civilizations ବିଭାଗର ମୁଖ୍ୟ ଭାବେ ପ୍ରଫେସର A L Bassam, ଯାହାଙ୍କ ପୁସ୍ତକ The Wonder That Was India (Sidgwick & Jackson, 1954) ବିଶ୍ଵବିଦିତ ।

କିନ୍ତୁ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଯବକାଚ (Eurocentric Lens ) ଆମ ଜ୍ଞାନତାତ୍ତ୍ଵିକ ଏଷଣାକୁ ଏପରି ଝଲସାଇ ରଖିଛି ଯେ, ଏଯାଏଁ ଆମ ଓଡ଼ିଶାର କୌଣସି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ମଧ୍ୟ ଚକ୍ରଧରଙ୍କ ଯୁକ୍ତିକୁ ଖଣ୍ଡନ କରିନାହାନ୍ତି ବା ସମର୍ଥନ କରିନାହାନ୍ତି । ଓଡ଼ିଆକୈନ୍ଦ୍ରିକ ଯବକାଚ (Oriyacentric Lens) ବ୍ୟବହାର କରି ଆମେ ଆମ ପ୍ରାଚୀନ ଐତିହ୍ୟ ଓ ତାର ରାଜନୈତିକ ଅର୍ଥନୀତିର କ୍ରମ ବିକାଶ ସହ ଆମ ଉପସ୍ଥିତ ସ୍ଥିତିର ଆକଳନ କରିପାରିବା ଯେଉଁଥିରେ ଓଡ଼ିଆକୈନ୍ଦ୍ରିକ (Oriyacentric) ଓଡ଼ିଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ହିଁ ସହାୟକ ହେବ । ଗତାନୁଗତିକ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଏହା ସମ୍ଭବ ହେବ ନାହିଁ ।

ଇଂରାଜୀପ୍ରଧାନ ଶିକ୍ଷାବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଶିକ୍ଷିତ ହୋଇଥିବା ହେତୁ ୟୁରୋପୀୟ ଗବେଷଣା ଶୈଳୀ ଆମକୁ ଏତେ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି ଯେ, ଓଡ଼ିଆ ଚେତନା ନେଇ ଆମ ଗବେଷକମାନେ କୌଣସି ଓଡ଼ିଆ ଐତିହ୍ୟର ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିବା ସହଜ ହେଉନାହିଁ । ସମ୍ଭବ ବି ହେଉନାହିଁ । ଏହି ଓଡ଼ିଆ ଚେତନା ଅଭାବରୁ ଓଡ଼ିଆର ଐତିହାସିକ ଚରିତ୍ର ବୁଦ୍ଧ ଅଣଓଡ଼ିଆଙ୍କ କଳ୍ପିତ ଚରିତ୍ର ଦ୍ଵାରିକାର କୃଷ୍ଣରେ ପରିଣତ ହେଲେଣି ।

ତେଣୁ ଓଡ଼ିଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପାଇଁ ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲି, ମୋ ମନରେ ଥିଲା ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଆଖିରେ ନୁହେଁ, ଓଡ଼ିଆ ଆଖିରେ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭବ ଓ ବିଭାବନା ଉପରେ ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଜ୍ଞାନତାତ୍ତ୍ଵିକ ଗବେଷଣା (Epistemological Research) କରିବ । ତାହା ହୋଇପାରିଲେ, ଓଡ଼ିଶା ଭୂଖଣ୍ଡର ଗୌରବାବହ ଇତିହାସ ବିଶ୍ଵ ସମ୍ମୁଖକୁ ଆସିବ ।

ଏହା ହୋଇପାରୁନି ବୋଲି ଓଡ଼ିଶାର ଗତାନୁଗତିକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟମାନେ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଯବକାଚ (Eurocentric Lens ) ପକାଇ ଉତ୍ପାଦନ କରୁଥିବା ଡକ୍ଟରେଟ୍-ସନ୍ଦର୍ଭଗୁଡ଼ିକ ଓଡ଼ିଶାର କୌଣସି ଉପକାରରେ ଲାଗୁନି । ଏହି ସତ୍ୟକୁ ଆଖିରେ ରଖି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଆଇନର ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସଂଶୋଧନ ପ୍ରଥମେ କରାଯାଉ ।

ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ପିପିଲିରେ ବିଜେପିର ବିଜୟ ଚାହେଁ । କାହିଁକି?

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ 

ପିପିଲିରେ ଆଗାମୀ ଉପନିର୍ବାଚନରେ ଭାଷାପ୍ରାଣ ଓଡ଼ିଆମାନେ ନବୀନ ବାବୁଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥୀ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏପରି ମତ ଦିଅନ୍ତୁ ଯାହା ବ୍ୟର୍ଥ ହେବନାହିଁ ।  ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ଏହି ଡାକରା ଦେଇଛି । ଏହା ଉପରଠାଉରିଆ ନୁହେଁ , ସୁଚିନ୍ତିତ । ସେଠାରେ ବିଜେପି ଭିନ୍ନ ଅନ୍ୟ ସବୁ ଦଳ ଦୁର୍ବଳ । ସେମାନଙ୍କ ଭିତରୁ କାହାକୁ ବି ଭୋଟ ଦେଲେ, ତାହା ନବୀନ ବାବୁଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥୀ ସପକ୍ଷରେ ଯିବ । ତଦ୍ଦ୍ଵାରା ଆମ ଭାଷା ସ୍ଵାର୍ଥ ଅଧିକ ବ୍ୟାହତ ହେବ । 

ଏଥିରେ ଚମକି, ତୃତୀୟ ମହଲା ଆଉ କିଛି ନୂଆ ଲୋକଙ୍କୁ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଶତପଥି ବନାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି । ତାଙ୍କୁ ସୁପାରି ଦେଇ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଭଙ୍ଗାଇବା କାମରେ ଲଗାଇଥିଲେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ , ଯାହା ମୁଁ ପ୍ରମାଣ କରିଛି ।  ତେଣୁ ଏହି ନବ୍ୟ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଶତପଥିମାନେ ଆମ ଆନ୍ଦୋଳନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଲହଡି ଭାଙ୍ଗିବାରେ ଲାଗିଛନ୍ତି ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ମଞ୍ଚରେ ।  ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଶତପଥିଙ୍କ ପରି ହାଣ୍ଟୁରିବା  ଓ ଅଶ୍ଳୀଳ ଶୈଳୀରେ ଶୋଧାବକା କରିବାରେ ବି  ଏମାନେ ପାରଙ୍ଗମ । ଏହି ନବ୍ୟ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଶତପଥିମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଏପରି କେତେକ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ଆମ ପୂର୍ବପୁରୁଷେ କହିଯାଇଥିବା କଥା – ବାଞ୍ଝମାନଙ୍କ ପ୍ରସବ ବେଦନା ଅଧିକ ! 

ବର୍ତ୍ତମାନର  ବାସ୍ତବତା 

ବାସ୍ତବ କଥା ହେଲା, ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଆମ ଜାତିର ଭାଷା ଅଧିକାର ଖର୍ବ କରିବା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଭାଷା ଆଇନର ଅପସଂଶୋଧନ କରିଛନ୍ତି, ଏହା କରିବା ପାଇଁ ବିଧାନସଭାରେ ଜାଲିଆତି ପ୍ରୟୋଗ କରିଛନ୍ତି । ଏହି ପ୍ରମାଦ ଅପସାରଣ ପାଇଁ ଆମେ ଆନ୍ଦୋଳନ କରୁଛୁ ଆମ ନିଜସ୍ଵ ରଣକୌଶଳ ପ୍ରୟୋଗ କରି । ଆମେ ଜାଣୁ ଯେ, ଏହା କେବଳ ବିଧାନସଭାରେ ହିଁ ହେବ । ଆଇନ ପ୍ରଣଯନ, ସଂଶୋଧନ, ଅପସଂଶୋଧନ, ଅପସଂଶୋଧନର ବିଲୋପନ – ଏ ସମସ୍ତ କାମ କେବଳ ବିଧାନସଭାରେ ହିଁ ହେବ । ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଅନୁଗତ ତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଯାଇ ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ସ୍ଵାର୍ଥ ସୁରକ୍ଷା ସକାଶେ ସାହସ ବି କରିବନାହିଁ  । 

ସୁତରାଂ, ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଯିଏ ବି ରାଜନୈତିକ ଦୃଢ଼ତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିପାରିବ, ସେ ହିଁ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ଜୟଲାଭ କରିବା ଦରକାର ।

ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ତାଙ୍କୁ ହିଁ ସମର୍ଥନ କରିବ । କାରଣ, ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ପାଇଁ ଆମ ଭାଷାର ରାଜନୈତିକ ଶକ୍ତିବୃଦ୍ଧି ଆବଶ୍ୟକ, ଭାଷାଦ୍ରୋହୀଙ୍କ ଶକ୍ତିବୃଦ୍ଧି ନୁହେଁ ।

ଏହି କାରଣ ହେତୁ ପିପିଲିରେ ନବୀନ ବାବୁଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ନୀତିଗତ ଭାବେ ବିଜେପି ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ ବିଜଯ କାମନା କରେ ।  

ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ଅନନ୍ୟ ଓ ଅବ୍ୟର୍ଥ : ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ସୁପାରି ଦେଇ ଏକୁ ଭାଙ୍ଗିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ନିଜ ଭୁଲ ସୁଧାରନ୍ତୁ

ଦି ନିଉଜ୍ ସିଣ୍ଡିକେଟ୍

ଯେହେତୁ ଓଡ଼ିଆଭାଷାକୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ସୃଷ୍ଟି ଆନ୍ଦୋଳନ ହୋଇଥିଲା, ସେହେତୁ ସେହି ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ବି କେହି କେହି ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ବୋଲି ମନେ କରନ୍ତି ।  ଯଦିଓ, “ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ” ନାମକ ଏକ ବିଶେଷ ନାମଧ୍ୟେୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ଆଗରୁ କେବେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇନଥିଲା ।

ସ୍ଵାଧୀନତା ପୂର୍ବରୁ ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ଗଠନ ପାଇଁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୁ ଭିତ୍ତି କରି ମଧୁବାବୁ ଯେଉଁ ବୌଦ୍ଧିକ ଅଭିଯାନ/ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ତାହାର ନାମ ଥିଲା ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ । ସ୍ଵାଧୀନତା  ପରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଭାଷା ଆଇନ ତିଆରି ପାଇଁ ଦାବି କରିଥିଲେ ସମ୍ବଲପୁରରେ ପଣ୍ଡିତ ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ ମିଶ୍ର । କିନ୍ତୁ ନିଜ ଦାବି ସପକ୍ଷରେ ସେ କୌଣସି ଆନ୍ଦୋଳନ ଚଲାଇନଥିଲେ । ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବଙ୍କ ସରକାର ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିନେବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଥିଲା । ମହତାବଙ୍କ ପରେ, ସ୍ଵାଧୀନତା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ବିଧାନସଭାରେ ପ୍ରଥମ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବକୃଷ୍ଣ ଚୌଧୁରୀ  ଏହି କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଭାଷା ଆଇନ (The Orissa Official Language Act, 1954) ଉପସ୍ଥାପିତ, ପାରିତ ଓ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ କରିଥିଲେ । ତାହା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ନ ହୋଇ ପଡ଼ି ରହିଥିବା ବେଳେ ୨୦୦୯ରେ ସାମ୍ବାଦିକ ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ ପୁସ୍ତକ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ସୃଷ୍ଟିରେ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଓଡ଼ିଶାର ପରିଚାଳନା କିପରି ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ସୃଷ୍ଟିର ଏକମାତ୍ର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା, ତାହା ଦର୍ଶାଇ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଠାରୁ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯେପରି ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ପଣ୍ଡ କରାହୋଇଆସିଛି ତା ଉପରେ ପ୍ରଥମ ସମ୍ବାଦିକୀୟ ଓ ସାରସ୍ଵତ କ୍ଷୋଭ ପ୍ରକଟ କଲେ, ଯାହା କେତେକଙ୍କ ଭିତରେ ଭାଷା ଆଇନର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀତା ପାଇଁ ଚିନ୍ତା ଉଦ୍ରେକ କଲା ।

ଅଦାଲତରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଟିଟିଲାଗଡ଼ର ଓକିଲ ଗଜାନନ ମିଶ୍ର ଅଦାଲତୀୟ  ସଂଘର୍ଷ ଆରମ୍ଭ କଲେ ଓ ଟିଟିଲାଗଡ଼ର ତଳ ଅଦାଲତରେ ଓଡ଼ିଆରେ ମକଦ୍ଦମା ପରିଚାଳନା ସପକ୍ଷରେ ଓଡ଼ିଶା ହାଇ କୋର୍ଟରୁ ଆଦେଶ ବି ପାଇଲେ ।  ମାତ୍ର ସାରା ଓଡ଼ିଶାରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଅଦାଲତ କାମ ହେବା ଦାବିରେ ସେ ରାଜଧାନୀରେ ଆମରଣ ଅନଶନ କରିବାକୁ ନୋଟିସ ଦେଲେ । ତାଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାକୁ ୨୦୧୫ରେ ଗଢା ହୋଇଥିଲା ଏକ ସଂଗଠନ ଯାହାର ନାମ ଥିଲା  ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସଂଗ୍ରାମ ସମିତି । ତତ୍କାଳୀନ ସାଂସଦ ବୈଷ୍ଣବ ଚରଣ ପରିଡ଼ା ଗଜାନନବାବୁଙ୍କ ଅଦାଲତୀୟ ଉପଲବ୍ଧିକୁ ପରାଗଗ୍ରସ୍ତ କରିବା ପାଇଁ  ଭାଷା ଆଇନର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀତା ଡୁହା ତୋଳି ଗଢିଥିଲେ ଏକ ବୈଠକୀ ମଞ୍ଚ , ଯାହାର ନାମ ଥିଲା ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସୁରକ୍ଷା ଅଭିଯାନ । 

ସୁତରାଂ, ଶ୍ରୀ ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ ଭାଷା ଆଇନର ସଶକ୍ତିକରଣ ପାଇଁ ଦେଇଥିବା ଚିଠା ବିଧାନର ପରିଗ୍ରହଣ ପାଇଁ  ଯେଉଁ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ଚାଲିଛି, ତାହା ଭାଷା ସଂଗ୍ରାମ ସମିତି  ଓ ଭାଷା ସୁରକ୍ଷା ଅଭିଯାନ ଉଭୟଠାରୁ ଭିନ୍ନ । ଏହାର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ନାମ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ, ଓଡ଼ିଶା , ଯାହାର ପ୍ରୟୋଗାତ୍ମକ ମାଧ୍ୟମ  ହେଉଛି ନିରବ କଳାପତାକା ଅଭିଯାନ, ଯାହା ତାଙ୍କ ନିଜସ୍ଵ ଓ ପୂର୍ବ ପରୀକ୍ଷିତ  ବୌଦ୍ଧିକ କୌଶଳ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଓ ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଓଡ଼ିଆରେ ଓଡ଼ିଶାର ସାମଗ୍ରିକ ପରିଚାଳନା । ଏହି ଦୃଷ୍ଟିରୁ,ଏହି ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନର ନାମ, ଆଧାର ଓ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ସଂଗଠନମାନଙ୍କଠାରୁ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ ।

ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଯେ, ଆଜିର ସରକାର ଚକ୍ରାନ୍ତ କରି ଭାଷାକୁ ଭିତ୍ତି କରି ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତ ଆନ୍ଦୋଳନ/ଅଭିଯାନର ଆବେଦନକୁ ବ୍ୟର୍ଥ କରିଥିବାବେଳେ, ଭାଷାକୁ ଭିତ୍ତି କରି ପୂର୍ବରୁ ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତ ଆନ୍ଦୋଳନର ସାମଗ୍ରିକ ଦୁର୍ବଳତାକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି ସେ ସବୁ ଦୁର୍ବଳତା ପରିହାର ପୂର୍ବକ ଭାଷା ଆଇନର ସଶକ୍ତିକରଣ ପାଇଁ ତହିଁର ଉପଯୁକ୍ତ ସଂଶୋଧନ ଓ ତାହାକୁ ଆଗକୁ ନେବା ସକାଶେ ନିୟମାବଳୀ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନର ପ୍ରସ୍ତାବ ଓ ଚିଠା ପ୍ରଦାନ କରି ତାହାକୁ ବିଧିକୃତ କରିବା ପାଇଁ ଶ୍ରୀ ପଟ୍ଟନାୟକ ଯେଉଁ ଆନ୍ଦୋଳନ ଭିଆଇଲେ ୨୦୧୬ ଏପ୍ରିଲ ପହିଲାରେ ଓ ଯାହା ସେ ମାସ ୧୩ ତାରିଖରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ନିରବ କଳା ପତାକା ଅଭିଯାନ ଦ୍ଵାରା ଆଗେଇଲା , ତାହାକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେବା ପାଇଁ ସରକାର ବହୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସଫଳ ହୋଇନାହାନ୍ତି । 

ନିରବ କଳାପତାକା ଅଭିଯାନ ପରି ଏକ ଅଭିନବ ରଣକୌଶଳ ହେତୁ ଏହା ଏତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯେ, ଏହାକୁ ବ୍ୟର୍ଥ କରାଇବା ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷେ ଅସମ୍ଭବ  । କୌଣସି ଆଇନ ଉଲ୍ଲଂଘନ ନକରି ଆଇନ ନ ମାନୁଥିବା ଏକ କ୍ଷମତାମଦମତ୍ତ ସରକାରକୁ କିପରି ଆଇନ ମାନିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରାଯାଇପାରେ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ହେଉଛି ତହିଁର ଯୁଗାନ୍ତକାରୀ ପରୀକ୍ଷଣ । 

ବହୁ ନୀତିନିଷ୍ଠ ଭାଷାପ୍ରାଣ ଓଡ଼ିଆ, ବିଶେଷତଃ ଶିକ୍ଷିତ ଯୁବ ସଂପ୍ରଦାୟ, ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସରକାର ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର  ଚଳାଇଥିବା ଅନୁଭବ କରି ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ନିଜ ଆନ୍ଦୋଳନ ଭାବେ ଆପଣାଇ ନେଇଛନ୍ତି ଓ ନିଜ ନିଜ ସ୍ତରରେ ଏହାକୁ ଆଗେଇ ନେଉଛନ୍ତି । ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ତାର ଯେଉଁ ନୂଆ ସନ୍ତକ (logo ) ବ୍ୟବହାର କରୁଛି, ତାହା ତିଆରିକରିଛନ୍ତି  ଚାର୍ଟର୍ଡ ଆକାଉଣ୍ଟାଣ୍ଟ ରଞ୍ଜନ କୁମାର ସାହୁ, ଯହିଁରେ ଖୋଦିତ ହୋଇଛି ତାଙ୍କ ଲିଖିତ ଆବାହନୀ:

“ଦୂରୀଭୂତ ହେବ ଭାଷା ମାଆ ପାଇଁ ଅନ୍ଧକାରର ରାତି , ଉଠରେ ଉଠ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଠ ଓଡ଼ିଆ ଜାତି ॥”

ଫେସବୁକ୍ ଅନ୍ତର୍ଗତ “ଭାଷା ମା ପାଇଁ ପଦେ” ପୃଷ୍ଠାରୁ ସିଧା ପ୍ରସାରଣକ୍ରମେ ଅଭିଭାଷଣ ଦେଇ ଯେଉଁ ସୁବିଦିତ ଓଡ଼ିଆ ବିଜ୍ଞବ୍ୟକ୍ତିମାନେ  ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ପ୍ରତି ସମର୍ଥନ ଜ୍ଞାପନ କରିଛନ୍ତି , ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି  

ଶିକ୍ଷାବିତ୍ ମହେନ୍ଦ୍ର ତ୍ରିପାଠୀ, ଗବେଷକ ସୌଭାଗ୍ୟ ରାଉତ, ପ୍ରଫେସର କମଳା ପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର, କବି ଉମାକାନ୍ତ ରାଉତ, ବିଦ୍ଵାନ ରାଜନେତା ପ୍ରସାଦ ହରିଚନ୍ଦନ, ସାହିତ୍ୟିକ ଡଃ ଗୋବିନ୍ଦ ଭୂୟାଁ , ମନସ୍ତାତ୍ତ୍ଵିକ ଭାଷାତତ୍ତ୍ଵବିତ୍ ପ୍ରଫେସର ଅଜିତ କୁମାର ମହାନ୍ତି , ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟାଙ୍କର ନିର୍ମଳ କୁମାର ବେହେରା, କ୍ରାନ୍ତିକାରୀ ଲେଖକ ଓ କଥକ ବୈଷ୍ଣବ ଚରଣ ମହାନ୍ତି, ଭାରତ ବିଖ୍ୟାତ ଭାଷାତତ୍ତ୍ଵବିତ୍ ପ୍ରଫେସର ପଞ୍ଚାନନ ମହାନ୍ତି, କୃଷି ଅର୍ଥନୀତିର ସୁବିଦିତ ବ୍ୟାଖ୍ୟାକାର ନଟବର ଖୁଣ୍ଟିଆ, ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନର ପୂର୍ବତନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା ଡଃ ତମସାରାଣୀ ଦାସ ମହାପାତ୍ର , ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଭାଷାତତ୍ତ୍ଵବିତ୍ ପ୍ରଫେସର ବିବୁଧେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ପଟ୍ଟନାୟକ, ଅଧ୍ୟାପକ ଅଶୋକ ମହାରଣା, ଭାଷାତତ୍ତ୍ଵବିତ୍ ପ୍ରଫେସର ଅରବିନ୍ଦ ଦାସ, ଶିକ୍ଷକସଙ୍ଗଠନମାନଙ୍କ ବିଶ୍ଵ ମହାସଂଘର ସଭାପତି ପ୍ରଫେସର ଅମିୟ କୁମାର ମହାନ୍ତି, ବିଶିଷ୍ଟ ସାମ୍ବାଦିକ ଓ ସାହିତ୍ୟ ସମାଲୋଚକ ଡଃ ଅସିତ ମହାନ୍ତି, ବିଶିଷ୍ଟ ସମ୍ୟବାଦୀ ବୁଦ୍ଧିଜୀବୀ ପଦୀପ୍ତ ନାୟକ, ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନର ପ୍ରାକ୍ତନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଡଃ ହରିହର କାନୁନଗୋ, ଜନବାଦୀ ସାମ୍ବାଦିକ ସତୀଶ ମିଶ୍ର, ମଧୁ ଜନତା ଦଳର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ପ୍ରାଧ୍ୟାପକ ମନୋରଞ୍ଜନ ଦାସ, ବରିଷ୍ଠ ସାମ୍ବାଦିକ ଡଃ ଅରୂପ କୁମାର ଜେନା, ଉତ୍କଳମଣି ସମ୍ବାଦପତ୍ର  କର୍ମଚାରୀ ସଂଗଠନର ସଭାପତି ତଥା ବିଶିଷ୍ଟ ସାମ୍ବାଦିକ ଦେବୀ ପ୍ରସନ୍ନ ନାୟକ, ସୁବିଦିତ ଚିକିତ୍ସକ ତଥା ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଜାତୀୟତାର ଚଳନ୍ତି ବିଗ୍ରହ ଡାକ୍ତର ଦେବାଶିଷ ଜ୍ୟେଷ୍ଠୀ , ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଶ୍ରମିକ ସଂଗଠନ ଏ.ଆଇ.ଟି.ଯୁ.ସି.ର ଜାତୀୟ ସମ୍ପାଦକ ରାମକୃଷ୍ଣ ପଣ୍ଡା, ପରିବେଶସୁରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଶ୍ଵବିଦିତ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ସାମନ୍ତରା, ବାମପନ୍ଥୀ ଯୁବନେତା ଅବକାଶ ସାହୁ, ବିଜେପିର ବରିଷ୍ଠନେତା ସଜ୍ଜନ ଶର୍ମା, ଅଧିବକ୍ତା ସୁବାସ ମହାପାତ୍ର, ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନୀ ନେତାଜୀ ଅଭିନନ୍ଦନ ପ୍ରମୁଖ । 

ଏହି ଅନନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଭାଙ୍ଗିବା ପାଇଁ ସୁପାରି ଆତତାୟୀ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିବା ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନିଜର ଅଯଥା ଜିଦ ପରିହାର କରି ୨୦୧୫ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୩ ତାରିଖରେ ମନ୍ତ୍ରୀସ୍ତରୀୟ କମିଟିର ସଦସ୍ୟ ଥିବା ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ ଯେଉଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଓ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ବିଧାନର ଚିଠା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ, ଯାହାର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀତା ପାଇଁ ଏ ଆନ୍ଦୋଳନ ଚାଲିଛି , ତାହାକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣତଃ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଜନନୀର ନିଜ ରାଜ୍ୟରେ ତାର ରାଜୁତି ଆରମ୍ଭ ହେଉ । ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ଯଥାର୍ଥତଃ କହୁଛି:

“ଆମ ଭାଷାରେ ଆମ ରାଜ୍ୟ, ଆନ କାହିଁରେ ନାହିଁ କାର୍ଯ୍ୟ ॥”    

ଭାଷାପ୍ରେମୀ ସଚେତନ ଓଡ଼ିଆମାନେ ପିପିଲିରେ ଆଶ୍ରିତ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କରନ୍ତୁ

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ

ପିପିଲି ଉପନିର୍ବାଚନରେ ଆଶ୍ରିତ ପଟ୍ଟନାୟକ ଭାଷାପ୍ରାଣ ସଚେତନ ଓଡ଼ିଆମାନଙ୍କ ସମର୍ଥନ ପାଇବା ଆବଶ୍ୟକ । ତଦ୍ଦ୍ଵାରା ଆମ ଭାଷାକୁ ମାରିଦେବା ପାଇଁ ଚକ୍ରାନ୍ତ ଚଳାଇଥିବା ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଯେଉଁ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିବେ ତାହା ହୁଏତ ତାଙ୍କୁ ସୁଧାରିଦେଇପାରେ । 

ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଜାଣନ୍ତିନାହିଁ । ସେଥିପାଇଁ ସେ ଦାୟୀ ନୁହନ୍ତି । ତାଙ୍କ ବାପା ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ସେଥିପାଇଁ ଦାୟୀ । କାରଣ, ବିଜୁବାବୁ ଜାଣିଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ଜଣେ ଅଣଓଡ଼ିଆ, ଯେ କି ତାଙ୍କ ପିଲାଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଶିଖାଇ ପାରିବେ ନାହିଁ । ସୁତରାଂ ସେ ନିଜେ ଏହି ଦାୟିତ୍ଵ ନେବା ଆବଶ୍ୟକ ଥିଲା । ନେଲେ ନାହିଁ । କାରଣ ସେ ନିଜେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୁ ଘୃଣା କରୁଥିଲେ । ଓଡ଼ିଆ ପରି ଭାଷା ପ୍ରଚଳିତ ଥିବା ଭାରତକୁ ଗୋଟେ ଦେଶ ବୋଲି ମାନିବାକୁ ସେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ନଥିଲେ (“This (India) is not a country at all” – ବିଧାନସଭା ବିତର୍କ ୧୯୮୫, ପୃଷ୍ଠା ୧୦୮) । ଇଂରାଜୀ ଭାଷାକୁ କବର ତଳୁ ଉଠାଇ ଆଣି ସେ ଆମ ଉପରେ ଲଦିଦେବାକୁ ଯେଉଁ ଅବୈଧ ସଂଶୋଧନ ଘଟାଇଲେ ୧୯୬୩ରେ , ସେତେବେଳେ ସେ ଅତି ଔଦ୍ଧତ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନିଜ ବୁନିଆଦିର ପରିଚୟ ଦେଇ କହିଥିଲେ, ଓଡ଼ିଆ ନୁହେଁ, ଇଂରେଜ ହିଁ ତାଙ୍କ ବୁନିଆଦି ; ଇଂରେଜ ଲୋକଙ୍କ ସଂସ୍କୃତି ହିଁ ତାଙ୍କ ସଂସ୍କୃତି, ଇଂରାଜୀ ହିଁ ତାଙ୍କ ଭାଷା । ରାଜନୈତିକ ଅକଳରେ ପଡି ସେ ଓଡ଼ିଆ କଥା କହୁଛନ୍ତି ବୋଲି କହିଥିଲେ (ବିଧାନସଭା ବିବରଣୀ, ୩୦.୯.୧୯୬୩) । ଯେଉଁ ବିଧାନସଭା ସଦସ୍ୟ ଇଂରାଜୀ ଜାଣନ୍ତିନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କୁ ବିଜୁବାବୁ ଘୃଣା କରୁଥିଲେ ; ଏପରିକି ବିଧାନସଭାକୁ ସେମାନେ ନ ଆସିବା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି କହିଥିଲେ (“Every member should know English before coming to this House” – ବିଧାନସଭା ବିବରଣୀ, ୨୩.୮.୧୯୬୧) । ସେ କହିଥିଲେ, ଆମକୁ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାର ବ୍ୟବହାର ପ୍ରବଳ କରିବାକୁ ହେବ । ଏହାକୁ ଅଧିକତର ଭଲ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ହେବ, ଅଧିକ ଦୃଢ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ହେବ, ସବୁକାମରେ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ହେବ, ଠିକ୍ ଯେମିତି ଆମ ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଭୁ (ଇଂରେଜ ଶାସକ)ମାନେ କରୁଥିଲେ (“We must use it in a better way, in a stronger way and in a fuller way as our erstwhile masters did“- ବିଧାନସଭାରେ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ, ୩୦.୯.୧୯୬୩) । ଏହିପରି ଜଣେ ଓଡ଼ିଆଭାଷାବିଦ୍ଵେଷୀ ପାଜି ଲୋକ ଥିଲେ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ।

ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ତାଙ୍କଠାରୁ ବି ବଳି ଯାଇଛନ୍ତି । ସେ ଆମ ଭାଷାର ବ୍ୟବହାରିକ ମୂଲ୍ୟ କେବଳ ଧ୍ଵଂସ କରିଦେଇଛନ୍ତି ନୁହେଁ, ନିଜ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଓ ସହକର୍ମୀମାନଙ୍କୁ ବି ତାଙ୍କ ସହ ଇଂରାଜୀରେ କଥା ହେବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ଏହି ଲଜ୍ଜାଜନକ ସ୍ଥିତି ମୋ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ନଜରକୁ ଆସିଥିଲା ସେହିଦିନ, ଯେଉଁ ଦିନ ସେ ମୋତେ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ତାଙ୍କ ସଚିବାଳୟ ପ୍ରକୋଷ୍ଠକୁ ଡାକିଥିଲେ । “କୁହନ୍ତୁ” ବୋଲି ଓଡ଼ିଆରେ କହିଲେ । ତେଣୁ ମୋର ଯାହା କହିବା କଥା ମୁଁ ଓଡ଼ିଆରେ କହିଥିଲି । ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବା ତତ୍କାଳୀନ ମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ସାମଲ, ତତ୍କାଳୀନ ରାଜ୍ୟସଭା ସଭ୍ୟ ପ୍ରତାପ କେଶରୀ ଦେବ ଓ ପୂର୍ବତନ ମନ୍ତ୍ରୀ ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର ମୁଁ କହୁଥିବା କଥାକୁ ଇଂରାଜୀରେ ଅନୁବାଦ କରି ତାଙ୍କୁ କହୁଥିଲେ ।

ଅତଏବ, ନବୀନବାବୁ ତାଙ୍କ ସହକର୍ମୀମାନଙ୍କୁ ଇଂରେଜୀରେ କଥା କହିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି କେବଳ ନୁହେଁ, ମୋ ପରାମର୍ଶ (http://odia.odisha.gov.in/niyama-bali.html ) ମୁତାବକ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଭାଷା ଆଇନରେ ଧାରା – ୫ ଅନ୍ତଃ ସ୍ଥାପିତ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଆମ ଜାତିର ଭାଷା ଅଧିକାରକୁ ପଣ୍ଡ କରିଦେବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆଇନଟିକୁ ଅଚଳ କରିଦେବା ପାଇଁ ଜାଲିଆତି ପ୍ରୟୋଗ କରି ତହିଁରେ ଧାରା ୪ ଓ ଧାରା ୪କ ଖଞ୍ଜିଛନ୍ତି । ସେହି ଜାଲିଆତି ଧରାପଡି ତା ବିରୁଦ୍ଧରେ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ କାଳେ ତୀବ୍ର ହେବ, ଏହି ଭୟରେ ମୋର ଦୁଇଜଣ ସହକର୍ମୀ, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ଚାଟୁକାରୀତାରେ ବିଭ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନର ଆବାହକ ଓ ସଭାପତି ପଦ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲି, ସେମାନଙ୍କ ଅର୍ଥଲୋଭର ଉପଯୋଗ କରି, ଭାଷା ଆଇନ ନିର୍ଭୁଲ ହୋଇଯାଇଛି ବୋଲି ପ୍ରଚାର ବି କରାଇଛନ୍ତି ।

ଆମ ଭାଷା ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏହି ବିପଜ୍ଜନକ ଚକ୍ରାନ୍ତ ପ୍ରତି ଜନରୋଷ ପ୍ରକାଶ ପାଇବା ଆବଶ୍ୟକ । ତେବେ ହୁଏତ କିଛି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିପାରେ ।

ଏଥିପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ପିପିଲିରେ ଭାଷାପ୍ରେମୀ ସଚେତନ ଓଡ଼ିଆମାନଙ୍କର ନବୀନବାବୁଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥୀ ବିରୁଦ୍ଧରେ ମତଦାନ ।

ସେଠାରେ ଦୁଇ ଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦିତା ଚାଲିଛି । ସେମାନେ ହେଲେ ବିଜେଡି ପ୍ରାର୍ଥୀ ରୁଦ୍ରପ୍ରତାପ ମହାରଥୀ ଓ ବିଜେପି ପ୍ରାର୍ଥୀ ଆଶ୍ରିତ ପଟ୍ଟନାୟକ । କଂଗ୍ରେସ ଦଳର ଜିତିବା ସମ୍ଭାବନା ଆଦୌ ନଥିବାରୁ ସେହି ଦଳ ସେଠାରେ କୌଣସି ପ୍ରାର୍ଥୀ ନଦେଇ ଆଶ୍ରିତ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସପକ୍ଷରେ ନିଜ ନିଦା ସମର୍ଥକମାନଙ୍କୁ ସଞ୍ଚାଳିତ କରୁ ବୋଲି ମୁଁ ଏକ ଖୋଲା ନିବେଦନ କରିଥିଲି । ମାତ୍ର କଂଗ୍ରେସ ଦଳ ସତ୍ତାହୀନ ହୋଇଯାଇନାହିଁ ବୋଲି ଲୋକଙ୍କୁ ଧାରଣା ଦେବାକୁ ଶେଷ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଜଣେ ଧନୀ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥୀ ରୂପେ ଠିଆ କରାଇଛି ।

ପିପିଲିର ବାସ୍ତବ ସ୍ଥିତି ଅନୁଧ୍ୟାନ କଲା ପରେ ମୋର ହୃଦ୍ବୋଧ ହୋଇଛି କି, କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଅର୍ଥ ବଳରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଠାରୁ ଆଗୁଆ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମନମୋହନ ସିଂହ କଂଗ୍ରେସର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଥାଇ ଭାରତକୁ ଯେପରି ଆମେରିକାର ବ୍ୟବସାୟୀମାନଙ୍କ ପାଖରେ ବିକି ଦେଇଥିଲେ ଓ ପୁଞ୍ଜିବାଦର ଉତ୍କଟ ଅରାଜକତା କବଳରେ ଭାରତର ସାଧାରଣ ଲୋକର ସର୍ବନାଶ ଘଟାଇଥିଲେ, ତାହା ଲୋକେ ଏଯାଏଁ ଭୁଲିନାହାନ୍ତି ଓ ସେଥିପାଇଁ ପୁଞ୍ଜି ବଳରେ ବଳବାନ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରାର୍ଥୀ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ସମର୍ଥନ ପାଇବାକୁ ସମର୍ଥ ହେବେନାହିଁ । ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦିତା ହେବ ରୁଦ୍ର ପ୍ରତାପ ମହାରଥୀ ଓ ଆଶ୍ରିତ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଭିତରେ । ତେଣୁ, ଆମ ଭାଷା ଶତ୍ରୁ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ପ୍ରତି ସଚେତନ ଓଡ଼ିଆମାନେ ଯଦି ନିଜ ନିଜ ଭାଷାପ୍ରେମୀ ରୋଷ ପ୍ରକଟ କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି , ତେବେ ସେମାନଙ୍କ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହେଉଛି ଆଶ୍ରିତ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସପକ୍ଷରେ ନିଜ ନିଜର ମତଦାନ କରିବା । କାରଣ, ତଦ୍ଦ୍ଵାରା ସେମାନଙ୍କ ଭୋଟ ହୁଏତ ବ୍ୟର୍ଥ ନ ହୋଇପାରେ ।

ହାରିଯାଉଥିବା ପ୍ରାର୍ଥିମାନଙ୍କୁ ଭୋଟ ଦେଇ ନିଜ ଭୋଟ ବ୍ୟର୍ଥ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଆଶ୍ରିତ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କୁ ଏତେ ଭୋଟ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ ଯେ, ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଅନୁଭବ କରିବେ, ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ବିରୁଦ୍ଧରେ ଗଲେ କଣ ହୋଇପାରେ ।

ନେପଥ୍ୟ କୋଳାହଳକାରୀମାନେ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକତାବାଦ ଓ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଶୀଳତା କଥା ଉଠାଉଛନ୍ତି; ଆହୁରି ଉଠାଇବେ ।

କୌଣସି ପ୍ରଗତିଶୀଳ ବ୍ୟକ୍ତି ତହିଁରେ ବିଭ୍ରାନ୍ତ ନ ହେବା ଉଚିତ । କାରଣ ବିଜେଡି ବା କଂଗ୍ରେସ କେହି ଯେ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକତାବାଦ ଓ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଶୀଳତା ଦ୍ଵାରା ଆକ୍ରାନ୍ତ ନୁହନ୍ତି, ତା ନୁହେଁ । ଏମାନେ ଏକା ନାଉର ମଞ୍ଜି । ଯଥା :-
ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକତାବାଦ ଓ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଶୀଳତାର ଜୀବନ୍ତ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ହେଉଛନ୍ତି ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ , ଯାହାଙ୍କ ରାଜୁତି ଟାଟା ସାମ୍ରାଜ୍ୟକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିଥିବା ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ କଳିଙ୍ଗ ନଗରରେ ନିରୀହ ଆଦିବାସୀମାନଙ୍କର ବିଭତ୍ସ ହତ୍ୟା ଘଟାଇଥିଲା ଓ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ସମର୍ଥନ ପ୍ରଦାନ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ କେନ୍ଦ୍ରପଡାର ରଞ୍ଜନ କୁମାର ଦାସଙ୍କ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ ଘଟାଇଛି । ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ହେଉ ବା ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିର ହେଉ ବା ସମଲେଇ – ଏଥିରେ ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ରାଷ୍ଟ୍ରର ଯେଉଁ ପ୍ରଭୂତ ପାଣ୍ଠି ବ୍ୟୟ ହେଉଛି ତାହା କଣ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ରାଷ୍ଟ୍ରର ସମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ବିନିଯୋଗ ନୁହେଁ? ତାଙ୍କୁ ଭୋଟ ଦେଲେ ତାହା ଯେ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକତାବାଦ ଓ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଶୀଳତା ବିରୁଦ୍ଧରେ ଯିବ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ରହିପାରେ କି ? ସେହିପରି ବି କଂଗ୍ରେସ । ଏହି ଦଳର ସର୍ବମନ୍ୟ ନେତା ହୋଇରହିଥିବା ମନମୋହନ ସିଂହଙ୍କ ମୁଣ୍ଡର ପଗଡି କଣ ବେସମ୍ପ୍ରଦାୟିକ? ଆମେରିକା ବେପାରୀଙ୍କୁ ଲାଭର ମହାସ୍ରୋତ (“bonanza for US firms” – Reuters August 25, 2007) ଯୋଗାଇଥିବା କଂଗ୍ରେସ ସରକାରକୁ ବାମପନ୍ଥୀମାନଙ୍କ ଅସହଯୋଗ ହେତୁ ସେମାନଙ୍କୁ “ବାମ ଭୂତାଣୁ” (left viruses) ବୋଲି ସେହି ଦଳର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଯାହା କହିଥିଲେ, ତାହା କଣ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଶୀଳତା ନଥିଲା? ଅତଏବ କଂଗ୍ରେସ ଦଳ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକତାବାଦ ଓ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଶୀଳତା ଦ୍ଵାରା ସମ ପରିମାଣରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ।

କେତେକ ନେପଥ୍ୟ କୋଳାହଳକାରୀ ଏପରି ବିଭ୍ରାନ୍ତିମୂଳକ ବାକ୍ ଚାତୁରୀ ଚଳାଇଛନ୍ତି, ସତେ ଯେମିତି କେବଳ ବିଜେପି ଏହି ଦୋଷରେ ଦୋଷୀ , ଆଉ ଏହି ଉଭୟ ଦଳ ସୁନାପୁଅ ! ମୋ ବିଚାରରେ ଏହି ନେପଥ୍ୟ କୋଳାହଳକାରୀମାନେ ଓଡ଼ିଆ ସ୍ଵାର୍ଥ ପଥରେ ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଅନ୍ତରାୟ । ଏମାନଙ୍କ ବାକ୍ ଚାତୁରୀ ଭାଷାଦ୍ରୋହ ପାଇଁ ନବୀନ ବାବୁଙ୍କୁ ପାନେ ଦେବା ପାଇଁ ପିପିଲି ଦେଉଥିବା ସୁଯୋଗକୁ ହାତଛଡା କରାଇବାକୁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ।

ମୁଁ ଆଶାକରେ ନୀତିନିଷ୍ଠ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନକାରୀମାନେ ଏହି ବିଭାବନାକୁ ଗୁରୁତ୍ଵ ସହ ବିଚାରକୁ ନେବେ ।

ଆଗାମୀ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ଭାଷା ଅଧିକାରକୁ ନିର୍ବାଚନର କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସଙ୍ଗ କରାଇବା ଆମ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ । ପୁନରୁକ୍ତି ନିଷ୍ପ୍ରୟୋଜନ ଯେ, ସିପିଆଇ ଓ ସିପିଏମ ସାଙ୍ଗକୁ ଆଶ୍ରିତ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଦଳ ହିଁ ଗତ ନିର୍ବାଚନରେ ଆମ ଭାଷା ଅଧିକାର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାକୁ ନିଜ ନିଜ ଇସ୍ତାହାରରେ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଥିଲେ । ଏହି ତିନିଦଳ ମଧ୍ୟରୁ କେବଳ ଆଶ୍ରିତ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଦଳ ହିଁ ପିପିଲିରେ ନିର୍ବାଚନ ଲଢୁଛି । ସୁତରାଂ, ପିପିଲିର ସଚେତନ ଭୋଟ ଆଶ୍ରିତ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କୁ ମିଳିବା ଉଚିତ ।

ଓଡ଼ିଶାର ଶିଶୁମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସରକାରୀ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ରର ନୂଆ ନାମ ‘ଶିଶୁଲେଖା’

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ

ପୁନର୍ଜୀବିତ ‘ଶିଶୁଲେଖା’ ପତ୍ରିକା ଓଡ଼ିଶାର ଶିଶୁମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସରକାରୀ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ରର ନୂଆ ପ୍ରସ୍ଥ ପରି ଲାଗୁଛି ।

କରୋନା କାଳରେ କାୟିକତଃ ସ୍ଥଗିତ ଥିବା କଳାପତାକା ଅଭିଯାନ ଅନ୍ତର୍ଜାତିକ ମାତୃଭାଷା ଦିବସରୁ ପୁନଃ ଆରମ୍ଭ ହୋଇନଥିଲେ, ଅବୈଧ ଭାବେ ବନ୍ଦ ରହିଥିବା ‘ଶିଶୁଲେଖା’ ପୁଣି ଥରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇନଥାନ୍ତା ।

ଓଡ଼ିଆ ଲୋକଙ୍କୁ ଭୁଆଁ ବୁଲାଇବା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଆଭାଷାଦ୍ରୋହୀ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଏହି ନୂଆ ସାରସ୍ଵତ ନାଟକବାଜି ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି । ତା  ନହେଲେ ପ୍ରଥମରୁ ଇଂରାଜୀ ଶିକ୍ଷା ଦେଇ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଶିକ୍ଷାକୁ ଗୁରୁତ୍ଵହୀନ କରିବାକୁ ଲାଗିପଡ଼ିଥିବା  ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଏପରି ଆକସ୍ମିତ ଭାଷା ପତ୍ରିକା ପ୍ରକାଶନ ପାଇଁ ତତ୍ପରତା କାହିଁକି? କିନ୍ତୁ ଏଥିରେ ବି ତାଙ୍କ ଛଳନା ସାନ୍ଧିହୋଇରହିଛି ଯେମିତି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦୁଧ ପିଆଇବାରେ ପୁତନାର ଛଳନା ସାନ୍ଧିହୋଇରହିଥିଲା  । ସମ୍ପାଦକ ମଣ୍ଡଳୀ ତାର ପ୍ରମାଣ । 

ଦାଶ ବେହନୁରଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ଏହାର ସମ୍ପାଦକ ମଣ୍ଡଳୀରେ ଯେଉଁମାନେ ଅଛନ୍ତି ସେମାନେ କେହି ବି ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ ନୁହନ୍ତି । ଯଦି ଦାଶ ବେନହୁର ପତ୍ରିକାଟିର ସମ୍ପାଦକ ହେବାକୁ ରାଜି ହେଲେ, ତେବେ ସେ ହିଁ ଏକମାତ୍ର ସମ୍ପାଦକ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ଥିଲା । ତା ହୋଇଥିଲେ ପତ୍ରିକାଟି ପ୍ରଶାସନିକ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କବଳରୁ ରକ୍ଷା ପାଇପାରିଥାନ୍ତା ଓ ଜଣେ କୃତବିଦ୍ୟ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକଙ୍କ ସୁଯୋଗ୍ୟ ସମ୍ପାଦନାରେ ଓଡ଼ିଶାର ଶିଶୁ ସମାଜ ପାଇଁ ଶୁଭଂକର ହୋଇପାରିଥାନ୍ତା । କାହା ଉର୍ବର ମସ୍ତିଷ୍କରୁ ବାହାରିଲା ଯେ, ବିଷୁପଦ ସେଠୀ, ରଞ୍ଜନ କୁମାର ଦାସ ଓ ଭାଗ୍ୟଲିପି ମଲ୍ଲଙ୍କ ପରି ବିଭାଗୀୟ ମତ୍ତହସ୍ତୀମାନଙ୍କ ପାଶବିକ ଆବର୍ତ୍ତରେ ଦାଶ ବେନହୁରଙ୍କ ପରି ଜଣେ ପ୍ରକୃତ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକଙ୍କୁ ସମ୍ପାଦକ ଭାବେ ଆବଦ୍ଧ କରାଗଲେ ତାଙ୍କ ସୃଜନଶୀଳତା ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ ଓ ତାଙ୍କ ସମ୍ପାଦକୀୟ ଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧିପାଇବ, ତାହା ଭାଷା ନାମରେ ନାଟକବାଜି ଚଳାଇଥିବା ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଓଡ଼ିଶାବାସୀଙ୍କୁ କହିବା ଦରକାର; କାରଣ ଏ ପ୍ରସଙ୍ଗର କେନ୍ଦ୍ରରେ ଆମ ପିଲାମାନେ ।

ଶିଶୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦାଶ ବେନହୁର ଲେଖିଥିବା ଲେଖାଗୁଡ଼ିକ ଯେଉଁ ଶୈଳୀରେ ଏବଂ ଯେଉଁ କିସମର ଶବ୍ଦରେ ସଜ୍ଜିତ, ତାକୁ ଆମ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟର ମାନକ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଦେଇହୁଏ । ଓଡ଼ିଶାରେ ଅନେକ ଶିଶୁସାହିତ୍ୟିକ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ଲେଖାକୁ ଏହି ମାନକ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଦେଇହେବ । ଦାଶ ବେନହୁର ଯଦି ସମ୍ପାଦକୀୟ ସ୍ଵାଧୀନତା ପାଇଥାନ୍ତେ , ଆମ ଶିଶୁମାନେ ଆଜି ଶିଶୁସାହିତ୍ୟର ସେହି ମାନକ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ସମ୍ପନ୍ନ ଲେଖାଗୁଡ଼ିକ ପାଇଥାନ୍ତେ, ପଢିଥାନ୍ତେ ଓ ବୁଝିଥାନ୍ତେ । ମାତ୍ର ବିଭାଗୀୟ ପ୍ରମୁଖ ସଚିବ ବିଷ୍ଣୁପଦ ସେଠୀ ତଥା ବିଭାଗୀୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ରଞ୍ଜନ କୁମାର ଦାସ ଓ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନର ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା ଭାବେ ପତ୍ରିକାଟିର ପ୍ରକୃତ ମାଲିକାଣୀ ଭାଗ୍ୟଲିପି ମଲ୍ଲ ମୁଖ୍ୟ ସମ୍ପାଦକ ଓ ସମ୍ପାଦନା ମଣ୍ଡଳୀ ସଦସ୍ୟ ଥାଇ ସେମାନଙ୍କ ନିଜ ନିଜ ଲେଖାରେ ଭରିଛନ୍ତି ପତ୍ରିକାଟିକୁ । ବିଚରା ଦାଶ ବେନହୁର କେଉଁଠୁ ସାହସ ପାଇଥାନ୍ତେ ମନା କରିବାକୁ?

ଏଥିରେ ପ୍ରକାଶିତ ଲେଖାଗୁଡ଼ିକ ଯେହେତୁ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶିଶୁସାହିତ୍ୟ ପଦବାଚ୍ୟ ହେବା ଅସମ୍ଭବ, ଏ ସରକାରୀ ମତ୍ତହସ୍ତୀମାନେ ଏଥିରେ ନିଜ ନିଜ ଲେଖା ସ୍ଥାପନର ଯଥାର୍ଥତା ଦର୍ଶାଇବାକୁ କହିଛନ୍ତି “ଆମର ମନ ‘ଶିଶୁଲେଖା’କୁ ଏକ ଶିଶୁ–କିଶୋର ପ୍ରିୟ ଖେଳଣା ପେଡ଼ିରେ ପରିଣତ କରିବା“ (ସମ୍ପାଦକୀୟ) । ଏପରି କରିବାକୁ ଏମାନଙ୍କୁ ଅଧିକାର ଦେଲା କିଏ? ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ଓ କିଶୋର ସାହିତ୍ୟ ଏକ କଥା ନୁହେଁ । ଯାହା ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ତାହା ଶିଶୁ ବୟସରେ ଥିବା ପିଲାଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସାହିତ୍ୟ ; ଯାହା କିଶୋର ସାହିତ୍ୟ ତାହା ଶିଶୁ ବୟସରେ ନଥିବା ନବ ଯୁବକ ଓ ନବ ଯୁବତୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସାହିତ୍ୟ । ଭିନ୍ନ ଭାବେ କହିଲେ, ଯାହା ଶିଶୁସାହିତ୍ୟ ନୁହେଁ, ତାହା ଅଶିଶୁସାହିତ୍ୟ । ଏ ତିନିକଡ଼ା ମତ୍ତହସ୍ତୀ ଏମିତି ବହପ ପାଇଛନ୍ତି ଯେ, ଲେଖିଛନ୍ତି ଶିଶୁଲେଖାକୁ ‘ଅଶିଶୁଲେଖା’ କରିବା “ଆମର ମନ” (ସମ୍ପାଦକୀୟର ଉପରୋଦ୍ଧୃତ୍ତ ଭାଷା) । ସରକାରୀ ଚାକିରିଆଙ୍କର ଏ “ମନ” କେଉଁଠୁ ଆସିଲା?

କମ୍ପୁଟର ପରଦା ଆଡ଼େ ଅନାଇଁ ତହିଁରେ ଇଂରାଜୀ ବା ହିନ୍ଦୀ ଅକ୍ଷରରେ ଲିଖିତ ବାକ୍ୟ ପଢି, ସେହି ପରଅଇଁଠା ଓଗାଳି ନିଜକୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ବୋଲି ଦେଖାଉଥିବା ଛଳନାଜୀବୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଅନ୍ୟ କାହା ଦ୍ଵାରା ଲିଖିତ ଯେଉଁ “ବାର୍ତ୍ତା” ଏହି ପୁନଃ ପ୍ରକାଶନ ପାଇଁ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି, ତହିଁରେ ଏହି ପତ୍ରିକା କଣ ଓ କଣ ହେବ ତାହା ବି ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ହୋଇଛି । ତହିଁରୁ ମୁଁ ଦୁଇଟି ବାକ୍ୟ ଉଦ୍ଧାର କରୁଛି : “ଶିଶୁଲେଖା’ ଶୈଶବର ବିକାଶ ପାଇଁ ଏକ ଅନନ୍ୟ ମାଧ୍ୟମ । ଏହା ଶୈଶବକୁ ଠିକ୍ ମାର୍ଗରେ ପରିଚାଳିତ ହେବା ପାଇଁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବ , ହର୍ଷୋଲ୍ଲାସର ବାତାବରଣ ମଧ୍ୟରେ କୋମଳମତି ଶିଶୁଙ୍କ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଏକ ଆନନ୍ଦଦାଯକ ଅନୁଭୂତି ଆଣିଦେବ ।“ ଏହା ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ । ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ସତ୍ତ୍ୱେ ଏହି ତିନିକଡ଼ି ସରକାରୀ କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଏହାକୁ “ଶିଶୁ-କିଶୋର ଖେଳଣା ପେଡ଼ି” ବନାଇବାକୁ ସାହସ କଲେ କିପରି? “ଆମର ମନ” ଆମେ ଏହା ହିଁ କରିବୁ , କହିଛନ୍ତି ଏହି ମତ୍ତହସ୍ତୀମାନେ ।

ଏହି ଆସ୍ଫାଳନ ପାଇଁ ନିଜକୁ ମୁଖ୍ୟ ସମ୍ପାଦକ ଭାବେ ଜାରିକରିଥିବା ବିଭାଗୀୟ ଶାସନ ସଚିବ ବିଷ୍ଣୁପଦ ସେଠିଙ୍କୁ ବୈଷୟିକତଃ ଦାୟୀ କରାଯିବ ।

ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଇଏ ବାଳପ୍ରମାଣେ ଖାତିର ନା କରିବା ଲୋକ । କାରଣ, ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଭାଙ୍ଗିବା ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ସେତେବେଳେ ମୋର ଏକ ନମ୍ବର ସହାୟକ ଥିବା ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଶତପଥୀଙ୍କୁ ଯେଉଁ ସୁପାରି ପ୍ରଦାନର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିଲେ ଏହି ବିଷ୍ଣୁପଦ ସେଠି ତହିଁରେ ଥିଲେ ତାଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ହତିଆର । ଓଡ଼ିଶା ରାଜକୋଷରୁ କୋଟିକରୁ ଅଧିକ ଟଙ୍କା ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ମିଳିବାର ପଥ ଏହି ବିଷ୍ଣୁପଦ ସେଠି ହିଁ ଜାଲିଆତି ଦ୍ଵାରା ପରିଷ୍କାର କରିଥିଲେ । ପଦୋନ୍ନତି ପାଇ ଏ ଏବେ ଏଇଠି ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି ।

ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଭାଙ୍ଗିବାକୁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଚକ୍ରାନ୍ତର ଗୁମର ଏହି ବିଷ୍ଣୁପଦ ସେଠି ହିଁ ଖୋଲିଦେଇପାରିବେ । ତେଣୁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଏଙ୍କୁ ଡରିବାର ଅଛି, ଏ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଡରିବାର କୌଣସି କାରଣ ନାହିଁ । ଏହି ହେତୁ, ଏ ସାହସ କରିପାରିଛନ୍ତି ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ବାଳ ପ୍ରମାଣେ ଖାତିର ନ କରି ଶିଶୁଲେଖାକୁ ‘ଅଶିଶୁଲେଖା’ କରିବା ପାଇଁ ଓ ତାହା “ଆମର ମନ” ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିବା ପାଇଁ ।

ଏହି ଉଦ୍ଦତ୍ତ ଉଦ୍ଘୋଷଣ ସହ ଯେଉଁ ସାହିତ୍ୟିକମାନଙ୍କ ଲେଖା ବିଷ୍ଣୁପଦ ସେଠିଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ସମ୍ପାଦନାରେ ଏହିରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି  ସେହି ସାହିତ୍ୟିକମାନେ ନିଜେ ନିଜ ଲେଖାକୁ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇପାରିବେ କି? ପରିବେନି । କାରଣ, ପ୍ରକାଶିତ ଲେଖାଗୁଡ଼ିକ କୌଣସି “କୋମଳମତି ଶିଶୁ” ପାଇଁ ବୋଧଗମ୍ୟ ନୁହେଁ ।

ଅତଏବ ଓଡ଼ିଶାର ଶିଶୁମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସରକାରୀ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ରର ନୂଆ ନାମ ହିଁ ‘ଶିଶୁଲେଖା’ ।

ବିଷ୍ଣୁପଦ ସେଠିଙ୍କ ସହ ଭାଷାଦ୍ରୋହରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସହଭାଗୀତାର ଯେଉଁ ସୂଚନା ମୁଁ ଉପରେ ଦେଲି, ତାହା ଯଦି ଅସତ୍ୟ, ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ତାହା କହନ୍ତୁ ଓ ଏହି ଶିଶୁଲେଖାକୁ ‘ଅଶିଶୁଲେଖା’ କରାଇଥିବା ହେତୁ ବିଷ୍ଣୁପଦ ସେଠିଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ତୁରନ୍ତ ଦୃଢ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତୁ । ଶିଶୁଲେଖା ନାମରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏହି ‘ଅଶିଶୁଲେଖା’କୁ ବାତିଲ କରି ତହିଁରେ ଖର୍ଛ ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତ ଅର୍ଥ ସେଠିଙ୍କ ଠାରୁ ଆଦାୟ କରାଯାଉ ଓ ପତ୍ରିକାଟିର ପ୍ରକୃତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରକୃତ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକମାନଙ୍କ ଠାରୁ ଲେଖା ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇ ସାନି ପ୍ରକାଶିତ ହେଉ ।