Posts tagged Bhasha Andolan

ଓଡ଼ିଆରେ ଓଡ଼ିଶାର ପରିଚାଳନା ଅଲଙ୍ଘ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ଚାଲିଥିବା କଳା ପତାକା ଅଭିଯାନ ଏପ୍ରିଲ ୧୩ ତାରିଖରେ ତିନି ବର୍ଷ ଅତିକ୍ରମ କଲା । ଏହି ଉପଲକ୍ଷେ ଭୁବନେଶ୍ବରର ନେହେରୁ ଯୁବ କେନ୍ଦ୍ର ସମ୍ମିଳନୀ କକ୍ଷରେ “ଆମ ଭାଷା ପାଇଁ ଆମ ଲଢ଼େଇ” ଶୀର୍ଷକ ଇ-ପୁସ୍ତକର ବିଶ୍ବାର୍ପଣ ଓ “ସଙ୍କଟାବର୍ତ୍ତରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନ” ଶୀର୍ଷକ ଆଲୋଚନା ଚକ୍ର ସଂଘଟିତ ହୋଇଥିଲା ।

ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନର ଆଜନ୍ମ ତ୍ରୁଟିଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରଥମେ ଠାବ କରି ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ସରକାରଙ୍କୁ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଅବଗତ କରାଇଥିବା ଓ ସେହି ତ୍ରୁଟିଗୁଡ଼ିକର ଦୂରୀକରଣ ପାଇଁ ୩.୯.୨୦୧୫ରେ ପ୍ରସ୍ତାବ ଓ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଆଇନର ଚିଠା ଦେଇ ଏ ସମ୍ପର୍କରେ ପ୍ରଥମଥର ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କୁ ସଚେତନ କରାଇ ଥିବା ତତ୍କାଳୀନ ମନ୍ତ୍ରୀସ୍ତରୀୟ କମିଟି ସଦସ୍ୟ ତଥା ଭାଷା ଆଂଦୋଳନର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ ଭିତ୍ତି-ବୟାନ ଉପସ୍ଥାପନ କରି କହିଥିଲେ, ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର ହେତୁ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନ ସଙ୍କଟ ଘେରରେ ପଡ଼ିଛି । ସାରା ଓଡ଼ିଶାରେ ସମସ୍ତ ଓ ଯେକୌଣସି ଦାପ୍ତରିକ କାମ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ହେବ ବୋଲି ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନରେ ଥିଲା , ଯାହାକୁ ନିଯମାବଳୀ ଓ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନକାରୀ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଦଣ୍ଡବିଧାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦ୍ଵାରା ସଶକ୍ତୀକୃତ କରିବା ପାଇଁ ସେ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ ଓ ସେହି ପରାମର୍ଶ ହେତୁ ଆଇନତିର ସଂଶୋଧନ ପାଇଁ ସରକାର ପ୍ରଥମଥର ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ । ମାତ୍ର ଦିଅଁ ଗଢୁ ଗଢୁ ବାନ୍ଦର ଗଢିଲା ପରି ସଂଶୋଧନ ଆଳରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଖଞ୍ଜିଥିବା ୪-କ ଧାରା ଓଡ଼ିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପଣ୍ଡା କରିଛି । ଏଥିରେ କୁହ ହୋଇଛି , ଯେଉଁ କର୍ମଚାରୀମାନେ “ବ୍ୟାପକ ଭାବେ” ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ବ୍ୟବହାର କରିବେ ସେମାନଙ୍କୁ ପୁରସ୍କୃତ କରାଯିବ । ଏହାର ଅର୍ଥ , ଯେଉଁମାନେ ସାମଗ୍ରିକ ଭାବେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ କାମ ନ କରିବେ ସେମାନଙ୍କୁ ପୁରସ୍କୃତ କରାଯିବ ! ଅଧିକନ୍ତୁ , ସଂଶୋଧନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ କାରଣ କଥନରେ ଏପରି ଉପାଦାନ ରଖାଯାଇଛି ଯେ,ଓଡ଼ିଶାର ସର୍ବତ୍ର ଆଇନଟି ଲାଗୁ ହେବନାହିଁ ଓ ଅମଲାତନ୍ତ୍ରର ମର୍ଜି ଅନୁରୂପେ ଏହା ନିର୍ବାହିତ ହେବ । ତେଣୁ ଓଡିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନରେ ଖଞ୍ଜ ହୋଇଥିବା ୪-କ ଧାରା ବିଲୋପନ ପାଇଁ ସେ ଜୋର ଦେଉଥିବା ହେତୁ ଓଡିଆଭାଷାବିଦ୍ଵେଷୀ ସରକାର ଆନ୍ଦୋଳନକାରୀଙ୍କ ଭିତରୁ ଦୁଇଜଣ ମୁଖ୍ୟବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ପୋଷାମନେଇ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ମାରିଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ । ମାତ୍ର ଭାଷାପ୍ରାଣ ଓଡ଼ିଆ ଜାତି ସେହି ଘୃଣୀ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ରକୁ ବ୍ୟର୍ଥ କରିଦେଇଛି ଓ ବିଶ୍ବାସଘାତକମାନେ ଚାଲିଗଲା ପରେ ଆମ ଭାଷା ପାଇଁ ଆମ ଲଢ଼େଇ ଚାଲିଛି ବୋଲି ସେ କହିଥିଲେ ।

ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନର ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ସରକାରୀ କାମରେ ଭାଷା ପ୍ରୟୋଗ ପାଇଁ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିବା ଓଡିଆ ଭାଷା ପ୍ରୟୋଗ କ୍ରିଯାନୁଷ୍ଠାନ କମିଟିର ଅନ୍ୟତମ ସଂସ୍ଥାପକ ପ୍ରଫେସର କମଳାପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର ମଧ୍ୟ ତତ୍ତୁଲ୍ୟ ମତ ଦେଇ କହିଥିଲେ କି, କହିଥିଲେ କି, ଆଇନଟିର ଶୀର୍ଷକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ସୁଭାଷବାବୁଙ୍କ ମତ ସହ ସେ ଏକମତ ନୁହନ୍ତି; କାରଣ, ତାଙ୍କ ବିଚାରରେ ଅଫିସିଆଲ ଅର୍ଥ ସମସ୍ତ ସରକାରୀ ଓ ବେସରକାରୀ ଅଫିସ । କିନ୍ତୁ ଅଫିସମାନଙ୍କରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ବ୍ୟାପକ ପ୍ରଚଳନକୁ ପୁରସ୍କୃତ କରାଯିବା ବିଭାବନାକୁ ଅଗ୍ରାହ୍ୟ କରିବାକୁ ସେ ସୁଭାଷ ବାବୁଙ୍କ ସହ ଏକମତ ହୋଇଥିଲେ ।

ଓଡ଼ିଆ ଅସ୍ମିତାର ଅନ୍ଯତମ ଅତନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରୀ, ସାମ୍ବାଦିକ ଡକ୍ଟର ଅସିତ ମହାନ୍ତି କହିଥିଲେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସରକାରୀ ପ୍ରବଞ୍ଚନା ଆଜିକୁ ଶହେ ବର୍ଷ ତଳେ ଏହି ଦିନ (୧୩ ଏପ୍ରିଲ) ବିଦେଶୀ ଇଂରାଜ ବାହିନୀ ଘଟାଇଥିବା ଜାଲିଆନାଵାଲାବାଗ୍ ଗଣହତ୍ୟା ଠାରୁ କମ୍ ନୁହେଁ ।

ଏକାଧିକବାର କଳାପତାକା ଧରି ଭାଷା ଜନନୀ ପାଇଁ ସଂଗ୍ରାମ କରିଥିବା ବିଦୁଷୀ ତନୁଜା ରଥ ତାଙ୍କ ମନକଥା କହିଥିଲେ ।

ବିଶିଷ୍ଟ ସମାଜସେବୀ ରାମଶଙ୍କର ନିଜ ଆଦର୍ଶରେ ଅତଳ ରହି ଏ ଅଭିଯାନ ସାରା ଓଡିଶାରେ ପରିବ୍ୟାପ୍ତ ହେବ ବୋଲି ଆଶାପୋଷଣ କରିଥିଲେ ।

ଭାଷା ଜନନୀଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚାରଣକବି ଅରୂପ (ଉମାକାନ୍ତ ରାଉତ) ନିଜ କବିତା ଅବୃତ୍ତି କରି କାବ୍ୟିକ ଉଦ୍ବୋଧନ ଦେଇଥିଲେ ।

ସଭାପତିତ୍ଵ କରୁଥିବା ସମାଜ ସଂସ୍କାରକ, ଅଧିବକ୍ତା ଅର୍ଜୁନ ଚରଣ ସାମନ୍ତରାୟ କହିଥିଲେ ନିଜ ଭାଷା ଜନନୀଙ୍କୁ ବିପଦମୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ଅଭିଯାନ ଚାଲିଛି ଓ ଚାଲିବ ଏବଂ ବ୍ୟାପକ ହେବ ।

ଖୋର୍ଦ୍ଧା ମାଟିର ଏକ ନବମ ଶ୍ରେଣୀ ଛାତ୍ରୀ ଶ୍ରୁତି ମହାନ୍ତି ସୁଲଳିତ କଣ୍ଠରେ ଓଡ଼ିଆ ଅସ୍ମିତାର ବନ୍ଦନା କରି କାଳପଟକ ଅଭିଯାନର ତିନିବର୍ଷ ପୂର୍ତ୍ତି ମୁହୂର୍ତ୍ତକୁ କରିଦେଇଥିଲେ ପ୍ରାଣପୂର୍ତ୍ତ ।

ଓଡ଼ିଆରେ ଓଡ଼ିଶାର ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଚାଲିଥିବା କଳାପତାକା ଅଭିଯାନ ଆଜି ତିନିବର୍ଷ ଟପିଲା । ଏହି ଉଲଲକ୍ଷେ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରକାଶିତ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ପୁସ୍ତକ (e-book) – ଆମ ଭାଷା ପାଇଁ ଆମ ଲଢ଼େଇ – ବିଶ୍ବାର୍ପିତ ହୋଇଥିବାବେଳେ ‘ସଙ୍କଟାବର୍ତ୍ତରେ ଓଡିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନ’ ଶୀର୍ଷକ ଏକ ଆଲୋଚନା ଚକ୍ର ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା । ଏଥିରେ ମୁଖ୍ୟବକ୍ତା ଭାବେ ଯୋଗ ଦେଇ ଗବେଷକ ଓ ସାମ୍ବାଦିକ ଡକ୍ଟର ଅସିତ ମହାନ୍ତି କହିଥିଲେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସରକାରୀ ପ୍ରବଞ୍ଚନା ଆଜିକୁ ଶହେ ବର୍ଷ ତଳେ ଏହି ଦିନ (୧୩ ଏପ୍ରିଲ) ବିଦେଶୀ ଇଂରାଜ ବାହିନୀ ଘଟାଇଥିବା ଜାଲିଆନାଵାଲାବାଗ୍ ଗଣହତ୍ୟା ଠାରୁ କମ୍ ନୁହେଁ । ତାଙ୍କ ଭାବନାର ଲିଖିତ ରୂପ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି । ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନର ଏକ ସହାୟକ ସାହିତ୍ଯ ରୂପେ ତାହା scribd.com ପୃଷ୍ଠାରୁ ନିମ୍ନରେ ସ୍ଥାନିତ ହେଲା ।

Dr. Asit Mohanty on Bhasha Andolan, Orissa by Subhas Chandra Pattanayak on Scribd

    କଳାପତାକା ଅଭିଯାନର ୩ୟ ବାର୍ଷିକୀ ପୂର୍ତ୍ତୀ ଉପଲକ୍ଷେ

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ,
ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା, ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ, ଓଡ଼ିଶା

ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କ ଅନୁମୋଦନ ପାଇବା ପରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା ନିଯମାବଳୀ, ୨୦୧୬ ସଂଶୋଧିତ ହୋଇ ତହିଁରେ ୫କ ଧାରା ଯୋଡ଼ାଯିବ । ତାହା ଏହିପରି :

“୫କ – ପୁରସ୍କାର ବ ଦଣ୍ଡବିଧାନ – (୧) ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଓଡ଼ିଆଭାଷାର ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା କର୍ମଚାରୀ ତଥା ବିଭାଗମାନଙ୍କୁ ପୁରସ୍କୃତ କରାଯିବ । (୨) ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ବ୍ୟବହାରରେ ବାରମ୍ବାର ଖିଲାପ କଲେ, ଖିଲାପକାରୀ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଓଡ଼ିଶା ବେସାମରିକ ସେବା ଅଧିନିୟମ, ୧୯୬୨ ଅନୁଯାୟୀ ଆବଶ୍ୟକୀୟ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ । (୩) ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଅଧୀନରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ସର୍ବଭାରତୀୟ ସେବା ବର୍ଗର ଅଧିକାରୀ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବେସାମରିକ ସେବା ବର୍ଗର ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ଆନୁଶାସନିକ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି ଅଧିନିୟମ ଅନ୍ତର୍ଗତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ ।“

ଏହି ନିଯମାବଳୀ ପ୍ରଣଯନର ବ୍ୟାୟମ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଭାଷା ଆଇନ ସମ୍ପର୍କିତ ମନ୍ତ୍ରୀସ୍ତରୀୟ କମିଟିର ସଦସ୍ୟ ଭାବେ ୩।୯।୨୦୧୫ ତାରିଖରେ ମୁଁ ଦେଇଥିବା ପ୍ରସ୍ତାବ ଓ ଚିଠାକୁ ଭିତ୍ତି କରି ।

ଓଡିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନର ଉଲ୍ଲଂଘନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଦଣ୍ଡବିଧାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହ ସେଥିପାଇଁ ନିଯମାବଳୀ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କରିବାକୁ ଓ ନିଯମାବଳୀ ପ୍ରଣୟନର କ୍ଷମତା ହାସଲ କରିବାକୁ ସରକାର ଆଇନଟିରେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସଂଶୋଧନ କରିବାକୁ ମୁଁ ପରାମର୍ଶ ଓ ଚିଠା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲି । ତଦନୁଯାୟୀ ଭାଷା ଆଇନର ଖିଲାପ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଯେ କୌଣସି ଓଡ଼ିଆ ମକଦ୍ଦମା ଆଗତ କରିପାରିବେ ଓ ତାହା ଭାଷା ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କମିଟି ନାମକ ଏକ ଅଦାଲତୀୟ କ୍ଷମତା ସମ୍ପନ୍ନ କମିଟି ବିଚାର କରି ଦଣ୍ଡବିଧାନ କରିବେ ବୋଲି ମୋ ପ୍ରଦତ୍ତ ଚିଠାରେ ଥିଲା । ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ପ୍ରଦତ୍ତ ଏହି ଚିଠାର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ କରି ମୁଁ ଦେଇଥିବା ମୂଳ ଚିଠା ସମେତ ଏହି ଚିତ୍ରରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ସରକାରୀ ୱେବ ସାଇଟରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ସ୍ଥାନିତ କରିଛନ୍ତି । ତାହା ଏହିପରି :

“ଏହି କମିଟି କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ବା ଅନୁଷ୍ଠାନ ତରଫରୁ ଅଭିଯୋଗ ପାଇଲେ କିମ୍ବା ସ୍ଵତଃ ପ୍ରବୃତ୍ତ ଭାବେ ଏହି ଆଇନର କୌଣସି ଧାରା , ଉପଧାରା ଓ ନିୟମର ଉଲ୍ଲଂଘନ ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲେ ତହିଁର ବିଚାର କରିବେ ଓ କମିଟି ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାଧିକ ମତ ଅନୁସାରେ ଦଣ୍ଡବିଧାନ କରିବେ ।“

କିନ୍ତୁ, ସରକାର ସମ୍ପ୍ରତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିବା ଉପର ଉଦ୍ଧୃତ୍ତ ନିୟମାବଳୀ –ସଂଶୋଧନ ପ୍ରସ୍ତାବରେ ନିଜ ଭାଷାର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ବିଧିକ ଅଧିକାର ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ନ ଦେଇ , କେବଳ ବେସାମରିକ ସେବା ଅଧିନିୟମ ଅନୁସାରେ ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ “ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ବ୍ୟବହାରରେ ବାରମ୍ବାର ଖିଲାପ କଲେ” କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ହେବ ବୋଲି ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛନ୍ତି । ଏଥିର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଦୁର୍ବଳତା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆତ୍ମଘାତୀ । “ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ବ୍ୟବହାରରେ ବାରମ୍ବାର ଖିଲାପ” ଏକ ବନ୍ଧ୍ୟା ବିଭାବନା , କାରଣ “ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ” ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପରିମାଣସୂଚକ ଶବ୍ଦ ନୁହେଁ । “ବାରମ୍ବାର ଖିଲାପ” ମଧ୍ୟ ବିଭ୍ରାନ୍ତିକର,କେତେଥର ଖିଲାପି ବାରମ୍ବାର ଖିଲାପି ବୋଲି ବିବେଚିତ ହେବ ତାହା ନିର୍ଣାୟିତ ନୁହେଁ । ଦଣ୍ଡବିଧାନ ଯେହେତୁ ଏକ ନ୍ୟାୟିକ ବ୍ୟବସ୍ତା, ସେହେତୁ ଏପରି ଅସ୍ପଷ୍ଟ ବିଭାବନା ଉପରେ ଆଧାରିତ ଶାସ୍ତି ବିଧାନ ନିୟମ କସ୍ମିନକାଳେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହେବ ନାହିଁ । ଅପରପକ୍ଷେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ସରକାରୀ ନିୟମାବଳୀର ଉପରୋକ୍ତ ଧାରାର ଉପଧାରା (୧) ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସ୍ଵାର୍ଥ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଆଦୌ ଗ୍ରହଣୀୟ ନୁହେଁ । ଏହା କହେ,

“ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଓଡ଼ିଆଭାଷାର ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା କର୍ମଚାରୀ ତଥା ବିଭାଗମାନଙ୍କୁ ପୁରସ୍କୃତ କରାଯିବ ।“

ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଲା, ଯେଉଁ ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀ ବିଭାଗୀୟ ସେବା ଦେବା ବେଳେ ସମ୍ପୂର୍ଣତଃ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ବ୍ୟବହାର କରିବେନାହିଁ , ତାଙ୍କୁ ପୁରସ୍କୃତ କରାଯିବ ।

ଏପରି ଏକ ଆତ୍ମଘାତୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନିୟମାବଳୀରେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ କରିବାକୁ ପ୍ରଶାସନିକ କଳ ସାହସ କରିନଥାନ୍ତା , ଯଦି ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନରେ ଖଞ୍ଜା ହୋଇଥିବା ଧାରା ୪-କ ଅନୁସାରେ ଏହି ନିଯମାବଳୀ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ହୋଇନଥାନ୍ତା । ବସ୍ତୁତଃ ଓଡିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା (ସଂଶୋଧନ) ଆଇନ ୨୦୧୮ର ଧାରା ୪-କ ଏହା ହିଁ କହିଛି । ତାର ଭାଷା ହେଲା ଏହିପରି –

“ସରକାର, ସରକାରୀ ଭାଷାର ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବହାର ନିମନ୍ତେ ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀ ବା ବିଭାଗମାନଙ୍କୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ପ୍ରଦାନ କରିବା ତଥା ସେଥିରେ ଖିଲାପ କରୁଥିବା ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀ ବା ବିଭାଗମାନଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡବିଧାନ କରିବା ସକାଶେ ନିୟମାବଳୀରେ ଉପଯୁକ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥାମାନ ବିହିତ କରିପାରିବେ ।”

ମୂଳ ପ୍ରସ୍ତାବଦାତା ଭାବେ ମୁଁ ଏହାର ଘୋର ପ୍ରତିବାଦ କରି ଏହାର ବିଲୋପନ ପାଇଁ ଦାବି କରିଥିଲି , କାରଣ “ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବହାର” ଅର୍ଥ ସମ୍ପୂର୍ଣ ବ୍ୟବହାର ନୁହେଁ । ମୂଳ ଭାଷା ଆଇନ ସମଗ୍ର ଓଡିଶାରେ ସମସ୍ତ ଓ ଯେକୌଣସି ସରକାରୀ କାମ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ହିଁ ହେବ ବୋଲି ଧାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି । ସୁତରାଂ ୪-କ ଧାରା ମୂଳ ଭାଷା ଆଇନର ସମ୍ପୂର୍ଣ ପରିପନ୍ଥୀ ।

ଅଧିକନ୍ତୁ ଏହି ଧାରାକୁ ୨୬।୧୨।୨୦୧୭ ତାରିଖର କ୍ୟାବିନେଟ ବୈଠକର ପ୍ରସ୍ତାବ ସହ ଯୋଡି ଏହାର “ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ କାରଣ କଥନ” ପକ୍କା କରାଯାଇଥିବା ହେତୁ ଭାଷା ଆଇନ ଉଲ୍ଲଂଘନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଯଦି କେତେବେଳେ ନିୟମାବଳୀର ପ୍ରସ୍ତାବିତ ୫-କ ଅନୁସାରେ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଏ , ତେବେ ଏହି “ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ କାରଣ କଥନ” ତାର ଅନ୍ତରାୟ ହେବ , ଯେହେତୁ “ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବହାର” ସମ୍ପୂର୍ଣ ବ୍ୟବହାର ନୁହେଁ ଓ ଯେଉଁ କ୍ୟାବିନେଟ ପ୍ରସ୍ତାବ ଉପରେ ଏହା ଆଧାରିତ ତାହା ସରକାରୀ ସେବା ପ୍ରଦାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ “ବିଭାଗଗୁଡିକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମାନଦଣ୍ଡ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବେ” ବୋଲି କହି ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଆମ ଭାଷା ଆଇନଟିକୁ ଅମଲାତନ୍ତ୍ରର ଇଚ୍ଛାଧୀନ କରାଇଛନ୍ତି ।

ଏହି ଦୃଶ୍ୟପଟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲାବେଳେ ଇତିହାସ ଅନ୍ୟ ଏକ ଲଜ୍ଜ୍ୟାଦାୟକ ସତ୍ୟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବ । ତାହା ହେଲା, ୨୬।୧୨।୨୦୧୭ ତାରିଖର କ୍ୟାବିନେଟ ପ୍ରସ୍ତାବରେ ପରିଲକ୍ଷିତ ପ୍ରମାଦକୁ ରାଜ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ୧୪।୩।୨୦୧୮ ତାରିଖରେ ଅପସାରିତ କରି ୩।୯।୨୦୧୫ ତାରିଖରେ ମୁଁ ଦେଇଥିବା ପରାମର୍ଶ ଅନୁରୂପ ଏକ ନୂଆ ପ୍ରସ୍ତାବ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ, ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳର ସମ୍ପୂର୍ଣ ଅଜ୍ଞାତରେ ଅଳିଆ ଗଦାକୁ ଫିଙ୍ଗିଦିଆଯାଇ ନୂଆ ଧାରା ୪-କ ପ୍ରଣୀତ ହେଲା ସେହି ୨୬।୧୨।୨୦୧୭ର ପ୍ରମାଦପୂର୍ଣ ପ୍ରସ୍ତାବ ଉପରେ । ଏବଂ ଏପରି କଲାବେଳେ, ଚିଠା ପ୍ରସ୍ତୁତକାରୀମାନେ ସେହି ପ୍ରମାଦପୂର୍ଣ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ବି ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ ଅଜ୍ଞାତରେ ବିକୃତ କରିଥିଲେ ଓ ୧।୫।୨୦୧୮ ତାରିଖରେ ରାଜ୍ୟ ବିଧାନସଭାକୁ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳର ପ୍ରସ୍ତାବ ସମ୍ପର୍କରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ ମିଥ୍ୟାକଥା କହି ୨୦୧୮ର ପ୍ରଥମ ସଂଶୋଧନ ପାରିତ କରା ହୋଇ ୪-କ ଖଞ୍ଜା ହୋଇଥିଲା । ସରକାର ବୁଝିଲେ ଯେ, ଭୁଲ ହୋଇଗଲା । ମାତ୍ର ଏହି ଭୁଲକୁ ଏକ ସାନି ଭୁଲ ଦ୍ଵାରା ସଶକ୍ତିକୃତ କରାଗଲା ୧୯।୯।୨୦୧୮ ତାରିଖରେ ୨୦୧୮ର ୨ୟ ସଂଶୋଧନ ଦ୍ଵାରା !

ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଭାଷା ନିଯମାବଳୀ ସଂଶୋଧନରେ ଯେଉଁ ନିୟମ ୫-କ ଯୋଡିବାକୁ ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କ ଅନୁମୋଦନ ଲୋଡ଼ାଯାଇଛି ତାହା ଭାଷା ଆଇନର ଏହି ଆଜନ୍ମ ଅଶୁଦ୍ଧ ୪-କ ଧାରା ଉପରେ ହିଁ ଆଧାରିତ । ଏହି ସଙ୍କଟାବର୍ତ୍ତରୁ ଓଡିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନ କିପରି ଉଦ୍ଧାର ହେବ ତାହା ହିଁ ଆଜିର ଆହ୍ଵାନ ।

ବିଶେଷ ପ୍ରତିନିଧି

ନଭେମ୍ବର ମାସ ସରିବାର ପୂର୍ବ ଦିନଟି ଜଗତସିଂହପୁର ପାଇଁ ଅବିସ୍ମରଣୀୟ ହୋଇ ରହିବ ।

ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନର ଜଗତସିଂହପୁର ଶାଖା ସେଦିନ ଜିଲ୍ଲାପାଳଙ୍କ ମାର୍ଫତରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରାଇ ଦେଇଛି କି, ଓଡ଼ିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନ,୧୯୫୪ରେ ଖଞ୍ଜା ହୋଇଥିବା ଧାରା ୪-କ ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ଭାଷା ଅଧିକାରକୁ ଖର୍ବ କରିଥିବାରୁ ତାକୁ ବିଲୁପ୍ତ କରାଯାଇ ଏବଂ ମୂଳ ଆଇନଟିକୁ ଅକ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ ରଖି, ସାନି ସଂଶୋଧନ ଦ୍ଵାରା ତାର ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନକାରୀକୁ କଠିନ ଦଣ୍ଡବିଧାନର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯିବା ପାଇଁ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନର ସଭାପତିମଣ୍ଡଳୀ ପକ୍ଷରୁ ଗତ ୯.୧୧.୨୦୧୮ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କୁ ଯେଉଁ ଚରମପତ୍ର ଦିଆଯାଇଛି ତଦନୁଯାୟୀ ଅବିଳମ୍ବେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ହେଉ ।

ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ପ୍ରଥମ ମହାକବି ସାରଳା ଦାସ ଓ ଓଡ଼ିଆ ଜାତିକୁ ନିଜ ଭାଷାରେ ସରକାରୀ ସେବା ପାଇବା ଅଧିକାର ଦେଇ ଯେଉଁ ଆଇନ ୧୯୫୪ରେ ପ୍ରଣୀତ ଓ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଥିଲା ତାର ପ୍ରଦାତା , ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମନୀଷୀ ନବକୃଷ୍ଣ ଚୌଧୁରୀ – ଉଭୟଙ୍କ ଏନ୍ତୁଡ଼ିଶାଳ ନିଜ ବକ୍ଷରେ ବହନ କରୁଥିବା ଜିଲ୍ଲା ହେଉଛି ଜଗତସିଂହପୁର । ସୁତରାଂ ଭାଷା-ଗାରିମାର ଏହି ସମୁଜ୍ଜ୍ଵଳ ଜିଲ୍ଲାରେ ଭାଷା ଜନନୀଙ୍କ ବିଜୟଵନା ଭାବେ ସମାଦୃତ କଳାପତାକାର ଲହର ଲାଭ କରିଥିଲା ଅଭୂତପୂର୍ବ ଜନାଦୃତି ।

ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନର ଜିଲ୍ଲା ସଂଯୋଜକ କୃଷ୍ଣାନନ୍ଦ ସାହୁଙ୍କ ଆହ୍ବାନକ୍ରମେ ପୂର୍ବତନ ପୌରାଧ୍ୟକ୍ଷ ବିପ୍ଳବ ଚୌଧୁରୀ, ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ଚୌଧୁରୀ ,ପ୍ରାଣକୃଷ୍ଣ ସେଠି ,ମାଧବେନ୍ଦ୍ର ଗୋଛାୟତ,ରମାକାନ୍ତ ଦାଶ, ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ, ସୁନୀଲ କୁମାର ମାଟିଆ, କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ, ସରୋଜ କୁମାର ସାହୁ, ସଚିନ କୁମାର ବେଉରା,ସରୋଜ କୁମାର ଲେଙ୍କା, ବଂଶୀଧର ବେହେରା,ଅରୁଣ ମହାନ୍ତି, ସୁଦର୍ଶନ ବେହେରା,ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ମହାପାତ୍ର, ବାନାମ୍ବର ମାଟିଆ, ସୌମ୍ୟ ସଂଜୀବ ଦାସ ପ୍ରମୁଖଙ୍କ ନେତୃତ୍ବରେ ନଭେମ୍ବର ୨୯, ଦିବା ୧୧ଟାରେ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନର କଳାପତାକା ସହ ଅଭିଯାତ୍ରୀମାନେ ନିମାଇଁ ଭବନଠାରୁ ଏକ ନିରବ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ ପଟୁଆରରେ ଆସି ଜିଲ୍ଲାପାଳଙ୍କୁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସ୍ମାରକପତ୍ର ଦେଇଥିଲେ ।

ଆନ୍ଦୋଳନର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସଭାପତିମଣ୍ଡଳୀ ସଭ୍ୟ କମଳଲୋଚନ ନାୟକ, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଅଭିଯାତ୍ରୀ ଶିଶିର କୁମାର ସାହୁ ଓ ଜିତେନ୍ କୁମାର ରାଉତ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ । ଆଶିଷ କୁମାର ବେହେରା ଉତ୍ତୋଳନ କରିଥିବା ଏହି ଐତିହାସିକ ଘଟଣାର କେତେକ ଫଟୋ ଚିତ୍ର ଏଥିର ସନ୍ନିହିତ ହେଲା ।

ଏଇଠି ସରୁ ନାହିଁ । ସରକାର ଯଦି ନିଜ ଭୁଲ ସଂଶୋଧନ ନ କରନ୍ତି ତେବେ ଗାଁ ଗାଁ ବ୍ୟାପି ଏ ଆନ୍ଦୋଳନ ଚାଲିବ ବୋଲି ସ୍ମାରକପତ୍ର ଦେଇ ସାରିବା ପରେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ଜନପ୍ରିୟ ଜନନେତା ବିପ୍ଳବ ଚୌଧୁରୀ ।

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ

ଓଡିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନ ଭିତରେ ଅତି ଅବୈଧ ଭାବେ ଧାରା ୪-କ ଭରିକରାଗଲା ୧.୫.୨୦୧୮ ତାରିଖରେ ।

ସେହିଦିନ ହିଁ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଶତପଥୀ ଓ ପବିତ୍ର ମହାରଥା ଯୋଡି ଅତି ଚତୁରତାର ସହ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଛୁରୀ ମାରିଥିଲେ ।

ମୁଁ ବିଧାନସଭାରେ ଏହି ଧାରା ବିରୁଦ୍ଧରେ ଯତ୍ପରୋନାସ୍ତି ମତ ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବାବେଳେ ଏମାନେ ମଧୁବାବୁଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତୀ ପାଖରେ ଏହି ଅବୈଧ ସଂଶୋଧନ ବିଲ୍ ପାରିତ ହେଉ ବୋଲି ଅଖଣ୍ଡ ଦୀପ ଲଗାଇଥିଲେ ।

ଏହି ବିଲ୍ ପାରିତ ହେବାରୁ ଏହାର ବିରୋଧ କରି କଳାପତାକା ଅଭିଯାନକୁ ଜୋରଦାର କରିବାକୁ ମୁଁ ମତ ଦେଲାବେଳେ ଏ ଉଭୟେ ତହିଁରେ ରାଜି ନ ହୋଇ ,ଦଣ୍ଡବିଧାନ କଥା ଏଥିରେ ଥିବା ହେତୁ ଦଣ୍ଡ ବିଧାନ ପାଇଁ ନିୟମାବଳୀ ପ୍ରଣୟନ ସକାଶେ ସରକାରଙ୍କୁ ଦୁଇ ମାସ ସମୟ ଦେବା “ସକାରାତ୍ମକ” ହେବ ବୋଲି କହିଲେ । ମୋତେ ଏମାନଙ୍କ ସହ ଅଗତ୍ୟା ରାଜି ହେବାକୁ ପଡ଼ିଲା , କାରଣ କଳାପତାକା ପାଇଁ କେବଳ ଏହି ଦୁଇ ଜଣଙ୍କ ଉପରେ ମୁଁ ନିର୍ଭରଶୀଳ ଥିଲି ।

ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନର କାର୍ଯ୍ୟ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଆମେ ଏକ ତିନିଜଣିଆ ଅନୌପଚାରିକ କମିଟି ଗଠନ କରିଥିଲୁ । ଆନ୍ଦୋଳନର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଭାବେ ମୁଁ ତହିଁର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଥିଲି ଓ ପବିତ୍ର ଏବଂ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ବାବୁ ଯଥାକ୍ରମେ ଆବାହକ ଓ ସଭାପତି ଥିଲେ । ତିନିଜଣଙ୍କ ଭିତରୁ ଦୁଇ ଜଣ ଯେହେତୁ ଜୁଲାଇ ପହିଲା ଯାଏଁ କଳାପତାକା ଅଭିଯାନ ସ୍ଥଗିତ ରଖିବାକୁ ଜିଦ୍ କଲେ , ତହିଁରେ ରାଜି ହେବା ଛଡ଼ା ମୋର ଅନ୍ୟ ଗତି ନ ଥିଲା । ଏହା ସତ୍ତ୍ବେ ମୁଁ ଏହି ସଂଶୋଧନକୁ ମୋ ନିଜ ସ୍ତରରେ ବିରୋଧ କରି ଚାଲିଲି ଓ ଧାରା ୪-କ କାହିଁକି ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଅଧିକ କ୍ଷତି ଘଟାଇବ ତାହା ଖବରକାଗଜମାନଙ୍କୁ ପଠାଇଲି ।

କେବଳ ଜଣେ ସମ୍ପାଦକ – ଶ୍ରୀ ସମ୍ପଦ ମହାପାତ୍ର – ତାଙ୍କ ସମ୍ପାଦିତ ‘ ନିତିଦିନ ‘ ରେ ୧୧.୫.୨୦୧୮ ତାରିଖରେ ତାହାକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ । ଏହାର ଶୀର୍ଷକ ଥିଲା ଭାଷା ଆଇନ ସଂଶୋଧନ ପୁନଶ୍ଚ ସଂଶୋଧିତ ହେବା ଦରକାର

କହିବାକୁ ଲାଜ ,କିନ୍ତୁ ଏହା ହିଁ ସତ୍ୟ ଯେ, ଓଡ଼ିଶାର ଗଣମାଧ୍ୟମଗୁଡ଼ିକର ମାଲିକମାନେ ଏବେ ସରକାରଙ୍କ କ୍ରୀତଦାସ ପାଲଟିଯାଇଛନ୍ତି ଓ କଳାପତାକା ଅଭିଯାନକୁ blackout (ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଅପ୍ରକାଶିତ ରଖିବା) ସେମାନଙ୍କ ଧର୍ମ ହୋଇ ଉଠିଛି ।

ଏହି ଦୁଷଣୀୟ ଧର୍ମକୁ ନ ମାନି ବିଚକ୍ଷଣ ସମ୍ପାଦକ ସମ୍ପଦ ମହାପାତ୍ର ଧାରା ୪-କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଲିଖିତ ମୋ ଲେଖାଟିକୁ ନିତିଦିନରେ ପ୍ରକାଶ ତ କରିଦେଲେ ,ମାତ୍ର ପରିସ୍ଥିତି ଏପରି ହେଲା ଯେ, ତାଙ୍କୁ ଅଚିରେ ଇସ୍ତଫା ଦେବାକୁ ହେଲା । ମୁଁ ଏହି ଐତିହାସିକ ଲେଖାଟିକୁ ମୋ ଫେସ ବୁକ ପୃଷ୍ଠାରେ ରଖିବା ସଂଗେ ସଂଗେ bhashaandolan.com ରେ ସମ୍ପ୍ରସାରିତ କରି ଆନ୍ଦୋଳନ ସହ ଜଡିତ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲି ।

ଧାରା ୪-କ ଯୋଡ଼ା ହେଲା ପରେ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଶତପଥୀ ଓ ତାଙ୍କ ଯୋଡ଼ିଦାର ପବିତ୍ର ସେଇ ଯେ ମଇ ପହିଲାରୁ କଳାପତାକା ଅଭିଯାନକୁ ଅଟକାଇ ଦେଇଥିଲେ ତା ସହ ସେମାନେ ଆଉ କେବେ ବି ସାମିଲ ହେଲେନାହିଁ । ଦୁଇ ମାସ ପରେ ଜୁଲାଇ ୨ ତାରିଖରୁ କଳାପତାକା ଅଭିଯାନ ପୁନଶ୍ଚ ଚାଲିବ ପାଇଁ ଆମେ ଯେତେବେଳେ ପହିଲା ତାରିଖରେ ଏକାଠି ହେଲୁ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ବାବୁ ମୋ ହାତଧରି ଆଉ ଏକ ସପ୍ତାହ ଘୁଞ୍ଚାଇଦେବାକୁ ନେହୁରା ହେଲେ ଏବଂ ତତ୍କାଳ ପବିତ୍ରଙ୍କୁ ଠାରୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଆସିଲା କି, ରଥଯାତ୍ରାକୁ ଆଖିଆଗରେ ରଖି ଦୁଇ ସପ୍ତାହ ପାଇଁ ଘୁଞ୍ଚାଇ ଦିଆଯାଉ । ଏମାନଙ୍କ ଉପରେ ମୁଁ ନିର୍ଭରଶୀଳ ଥିବା ହେତୁ ଅଗତ୍ୟା ରାଜିହେଲି ଓ ଜୁଲାଇ ୧୬ଦିନ କଳାପତାକା ଅଭିଯାନର ପୁନରାରମ୍ଭ ହେବା ଧାର୍ଯ୍ୟ ହେଲା । ଏବଂ ଏହି ଦିନ କଳାପତାକା ଆରମ୍ଭ ସ୍ଥଳକୁ ଏମାନେ ନ ଆସି , ଅତି ଚଞ୍ଚକତାପୁର୍ଣ ଭାବେ ପ୍ରେସକୁ ଜଣାଇଲେ କି , ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନର ନିଷ୍ପତ୍ତିକ୍ରମେ ସେହି ଦିନ ଠାରୁ କଳାପତାକା ଅଭିଯାନ ବିଧାନ ସଭାର ଆଗାମୀ ଅଧିବେଶନ ଅବଧି ସ୍ଥଗିତ ରହିଲା ।

ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ପ୍ରତି ଏପରି ବିଶ୍ଵାସଘାତକତା କେହି ବି କେବେ କରିନାହିଁ । ଧୀରେ ଧୀରେ ସବୁକଥା ଆଲୋଚିତ ହେବ ।