ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ

ଯେଉଁ ଭାଷାଭିତ୍ତିକ ଜାତୀୟତା ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ସୃଷ୍ଟି କଲା ତାର ଅନ୍ୟତମ ଉତ୍ସ ଥିଲା କାନ୍ତକବି ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ରଚିତ ମହାର୍ହ ଗାନ – ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ  । କିନ୍ତୁ କବିଙ୍କ ପରିବାରର ଅର୍ଥଲୋଭ ହେତୁ ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ରାଜ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ ହୋଇ ପାରିନାହିଁ , ହୋଇ ବି ପରିବନାହିଁ ।  

କବିଙ୍କ ପୁତ୍ର ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଢୁକିଲା ଯେ, ଯଦି ମୋଟା ଅଙ୍କର ଥୋଢ଼େ ଟଙ୍କା ତାଙ୍କୁ ମିଳିଯନ୍ତା ତେବେ ମୁମୂର୍ଷୁ ଅବସ୍ଥାରେ ପଡ଼ିଥିବା ତାଙ୍କ ‘ଡଗର’ ପତ୍ରିକା ପାଇଁ ଏକ ଉନ୍ନତ ଆଧୂନିକ ମୁଦ୍ରଣଯନ୍ତ୍ର କିଣି ସେ ତାକୁ ଏକ ନୂଆ ଓ ଲାଭଦାୟକ ଢାଞ୍ଚା ପ୍ରଦାନ କରିପାରନ୍ତେ । ଏହି ବିପୁଳ ଟଙ୍କାର ଏକ ସହଜ ସୂତ୍ର ଭାବେ ସେ ବିଧାନସଭାକୁ ବିଚାରିଲେ । ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ବିଧାୟକ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ସେ ଜାଣିଥିଲେ ଯେ, ବିଧାନସଭାର ବାଚସ୍ପତି ଯଦି ଚାହିଁବେ, ତାଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନାତୀତ ଶକ୍ତି ପ୍ରୟୋଗ କରି କୌଣସି ଗ୍ରହଣଯୋଗ୍ୟ ବାହାନାରେ ସେ ଏ ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଇଦେଇ ପାରିବେ । ତାହା କିନ୍ତୁ ସମ୍ଭବ ହେଲା ନାହିଁ । ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୃଶ୍ୟପଟଟି ଏହିପରି – 

ବାଲେଶ୍ଵର ଜିଲ୍ଲାରୁ ବିଧାନସଭାକୁ ଆସିଥିବା ରଘୁନାଥ ମହାନ୍ତି ୧୯.୧୨.୨୦୦୨ ତାରିଖ ଶୂନ୍ୟ କାଳରେ ଯେତେବେଳେ ବାଚସ୍ପତିଙ୍କୁ କହିଲେ,  “ବିଧାନସଭାର ଶେଷ ଦିବସରେ  ଯେତେବେଳେ ଏହି ସଙ୍ଗୀତ (ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ) ଗାନ କରାଯାଉଛି, ଆମେ ସମସ୍ତ ସଭ୍ୟ ନିଜ ନିଜ ଆସନରେ ଠିଆ ହୋଇ ସେଥିପ୍ରତି ସମ୍ମାନ ଜଣାଉଛୁ ……….. ଆପଣ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ବିଧିବଦ୍ଧ ନୋଟିସ ଦେବା ଉଚିତ;  ନଚେତ ଏ ଗୃହ ସମସ୍ତ ଦଳମତ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ଵରେ ରହି ଅନୁରୋଧ କରିବା ଉଚିତ ଯେ, ଓଡିଶାର ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ହିସାବରେ ସରକାର ‘ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ’କୁ ମାନ୍ୟତା ଦିଅନ୍ତୁ” – ସେତେବେଳେ ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଅନ୍ଦାଜ କରିପାରିନଥିବେ ଯେ, ତାଙ୍କ ସେହି ନିବେଦନ ଦିନେ ଓଡ଼ିଆ ଜାତୀୟ ଚେତନାକୁ ବିପର୍ଯ୍ୟୟର  ସମ୍ମୁଖୀନ କରାଇବ ।

ବାଚସ୍ପତି ଶରତ କୁମାର କରଙ୍କୁ ସେଦିନ ବିଷ୍ଣୁ ଚରଣ ସେଠୀ କହିଥିଲେ, “ଆପଣ ଏ ବିଷୟରେ ସରକାରଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ସାର୍କୁଲାର ଇସୁ କରିବା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ ଏବଂ ତାହା କଡ଼ାକଡ଼ି ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଉ ।”

ମହେଶ୍ଵର ମହାନ୍ତି କହିଥିଲେ, “ରାଜ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ ଭାବେ ସ୍ଵୀକୃତିର ଅଭାବରୁ ଲୋକମାନେ ଏହାକୁ ଭକ୍ତିସଙ୍ଗୀତ ବା ଭଜନ ବୋଲି ଭାବୁଛନ୍ତି । ଲୋକମାନେ ଯେଭଳି ଅନ୍ୟଥା ନଭାବିବେ ସେଥିପାଇଁ ଏହାକୁ ରାଜ୍ୟର ସ୍ଵୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଆପଣ ସରକାରଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ ।”

ବାଚସ୍ପତି ଶରତ କୁମାର କର କହିଥିଲେ,  “ମୁଁ ଅନେକ ଥର ସରକାର ଓ ସମ୍ପୃକ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ କହି ସାରିଛି । କିନ୍ତୁ ସମ୍ପୃକ୍ତ ବିଭାଗ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ ପ୍ରତି ବାରମ୍ବାର ଅବହେଳା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଛନ୍ତି ।”

ଆପଣ ଏକ ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ ବୋଲି ଦାବି ହେବାରୁ ଶ୍ରୀ କର କହିଥିଲେ, “ମୁଁ ସରକାରଙ୍କୁ (ଏଇ ବର୍ତ୍ତମାନ) ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲି । ଆଇନ ହେଲେ ବି ସରକାର ତାହା ପ୍ରଣୟନ କରିବେ । କିନ୍ତୁ ମୁଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭାବେ କହିବାକୁ ଚାହେଁ, ସରକାର ଏ ସଙ୍କ୍ରାନ୍ତରେ ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବେ ଏକ ସର୍କୁଲାର ନିର୍ଗମନ କରିବେ ଯେ, ଏହାକୁ କେହି ଅବମାନନା କରିବେ ନାହିଁ । ଅମାନ୍ୟ ବା ଅବମାନନା କଲେ ଆଇନାନୁମୋଦିତ ଦଣ୍ଡ ପାଇବେ ।”

ଶରତବାବୁ ୨୧.୫.୨୦୦୪ ଯାଏଁ ବାଚସ୍ପତି ଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ସରକାର (ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ) କାହିଁକି ଅବଜ୍ଞା କଲେ, ତାହା ଥରକ ପାଇଁ ଜାଣିବାକୁ ଚାହିଁଲେ ନାହିଁ କି ବାଚସ୍ପତିଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶର ଅବମାନନା ପାଇଁ ସ୍ଵାଧିକାର ପ୍ରଶ୍ନ ତୋଳିଲେ ନାହିଁ । ତାହା ତାଙ୍କ ଅଯୋଗ୍ୟପଣିଆ ନଥିଲା ; ଥିଲା ଏକ ଆକସ୍ମିକ ମାନସିକ ଯାତନାର ଅପ୍ରକଟ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ।

ବିଭାଗୀୟ ଅବହେଳାରେ ଦବି ନଯାଇ ୨୦.୨.୨୦୦୩ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କ ବିଧାନସଭା ପ୍ରକୋଷ୍ଠରେ ସେ କେତେକ ଦାୟିତ୍ଵସମ୍ପନ୍ନ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ବୈଠକ ଡାକି ଏ ସମ୍ପର୍କରେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ପଦକ୍ଷେପ ନେବା ପାଇଁ ବିଧାନସଭା ସଚିବାଳୟକୁ ନିୟୋଜିତ କରିଥିଲେ ।

ଭାଙ୍ଗିଗଲା ଆଗ୍ରହ

ଆମେ ଦେଖୁ ୩.୫.୨୦୦୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାଚସ୍ପତି ଶ୍ରୀ କର ସମ୍ପୂର୍ଣ ଆନ୍ତରିକତାର ସହ ଏହି କାମରେ ଲାଗିଥିଲେ । ମାତ୍ର ତହିଁର ୩ ଦିନ ପରେ, ତା ୭.୫.୨୦୦୩ରିଖରେ ସୂଚନା ଓ ଲୋକ ସମ୍ପର୍କ ସଚିବ ଜଗଦୀଶ ପ୍ରସାଦ ଦାଶଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ କାନ୍ତକବିଙ୍କ ପୁତ୍ର ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ମହାପାତ୍ରଙ୍କଠାରୁ ଯେଉଁ ପତ୍ର ତାଙ୍କୁ ମିଳିଲା, ତାହା ହିଁ ବୋଧେ ଶରତବାବୁଙ୍କ ଆଗ୍ରହ ଭାଙ୍ଗିଦେଲା ।  

ପିତାଙ୍କ ଗୀତ ଓଡ଼ିଶାର ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ହେବାକୁ ଯାଉଛି – ଏଥିରେ ଗର୍ବ ଅନୁଭବ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ, ସେ ଲେଖିଥିଲେ, “ଅନୁରୋଧ କରୁଛି କି , ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀର ସଙ୍ଗୀତ ଓ ପଦ୍ୟ ସମ୍ପାଦନା ତଥା copyright ଓ royalty ବାବଦକୁ ଏକ ସମ୍ମାନଜନକ ଅଙ୍କ କାନ୍ତକବି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ‘ଡଗର’ ପତ୍ରିକାର ପୁନଃ ଉଦ୍ଧାର ନିମନ୍ତେ ‘ଡଗର’କୁ ସରକାର ପ୍ରଦାନ କରିବେ ।“ ନିତ୍ୟାନନ୍ଦଙ୍କ ସାନ ଭାଇ ଗୌର ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର ୧୦.୫.୨୦୦୩ ତାରିଖରେ ବାଚସ୍ପତିଙ୍କ ପ୍ରକୋଷ୍ଠରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ବୈଠକରେ ଯୋଗ ଦେଇ ଗସ୍ତଖର୍ଚ୍ଚ ଦାବି କରିଥିଲେ କେବଳ ନୁହେଁ, ଅନୌପଚାରିକ ଭାବେ ସୂଚାଇ ଦେଇଥିଲେ କି, ସରକାର ନିତ୍ୟାନନ୍ଦବାବୁଙ୍କୁ ଯେଉଁ ଅର୍ଥ ଦେବେ ତାହାର ଅର୍ଦ୍ଧାଂଶ ତାଙ୍କ ଭାଗ ବାବଦରେ ତାଙ୍କୁ ଦିଆଯିବା ଦରକାର ।

ଉହାଡ଼ରେ ଥିବା ଏ ଅଭିସନ୍ଧି ଶ୍ରୀ କରଙ୍କୁ ଏପରି ବିଚଳିତ କରିଥାଇପାରେ ଯେ, ବାଚସ୍ପତି ପଦ ତ୍ୟାଗ କରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏ ସମ୍ପର୍କରେ ସେ ଆଉ ବିଶେଷ କିଛି ଆଗ୍ରହ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିନଥିବା ଦେଖାଯାଏ ।

ଉହାଡ଼ର ଅଭିସନ୍ଧି

ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ଏହି “ଅନୁମତି ପ୍ରଦାନ” ଉହାଡ଼ରେ “ଏକ ସମ୍ମାନଜନକ” ପରିମାଣର ଟଙ୍କା ଦାବି ଓ ଗୌରଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର କାନ୍ତକବିଙ୍କ ଲେଖାର copyright ଉପରେ ସମାନ ଅଂଶୀଦାର ଥିବା ହେତୁ ସରକାର ଦେବାକୁ ଥିବା ଟଙ୍କାର ଅଧଭାଗ ନ ପାଇଲେ ତାଙ୍କ ଭାଗର copyright ଦେବେନାହିଁ ବୋଲି ଧମକାଇବା ବାଚସ୍ପତି କରଙ୍କ ମନ ଉପରେ ନିଶ୍ଚୟ ଭରିଦେଇଥିବ ଗଭୀର ବିରକ୍ତି; କରଣ ଆମେ ଦେଖୁଁ, ଏହା ହିଁ ହୋଇରହିଗଲା ତାଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଏ ବିଷୟରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଶେଷ ବୈଠକ ।  

ଅଥଚ ଏହି ବୈଠକରେ ହିଁ ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର ବପନ କରିଥିଲେ ଅଖଣ୍ଡ ଓଡ଼ିଶା ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏକ ବିପତ୍ତିର ବୀଜ ।

ସେ ଲେଖିଥିଲେ, “ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ”ର ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ଵ କରିପାରୁଥିବା ଭଳି ତିନୋଟି (୩ଟି) ସ୍ତବକ ମନୋନୀତ କରି ଏହି ପତ୍ର ସହ ସଂଲଗ୍ନ ପୂର୍ବକ “ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ” ରାଜ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ ହେବା ପାଇଁ ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବେ ଅନୁମତି ପ୍ରଦାନ କରୁଛି ….. ।“  ଏତଦନୁଯାୟୀ ଏହି ବୈଠକରେ ନିମ୍ନ ପ୍ରସ୍ତାବ ଗୃହୀତ ହୋଇଥିଲା : It was unanimously decided to approve only first, fourth and the last stanza with repetition of first two lines for rhythmical purpose …. ।”  ଯେଉଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଗୃହୀତ ହେଲା, ତହିଁରେ ଏହା ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଗଲା !

ଆଇନ ହେଉ

ଶରତବାବୁଙ୍କ ପରେ ବାଚସ୍ପତି ହେଲେ ମହେଶ୍ଵର ମହାନ୍ତି, ଯେ କି ୧୯.୧୨.୨୦୦୨ ତାରିଖ ଶୂନ୍ୟ କାଳରେ ବିଧାନସଭାରେ ଯାହା କହିଥିଲେ ତାହା ମୁଁ ଏହି ନିବନ୍ଧର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛି । ୧୦.୫.୨୦୦୩ ତାରିଖ ପରେ ଏ ବିଷୟରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଓ ଶେଷ ବୈଠକ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ୨୬.୮.୨୦୦୬ ତାରିଖରେ ବାଚସ୍ପତି ମହାନ୍ତିଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ  ତାଙ୍କରି ପ୍ରକୋଷ୍ଠରେ । ଏହା ପ୍ରଥମ ବୈଠକର ପ୍ରଥମ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ମଧ୍ୟ ନିଜର ପ୍ରଥମ ପ୍ରସ୍ତାବ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା ; ଏବଂ ଆଉ ଗୋଟିଏ ପ୍ରସ୍ତାବ (ପ୍ରସ୍ତାବ ସଂଖ୍ୟା ୭) ରେ ପ୍ରଥମ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଆଇନରେ ପରିଣତ କରିବାକୁ ବିଧାନସଭାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅଧିବେଶନରେ ବିଧେୟକ ଆଗତ କରିବାକୁ ଗୃହ ବିଭାଗକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆ ଯାଇଥିଲା ; ଯଥା ” To give recognition and statutory status to the song as State Anthem, necessary Bill shallbe introduced in the coming Assembly Session by the Home Department in the light of National Anthem Act.”

ମହେଶ୍ଵର ମହାନ୍ତି ୩୧.୩.୨୦୦୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାଚସ୍ପତି ରହିଲେ । କିନ୍ତୁ ଏହି ସଙ୍ଗୀତକୁ ପ୍ରାଦେଶିକ ସଙ୍ଗୀତ କରିବା ପାଇଁ ବିଧାନସଭାର କୌଣସି ଅଧିବେଶନରେ ମଧ୍ୟ ବିଧେୟକ ଆଗତ ହୋଇନଥିଲା ଓ ସେ ବି ସେ ସମ୍ପର୍କରେ କୌଣସି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରକାଶ ନକରି ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ  ନୀରବ ରହିଥିଲେ ।

ଦୁଇଟି କାରଣ

ଏହାର ଦୁଇଟି କାରଣ ଥିଲା । ପ୍ରଥମତଃ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଯେ ଓଡ଼ିଆ ଅସ୍ମିତାର ଘୋର ଘାତକ – ଏହା ବୁଝିଗଲା ପରେ ନୀରବ ରହିବା ଭିନ୍ନ ମହେଶ୍ଵରଙ୍କ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଗତି ନଥିଲା । ଦ୍ଵିତୀୟତଃ, ଏହାକୁ ଆଇନ ବଳରେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରାଦେଶିକ ସଙ୍ଗୀତ କରିବା ପାଇଁ କବିଙ୍କ ପରିବାରର ଅର୍ଥଲୋଭ ଅନ୍ତରାୟ ହୋଇ ଠିଆ ହୋଇଥିଲା ।

ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର ଦେଇଥିବା ଚିଠିରେ “ଏକ ସମ୍ମାନଜନକ” ପରିମାଣର ଟଙ୍କା ପାଇଁ ଲେଖିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ “ଡଗର ପତ୍ରିକାର ପୁନଃ ଉଦ୍ଧାର” ପାଇଁ ୨୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାର ମୌଖିକ ଦାବି ରଖିଥିଲେ । ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ବିଧାୟକ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ସିଧାସଳଖ ନାହିଁ  କରିହେଉନଥିଲା କି ତହିଁରେ ରାଜି ହେବା ବି ସୁବିଧାଜନକ ନଥିଲା ।

ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ଭୁଲ ଦାବି

ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ ଉପରେ ଯେଉଁ ସତ୍ତ୍ଵାଧିକାର (copyright) ଦର୍ଶାଇ ସରକାରଙ୍କ ଠାରୁ ” ସମ୍ମାନଜନକ” ପରିମାଣର ଟଙ୍କା ଦାବି କରିଥିଲେ, ସେ ସତ୍ତ୍ଵାଧିକାର ତାଙ୍କର ନ ଥିଲା । ଗୀତଟିର ପ୍ରକୃତ ସତ୍ତ୍ଵାଧିକାରୀ ଥିଲା ଆକାଶବାଣୀ । ମହାପାତ୍ର ଭ୍ରାତୃଦ୍ଵୟ ଏହା ଭଲଭାବେ ଜାଣିଥିଲେ । ବିଶ୍ଵାସ କରିବା କଷ୍ଟ ଯେ, ଏହା ଜାଣି ମଧ୍ୟ ସତ୍ତ୍ଵାଧିକାର ଓ ରୟାଲଟି ବାବଦରେ ସେମାନେ ସରକାରଙ୍କଠାରୁ “ସମ୍ମାନଜନକ” ପରିମାଣର  ଟଙ୍କା ଦାବି କରୁଥିଲେ ।

ଦୁଇଟି ସତ୍ତ୍ଵାଧିକାର ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ

ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ ଗୀତର ଲେଖକ କାନ୍ତକବି ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର ଟଙ୍କା ବିନିମୟରେ ଆକାଶବାଣୀକୁ ତାହାର ସତ୍ତ୍ଵାଧିକାର ନିଜ ଜୀବିତାବସ୍ଥାରେ  ପ୍ରଦାନ କରିସାରିଥିବା ହେତୁ ତାଙ୍କର କୌଣସି ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ସେହି ସତ୍ତ୍ଵାଧିକାରକୁ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ । ଏହା କୌଣସି ଜମି ନୁହଁ ଯେ, ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଆକ୍ୟୁଇଜେସନ ଆଇନ ବଳରେ ଜନସ୍ଵାର୍ଥ ବାହାନାରେ ଏହାର  ଅଧିଗ୍ରହଣ କରିପାରିବେ । ଗୋଟିଏ ସାରସ୍ଵତ କୃତି ଉପରେ ଦୁଇଟି ସତ୍ତ୍ଵାଧିକାର – ପୁଣି ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସରକାରଙ୍କ ସମାନ୍ତରାଳ ସତ୍ତ୍ଵାଧିକାର – କେବେ ବି ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ।

ଆଇନତଃ ଅସମ୍ଭବ

ଏହି ହେତୁ ବାଚସ୍ପତି ମହେଶ୍ଵର ମହାନ୍ତିଙ୍କ ୨୬.୮.୨୦୦୬ ତାରିଖର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମାନି ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଏବେ ବି ଏହି ସଙ୍ଗୀତକୁ ରାଜ୍ୟର ପ୍ରାଦେଶିକ ସଙ୍ଗୀତ କରିବାକୁ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରି ପାରିବେ ନାହିଁ । ଏବଂ ଏହି ସଙ୍ଗୀତ ଯଦି ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ପରି ଆଇନ ଆଧାରିତ ନ ହୁଏ, ତାକୁ କେହି ମାନିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେବେ ନାହିଁ ।

କାଣ୍ଟଛାଣ୍ଟ କରିବାକୁ ସରକାର କିଏ?

ଅପରପକ୍ଷେ ଛଅଟି ପଦ ବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ନମସ୍ୟ ଗୀତର ସଂକ୍ଷିପ୍ତୀକରଣ କରି ଗାଇବାକୁ ଯେଉଁ କେତେକ ବ୍ୟକ୍ତି ଯୁକ୍ତି କରୁଛନ୍ତି ତାହା କେବଳ କୁହାଳିଆ ଗୁଣର ପରିଚାୟକ । କାନ୍ତକବିଙ୍କ ଏହି ଗୀତଟି ଆମ ଜାତିର ଏକ ଅମୂଲ୍ୟ ସମ୍ପଦ । ଆମ ଭାଷାରେ ଆମ ଜାତିର ସମସ୍ତ ଦାପ୍ତରୀକ କର୍ମ ସମ୍ପାଦନ ପାଇଁ ଯେତେବେଳେ ଆମ ଭାଷାଭାଷୀ ଭୂଖଣ୍ଡକୁ ଏକତ୍ର କରି  ଏକ ନୂଆ ପ୍ରଦେଶ ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ଆମ ଆନ୍ଦୋଳନ ଚାଲିଥିଲା, ଏହି ସଙ୍ଗୀତ ଆମ ଜାତୀୟତାର ଉଦ୍ଦୀପକ ହୋଇ ଉଭା ହୋଇଥିଲା । କାନ୍ତକବିଙ୍କ ତିରୋଧାନ ପରେ ଏହାକୁ କାଣ୍ଟଛାଣ୍ଟ କରି ବିକୃତ କରିବାର  ଅଧିକାର ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ମହାପାତ୍ରଙ୍କୁ ବା ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କୁ ବା କୌଣସି ସଙ୍ଗୀତକାରଙ୍କୁ  ଦେଲା କିଏ?

ଓଡ଼ିଶା ବିରୁଦ୍ଧରେ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର  

ଏହି ସଙ୍ଗୀତକୁ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶର ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ କରିବା ପାଇଁ ଦୁଇଜଣ ବାଚସ୍ପତିଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ  ଯେଉଁ ଦୁଇଟି ବୈଠକ ହୋଇଥିଲା ତହିଁର ଦୁଇଟିଯାକ “ପ୍ରଥମ ପ୍ରସ୍ତାବ” ସମାନ । ପ୍ରଥମ ବୈଠକର ପ୍ରସ୍ତାବ ଏଥିପୂର୍ବରୁ ଉଦ୍ଧୃତ୍ତ ହୋଇଛି । ଦ୍ଵିତୀୟଟିର ପ୍ରସ୍ତାବ ହେଲା – “1st, 4th, & 6th stanzas of Bande Urkala Janani  along with Ghosa written by Kantakabi Laxmikant Mohapatra will be taken as State Anthem (Orissa Pradesh Sangita) . Other formalities like occasion, place, manner and other procedures to be followed would be decided by the Home Department.”

ଅତଏବ ଏହି ଦୁଇଟିଯାକ ପ୍ରସ୍ତାବ କହୁଛି କାନ୍ତକବିଙ୍କ ଲେଖାର ଘୋଷା ସମେତ ୧, ୪ ଓ ୬ – ଏହି ତିନୋଟି ପଦକୁ  ମୂଳ ରଚନାରୁ ଅଲଗା କରି ରାଜ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ ରୂପେ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ କରାଯାଉ । ଘୋଷା ସମେତ ଏହି ତିନୋଟି ପଦ ହେଲା

ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ

ଚାରୁ ହାସମୟୀ ଚାରୁ ଭାଷମୟୀ ଜନନୀ ଜନନୀ ଜନନୀ

ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ । ଘୋଷା ।

 

ପୂତ ପୟୋଧି ବିଧୌତ ଶରୀରା

ତାଳ ତମାଳ ସୁଶୋଭିତ ତୀରା

ଶୁଭ୍ର ତଟିନୀକୁଳ ଶୀକର ସମୀରା  – ଜନନୀ ଜନନୀ ଜନନୀ । ୧ ।

 

ସୁନ୍ଦର ମନ୍ଦିର ମଣ୍ଡିତ ଦେଶା

ଜ୍ଞାନ ବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ଦେଶା

ପୂଣ୍ୟ ତୀର୍ଥଚୟ ପୂଣ୍ୟ ପ୍ରଦେଶା  – ଜନନୀ ଜନନୀ ଜନନୀ । ୪ ।

 

କବିକୁଳମୌଳି ସୁନନ୍ଦନ ବନ୍ଦ୍ୟା

ଭୂବନ ବିଘୋଷିତ କୀର୍ତ୍ତି ଅନିନ୍ଦ୍ୟା

ଧନ୍ୟେ ପୂଣ୍ୟେ ଚିରଶରଣ୍ୟେ – ଜନନୀ ଜନନୀ ଜନନୀ । ୬। 

 

ଏହା ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଭୂମିର ଘୋର ଅବମାନନାକାରୀ । କାରଣ, ଏଥିରେ କେବଳ ଉପକୂଳ ଓଡ଼ିଶାର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଚିତ୍ରଣ ଅଛି ; ପାର୍ବତ୍ୟ ଓଡ଼ିଶା ବା ଗଡ଼ଜାତ ଓଡ଼ିଶାର ଚିହ୍ନ ବର୍ଣ୍ଣ ନାହିଁ । ଓଡ଼ିଶାର ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବତନ ଗଡ଼ଜାତଗୁଡ଼ିକର ବାସିନ୍ଦା ବା ପାହାଡ଼ି ଇଲାକାର ଅଧିବାସୀ ଏହି ସଙ୍ଗୀତରେ ତାଙ୍କ ମାଟିର ବନ୍ଦନା ପାଇବେନାହିଁ  । ଏହା ଓଡ଼ିଶାକୁ ଅଖଣ୍ଡ ରଖିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ସ୍ଵାଭିମାନ ଭିତ୍ତିରେ  ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ କରିଦେବ । ଓଡ଼ିଶାକୁ ଭଲ ପାଉଥିବା କୌଣସି ଲୋକ ଏହାକୁ ତାର ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଭାବେ କେବେ  ବି ଗ୍ରହଣ କରିବ ନାହିଁ ।

 

ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ ଗୀତଟି ଆମ ଭାଷା ଜାତୀୟତାର ମଧୁରତମ ଉତ୍ସ ହୋଇରହିଥିଲା, ରହି ବି ଥାଆନ୍ତା ଚିରକାଳ । ମାତ୍ର କାନ୍ତକବିଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଅର୍ଥଲୋଭ ଏହି ଦୁଃଖଦ ପରିସ୍ଥିତି ଉପୁଯାଇଛି ।

 

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ

ଓଡ଼ିଶାର ଭାଷା ଜାତୀୟତା ପାଇଁ ଅନବଦ୍ୟ ଅବଦାନ ଦେଇଥିବା ମହାନ ଗାନ – ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ – ଗତକାଲି ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ବିଦ୍ଵେଷୀ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ସ୍ଵାର୍ଥଲିପ୍ସାର ଶିକାର ହୋଇଗଲା ।

ଭାଷା ଆଂଦୋଳନର ନୂତନ ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ମଞ୍ଚ – ଭାଷା ମା ପାଇଁ ପଦେ – ଦ୍ଵାରା ଆହୁତ ହୋଇ ମୁଁ ତହିଁ ଉପରେ ଯଥାସମ୍ଭବ ଆଲୋକପାତ କରିଛି । ନିମ୍ନରେ ତାର ସଂଯୋଗ ସରଣୀ –

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ

ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ କରୋନା ସମ୍ପର୍କୀୟ କୌଣସି ମାର୍ଗଦର୍ଶିକା ସରକାରୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ, ଆଇନ କାନୁନ , ନିୟମ ବିନିୟମ ପ୍ରକାଶ ନ କରି , ଲୋକଙ୍କୁ ପୋଲିସ ଲଗାଇ ନିର୍ଦ୍ଧୂମ ବାଡେଇ, ଗିରଫ କରି, ହାଜତ ପଠାଇ, ଘରଫେରନ୍ତା ଓଡ଼ିଆମାନଙ୍କୁ ଅପରାଧୀ ପରି ଚିତ୍ରିତ କରି, ଆକ୍ରାନ୍ତଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଭୟାନକ ଭାବେ ବୃଦ୍ଧିକରାଇସାରିବା ପରେ, ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଡାକରା ଦେଇଛନ୍ତି ଲୋକେ ଯେଝାମତେ ‘ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ’ ଗୀତ ଗାନ କରିବାକୁ । ଏବଂ ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଭାବେ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ।

ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଏ ଛଳନା ଆମ୍ଭଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଘାତ ଦେଉଛି । ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଓଡ଼ିଶାର ପରିଚାଳନା କରାଇ ନଦେବା ପାଇଁ ଯେଉଁ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଓଡ଼ିଶା ଦାପ୍ତରିକ ଭାଷା ଆଇନ (Orissa Official Language Act ) ୧୯୫୪ର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପଣ୍ଡ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ତହିଁର ବେଆଇନ ସଂଶୋଧନ କରାଇ ସେଥିରେ ୨୦୧୬ରେ  ଧାରା -୪ ଓ ୨୦୧୮ରେ ଧାରା ୪-କ ଖଞ୍ଜିପାରନ୍ତି ଓ ଏହି ଅପକର୍ମକୁ ଜନଚକ୍ଷୁରୁ ଲୁଚାଇ ରଖିବା ସକାଶେ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଶତପଥୀ ଓ  ପବିତ୍ର ମହାରଥାଙ୍କ ଅର୍ଥଲୋଭର ଉପଯୋଗ କରି ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେବାକୁ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର କରିପାରନ୍ତି ସେହି ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କର “ଉତ୍କଳ”ପ୍ରେମ ହଠାତ୍ ଗଜୁରିଲା କିପରି?

ଏ ଗୁମର ଉପରେ ଯଥା ସମୟରେ ଆଲୋଚନା ହେବ । ମାତ୍ର, ବର୍ତ୍ତମାନ ପାଇଁ ମୁଁ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇ ତାର ଉତ୍ତର ଖୋଜିବି ଯେ, ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ ଉପରେ ନବୀନବାବୁ ଏହି ଯେଉଁ ଆକସ୍ମିକ ପ୍ରେମର ନାଟକ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି ସେ ତହିଁର ନାୟକ କି ଖଳନାୟକ? ମୋର ଉତ୍ତର ହେଲା – ଖଳନାୟକ ।

କାନ୍ତକବି ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କ ପରିବାର ଏହି ସୁଧାମୟୀ ସଙ୍ଗୀତ ଉପରେ ଯେଉଁ ଚାଲ୍ ଖେଳିଥିଲେ ତାହା ତ ଏକ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଆଲୋଚନାର ବିଷୟ ହୋଇପାରେ । ମାତ୍ର ଏ ଚାଲ୍ ତତ୍କାଳୀନ ଦୁଇଜଣ ବାଚସ୍ପତିଙ୍କୁ ହଲ୍ ଚଲ୍ କରିଦେଇଥିଲା । ଜଣେ ଶରତ କୁମାର କର ଓ ଅନ୍ୟ ଜଣକ ମହେଶ୍ଵର ମହାନ୍ତି । ମୁଁ ସେ ଦୁରୂହ ଦୃଶ୍ୟପଟକୁ ଏଇନେ ଯାଉନି । ଏଇନେ କେବଳ ଏତିକି କହିବି ଯେ, ବାଚସ୍ପତି ଥିବାବେଳେ ଶ୍ରୀ କର କ୍ଷୋଭ ପ୍ରକାଶ କରି କହିଥିଲେ, ଏହି ସଂଗୀତକୁ  ଓଡ଼ିଶାର ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ କରିବାକୁ ସେ ବାରମ୍ବାର ସରକାରଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସରକାର ବାରମ୍ବାର ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ ପ୍ରତି ଅବହେଳା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଚାଲିଛନ୍ତି ।

ସେତେବେଳେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ କିଏ ଥିଲେ?

ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ।

ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ ଗୀତକୁ ଓଡ଼ିଶାର ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ କରିବାପାଇଁ ବାଚସ୍ପତିଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ବାରମ୍ବାର ଅବହେଳା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଚାଲିଥିଲେ କେଉଁ  ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ?

ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ।

ଶରତ କରଙ୍କ ପରେ ଯେତେବେଳେ ମହେଶ୍ଵର ମହାନ୍ତି ହେଲେ ବାଚସ୍ପତି, ସେ ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବେ ସରକାରଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ଏହି ଗୀତକୁ ଓଡ଼ିଶାର ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ କରିବା ପାଇଁ ବିଧାନସଭାରେ ବିଧେୟକ ରଖିବାକୁ । ତାହା ହେଲା ନାହିଁ । କିଏ ଥିଲେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ?

ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ।

ତେବେ, ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ ସୁଆଙ୍ଗରେ ଖଳ ନାୟକ କିଏ?

ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ।

ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ, ଏ ଆମର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ !

 

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ

କରୋନା ଭୂତାଣୁର ସାମ୍ନା କରୁଥିବା ସରକାରଙ୍କୁ ସଚେତନ-ନାଗରିକୀୟ ସହଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରି କଳାପତାକା ଅଭିଯାନକୁ ଆମେ ଜାଗତିକ ସ୍ତରରୁ ଅତିଜାଗତିକ (Virtual) ସ୍ତରକୁ ଘୁଞ୍ଚାଇ ଆଣିଛୁ । ପ୍ରତିଦିନ ନଭମଞ୍ଚ (website)ରେ ଏବଂ ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ଏହା ସହ ମିଳିତ ହେଉଛନ୍ତି ଓଡ଼ିଶାର ସବୁବର୍ଗର ସଚେତନ ନାଗରିକବୃନ୍ଦ କେବଳ ସେହିମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ଯେଉଁମାନେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ବଶମ୍ବଦ, ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କୃପାକାମୀ, ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଚାଟୁକାର ଓ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଦଲାଲ ।

ଆଜି ହେଲା ୧୫୦୦ ଦିନ ।

ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଓଡ଼ିଆ ବିଦ୍ଵେଷୀ ମାନସିକତା ଏତେ ତୀବ୍ର ଯେ, ଏ ଭୟଙ୍କର କରୋନା କାଳରେ ତହିଁ ସମ୍ପର୍କିତ କୌଣସି ମାର୍ଗଦର୍ଶୀକା (guideline), ବିଧି (law), ବିଧାନ (regulation) ଇତ୍ୟାଦି ଓଡ଼ିଆରେ ପ୍ରକାଶ ନ କରି ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ରଖି ଆମ ଲୋକଙ୍କୁ ଅନ୍ଧକାରରେ ରଖିଛିନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନେ ଆଇନ ଲଙ୍ଘନ କରୁଥିବା ଓ ସରକାରୀ କଟକଣା ମାନୁ ନଥିବା କହି ପୋଲିସ ଲଗାଇ ସେମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଧୂମ ଲାଠିମାଡ଼ କରାହେଉଛି ଓ ଗିରଫ କରି ଜେଲ ପଠାଯାଉଛି ।

ଯଦି କରୋନା ସମ୍ପର୍କୀୟ ସମସ୍ତ ପଥଦର୍ଶୀ କାଗଜପତ୍ର ,ଆଇନ କାନୁନ ଓ କଟକଣା ଓଡ଼ିଆଭାଷାରେ ଥାନ୍ତା, ତେବେ ଆମ ଲୋକେ ଏପରି ନିର୍ଯ୍ୟାତୀତ ହୋଇନଥାନ୍ତେ କି ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇନଥାନ୍ତେ ।

ଆମ୍ଭେ ଯେତେ ଯୁକ୍ତି କଲୁ, କିଛି ଶୁଣିଲେନି, ଏବେ ଅବସ୍ଥା ଅଣାୟତ ହେବା ପରେ ସବୁ କଟକଣା ଉଠାଇ ଦେଇ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ନିପୀଡ଼ିତ ଅପାଠୁଆ ଶ୍ରମଜୀବୀମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଭାଗ୍ୟ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଦିଆ ଯାଇଛି ଓ ରୋଗଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ ଦେହର ପ୍ରତିଷେଧକ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧିପାଇବ ବୋଲି ଅଦ୍ଭୁତ ପ୍ରବଞ୍ଚନା ପ୍ରସାରିତ କରାହେଉଛି । ଏହିପରି ଅମନଯୋଗୀ, ଅମଲାମତାଶ୍ରୟୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ !

ଏହାଙ୍କ ଅମଲାମତାଶ୍ରୟୀ ଚରିତ୍ର ହେତୁ, ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଓଡ଼ିଶାର ପରିଚାଳନା ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରୁନାହିଁ ଓ ଏହି କାରଣରୁ ବହୁ ଲକ୍ଷ ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ଜୀବନ ବର୍ତ୍ତମାନ ସଂକଟାପନ୍ନ ହୋଇପଡ଼ିଛି ।

ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ରାଜ୍ୟ ପରିଚାଳନା ନ ହେଉଥିବା ହେତୁ ଓଡ଼ିଆ ଲୋକେ ଦୀର୍ଘଦିନୁ ସଙ୍କଟ ଦେଇ ଗତିକରୁଛନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ଖାଉଟି ଅଧିକାର ଖର୍ବ ହୋଇରହିଛି । ଓଡ଼ିଶାରେ ଯେଉଁ ଦ୍ରବ୍ୟ ବିକ୍ରି ହେବ, ତାହା ଯଦି ପ୍ୟାକେଟରେ, ପଟିରେ ବା ବୋତଲରେ ବିକ୍ରି ହେଉଥାଏ , ତେବେ ରାଜ୍ୟଭାଷାରେ ତହିଁ ଉପରେ ସେହି ଦ୍ରବ୍ୟର ନାମ, ଉପାଦାନ, ତିଆରି ଦିନ (date of manufacturing), ଶେଷ ଦିନ (date of expiry), ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମୂଲ୍ୟ ଇତ୍ୟାଦି ଲିପିବଦ୍ଧ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ । କିନ୍ତୁ ସେ ସବୁ ଇଂରାଜୀରେ ଲେଖା ହେଉଥିବା ହେତୁ ଆମ ଲୋକେ ତାକୁ ବୁଝିନପାରି ସମୟସୀମା ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇସାରିଥିବା ଔଷଧ ଖାଇ ମୃତ୍ୟୁମୁଖରେ ପଡୁଛନ୍ତି, ପୋକମରା ଔଷଧ ବିଷ ପାଲଟି ପୋକବଂଶ ବୃଦ୍ଧିକରୁଛି , ଚାଷୀ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ବଢୁଛି ଇତ୍ୟାଦି ।

ଆଇନ ସବୁ ଇଂରାଜୀରେ ଥିବା ହେତୁ ଲୋକେ ନ୍ୟାୟ ପାଇପାରୁନାହାନ୍ତି । ନ୍ୟାୟ ପାଇବା ଏତେ ବ୍ୟୟସାପେକ୍ଷ ହୋଇପଡୁଛି ଯେ, ମରଣଯନ୍ତ୍ରଣାଠାରୁ ତାହା ଅଧିକ କଷ୍ଟଦାୟକ ହେଉଛି ଅଧିକାଂଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ।

ଶିଲ୍ପ ହେଉ ବା ବେପାର କ୍ଷେତ୍ର ହେଉ, ଶ୍ରମ ଆଇନ ଓ ଆଚରଣ ବିଧି ଇଂରାଜୀରେ ଥିବା ହେତୁ ଶ୍ରମିକମାନେ ନିଯୁକ୍ତିଗତ ନ୍ୟାୟ ପାଇବା ଦୁରୂହ ବ୍ୟାପାର ହୋଇରହିଛି ।

ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ସେମାନଙ୍କୁ କିପରି ପୋଲିସର ମର୍ଜି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବାକୁ ପଡୁଛି ତାହା ତ ଏଇ କରୋନା କାଳରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ରାଜ୍ୟ ପରିଚାଳନା ନ ହେବାର ଭୟାବହତାର ନଗଦ ନମୂନା ।

ଏହି ଅପଶାସନର ଅନ୍ତ ପାଇଁ ଏକମାତ୍ର ଉପଚାର ଓଡ଼ିଆରେ ଓଡ଼ିଶାର ପରିଚାଳନା । ଏଥିପାଇଁ ମନ୍ତ୍ରୀସ୍ତରୀୟ କମିଟିର ସଦସ୍ୟ ଭାବେ ଗତ ୩.୯.୨୦୧୫ରେ ମୁଁ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କୁ ଯେଉଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଓ ଚିଠାବିଧାନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲି ତାହାଠୁ ଯଦି ଆଉ କିଛି ଭଲ ପନ୍ଥା ଅଛି ସରକାର କହୁନାହାନ୍ତି କାହିଁକି? ଯଦି ନାହିଁ, ତେବେ ମୋର ପ୍ରଦତ୍ତ ଚିଠା ବିଧାନକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କାହିଁକି କରୁନାହାନ୍ତି?

ମୋର ଉପରୋକ୍ତ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ୧୪.୧୨.୨୦୧୫ରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ବିଧାନସଭାକୁ ସୂଚେଇଥିଲେ ଯେ, ଭାଷା ଆଇନ ସଂଶୋଧନ ହେବ । ଅଥଚ, କଣ ହେଲା ଯେ, ମାତ୍ର ଦି ଦିନ ପରେ ନେଉଟି ପଡ଼ି ସେ ଆଇନ ସଂଶୋଧନଠୁ ଦୂରେଇଯାଇ ୧୭.୧୨.୨୦୧୫ରେ ମନ୍ତ୍ରୀସ୍ତରୀୟ କମିଟି ସହ ଆଦୌ ଆଲୋଚନା ନ କରି, ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି ବୋଲି ମିଛ କରି, ଏକ ୯ ଦଫା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଘୋଷଣା କରି ତଦ୍ଦ୍ଵାରା ହିଁ ଓଡ଼ିଆରେ ଓଡ଼ିଶା ଚାଲିବ ବୋଲି କହିଦେଲେ? କେଉଁ ଅମଲାର ବୋଲକରା ସାଜି ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଏପରି ମିଛ କହିଥିଲେ?

ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି କହିଛି, ଆଇନଟି ତାର ଜନ୍ମକାଳରେ ଦୁଇଟି ଆତ୍ମଘାତୀ ତ୍ରୁଟି ସହ ପ୍ରଣୀତ ଓ ପାରିତ ହୋଇଥିଲା । ସେଗୁଡିକ ହେଲା : (୧) ଆଇନଟିକୁ ଆଗେଇନେବା ପାଇଁ ଯେଉଁ ନିୟମାବଳୀ ଆବଶ୍ୟକ ତହିଁର ପ୍ରଣୟନ ଓ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ତହିଁରେ ସରକାରଙ୍କୁ କୌଣସି ଅଧିକାର ଦିଆହୋଇନଥିଲା ଓ (୨) ତହିଁର ଉଲ୍ଲଂଘନ ପାଇଁ ଦଣ୍ଡବିଧାନର କୌଣସି ବ୍ୟବସ୍ଥା ବି ନଥିଲା । ଏହି ଦୁଇଟି ଜନ୍ମଗତ ତ୍ରୁଟି ମୁଁ ପ୍ରଥମେ ଠାବ କଲି ଓ ତହିଁର ଅପସାରଣ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଆଇନ ସଂଶୋଧନର ଚିଠା ସହ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ନିୟମାବଳୀର ଚିଠା ସରକାରଙ୍କୁ ଦେଲି ୩. ୯. ୨୦୧୫ ତାରିଖରେ ।

ଚିଠା ନିୟମାବଳୀରେ ମୁଁ ୧୧ଟି ଧାରା ରଖିଥିଲି ଯହିଁର ଧାରା ୯ରେ ଦାୟିତ୍ବ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିବାବେଳେ, ଧାରା ୧୦ରେ ଦଣ୍ଡର ପରିମାଣ ଓ ଧାରା ୧୧ରେ ସେହି ଦଣ୍ଡର ପ୍ରୟୋଗ ପାଇଁ ଏକ ଭାଷା ଅଦାଲତ ଗଠନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ତାର କାର୍ଯ୍ୟଧାରା ସହ ସନ୍ନିହିତ ହୋଇଥିଲା । ସରକାର ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଭାଷା ଆଇନରେ ଥିବା ଆଜନ୍ମ ତ୍ରୁଟି ସମ୍ପର୍କରେ ଅବଗତ ହେଲେ; କିନ୍ତୁ ଦଣ୍ଡବିଧାନ ଓ ସେଥିପାଇଁ ବିଚାରକ ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଖି ଚମକିଲେ । ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଆଇନ ସଂଶୋଧନ ପାଇଁ ୧୪.୧୨.୨୦୧୫ରେ ବିଧାନସଭାକୁ ସୁଚାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ , ଦଣ୍ଡବିଧାନ “ଅସାଧ୍ୟ” ବୋଲି କହି ଜଣେ ଅଣଓଡ଼ିଆ ଆଇ.ଏ.ଏସ. ଅଫିସର ଜି.ଭି.ଭି.ଶର୍ମା ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଏପରି ବିଭ୍ରାନ୍ତ କଲେ ଯେ, ଏକ ସରକାରୀ ସଂକଳ୍ପ ବଳରେ ଗଠିତ ମନ୍ତ୍ରୀସ୍ତରୀୟ କମିଟିଟି ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ କବଳକୁ ଠେଲିହୋଇଗଲା ।

ବୃଥା ସମୟ ନଷ୍ଟ ନକରି ଆମେ ଆରମ୍ଭ କଲୁ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ , ଆଇନଟିରେ ଥିବା ଏହି ଦୁଇଟି ଆଜନ୍ମ ତ୍ରୁଟି ସୁଧାରିବା ପାଇଁ ।

ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ୩୯ ଦିନ ଚାଲିଲାପରେ ଅଧ୍ୟାଦେଶ ବଳରେ ସରକାର ପ୍ରଥମ ତ୍ରୁଟି ଦୁରକଲେ ୨୧. ୫. ୨୦୧୬ ତାରିଖରେ । ତତ୍କାଳୀନ ଆଇନ ମନ୍ତ୍ରୀ ଅରୁଣ ସାହୁ ସେଦିନ ଗଣମାଧ୍ୟମକୁ ସାକ୍ଷାତ୍କାର ଦେଇ ମନ୍ତ୍ରୀସ୍ତରୀୟ କମିଟିର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଅନୁସାରେ, ଅର୍ଥାତ୍ , ମୋ ପ୍ରଦତ୍ତ ପ୍ରସ୍ତାବ ଭିତ୍ତିରେ ଏହି ଅଧ୍ୟାଦେଶ ଜାରିହୋଇଛି ବୋଲି କହିଲେ । କିନ୍ତୁ ଦ୍ଵିତୀୟ ତ୍ରୁଟି ସାଧାରିବା ନାମଗନ୍ଧ ଧରିଲେନି ।

ଆମ କଳାପତାକା ଅଭିଯାନ ୪୦୦ ଦିନ ଚାଲିଲା ପରେ ୧୯. ୫. ୨୦୧୭ ତାରିଖରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଦପ୍ତରରୁ ମୁଁ ଏକ ଚିଠି ପାଇଲି କି, ସେଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟା ୬.୩୦ରେ “ଓଡିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଧିନିୟମର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ସମ୍ପର୍କରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମୋ ସହ ଆଲୋଚନ କରିବା ପାଇଁ ଇଛା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ।” ମୁଁ ସେଠି ପହଞ୍ଚିଲା ବେଳକୁ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ ଅବଲୁପ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀସ୍ତରୀୟ କମିଟିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର , ମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ସାମଲ ଓ ସାଂସଦ ପ୍ରତାପ କେଶରୀ ଦେବ । ୨୦୧୬ ସଂଶୋଧନ ବଳରେ ଆଇନ ଭୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ତ୍ରୁଟିପୂର୍ଣ୍ଣ ୪ର୍ଥ ଧାରାଟିକୁ ପୁନଃ ସଂଶୋଧନ କରି ଆଇନର ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନକାରୀଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ବିଧାନ ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଖଞ୍ଜିବାକୁ ମୁଁ ଏକ ନୂତନ ଚିଠା ଦେଲି ଓ ନିୟମାବଳୀର ଯେଉଁ ଚିଠା ମୁଁ ୩. ୯. ୨୦୧୫ରେ ଦେଇଥିଲି ତଦନୁଯାୟୀ ଓଡିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା ନିୟମାବଳୀ ୨୦୧୬କୁ ସଂଶୋଧିତ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ ରଖିଲି ।

ଏହି ଚିଠା ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଦପ୍ତରର ଅଳିଆଗଦାରେ ପଡ଼ିରହିଲା ବର୍ଷେ କାଳ । କଳାପତାକା ଅଭିଯାନ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ନାୟୁକେନ୍ଦ୍ରରେ ଚହଟିଲା ଏବଂ ଅବସ୍ଥା ଏପରି ହେଲା ଯେ, ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ୨୬.୧୨.୨୦୧୭ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କ ଦଳୀୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦିବସରେ ନିଜ କର୍ମୀମାନଙ୍କୁ ଭେଟିବାକୁ ଭୟକଲେ; କାରଣ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ପ୍ରତି ତାଙ୍କ ଅଵଜ୍ଞା ସେମାନଙ୍କୁ ବି ଘୋର ଲଜ୍ଜିତ ଓ ବିରକ୍ତ କରିଥିଲା । ତେଣୁ ନିଜକୁ ଓଡ଼ିଆଵିଦ୍ଵେଷୀ ନୁହନ୍ତି ବୋଲି ଦେଖେଇବାକୁ ସେ ସେହି ପୁରୀରେ ହିଁ ଡକାଇଥିଲେ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ବୈଠକ, ଯେଉଁଠି ତାଙ୍କ ପାଖଲୋକମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆତୁର ଅବସ୍ଥାରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ୨୦ଟି ଭାଷାକୈନ୍ଦ୍ରିକ ପ୍ରସ୍ତାବ ଗୃହୀତ ହୋଇଥିଲା । ଓଡିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନରେ ଦଣ୍ଡବିଧାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଖଞ୍ଜିବାକୁ ଆମ ପ୍ରସ୍ତାବ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବମାଳା ମଧ୍ୟରେ ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଥିଲା । ତାହା ଥିଲା ଏହିପରି :

“ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନ ୧୯୫୪ରେ ସଂଶୋଧନ ଅଣାଯାଇ ବିହିତ ଦଣ୍ଡବିଧାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହିତ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ବହୁଳ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ବିଭାଗ ତଥା କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରାଯିବ । ଏଥିପାଇଁ ବିଭାଗଗୁଡ଼ିକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମାନଦଣ୍ଡ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ର ନିରୂପଣ କରିବେ ।”

ଅମଲାତନ୍ତ୍ର ଦ୍ଵାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ସରକାରଙ୍କ ତରଫରୁ ବ୍ୟାପକଭାବେ ପ୍ରଚାରିତ କରାଗଲା ଓ ଦଣ୍ଡବିଧାନ ଆଇନ ପାଇଁ ସରକାର ରାଜିହୋଇଥିବା ହେତୁ ଆନ୍ଦୋଳନ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ଆମ୍ଭ ଉପରେ ଚାପ ପ୍ରୟୋଗ ହେଲା । ଆମ୍ଭେ ରାଜି ହେଲୁନାହିଁ । କାରଣ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବରେ ତିନୋଟି ଭୟଙ୍କର ପ୍ରବଞ୍ଚନା ଥିଲା । ଯଥା –

(୧) ଏଥିରେ “ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ବହୁଳ ବ୍ୟବହାର” ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ବ ଦିଆହୋଇଥିଲା , ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବହାର କଥା ଆଦୌ ନଥିଲା । ଆଇନତଃ “ବହୁଳ ବ୍ୟବହାର” ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବହାର ନୁହେଁ ।
(୨) ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗର ଅମଲାମାନେ ନିଜ ମର୍ଜୀ ଅନୁସାରେ “ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ” କରିବାକୁ ଥିବା “ମାନଦଣ୍ଡ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ର” ଭିତରେ ଆମ ଭାଷା ଜନନୀଙ୍କୁ କଏଦୀ କରିବା ପାଇଁ ଏହା ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥିଲା ; ଓ
(୩) ଭାଷା ଆଇନ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ ପାଇଁ ବିଭାଗକୁ ଦଣ୍ଡବିଧାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓଡ଼ିଶାର ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ବିଧାନ ପାଇଁ ଅଭିପ୍ରେତ ଥିଲା ।

ଏହା ଛଡ଼ା, ଏହି ପୁରୀ ପ୍ରସ୍ତାବ ଥିଲା ମଧ୍ୟ ଅବୈଧ । ସେପରି ଏକପ୍ରସ୍ତାବ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଯେଉଁ ଆଇନଗତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥାଏ ତାହାର ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ ହୋଇଥିଲା । ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଯଦି ଅମଲାଙ୍କ ବୋଲକରା ନହୋଇଥାନ୍ତେ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଯଦି ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ବୋଲକରା ହୋଇନଥାନ୍ତେ ତେବେ ଏପରି ଅବୈଧ ପ୍ରସ୍ତାବ ମୋଟେ ଆଗତ ବି ହୋଇପାରିନଥାନ୍ତା, ଗୃହୀତ ହେବା ତ ଦୂରର କଥା ।

ଏହି ପ୍ରବଂଚନାକୁ ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କଲି । ଆମ ଆନ୍ଦୋଳନ ଜାରି ରହିଲା । ଫଳରେ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳର ଓଡ଼ିଆ ସଦସ୍ୟମାନେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ବିରୁଦ୍ଧରେ ସରକାରୀକଳର ଚାଲ୍ ଅନୁଧ୍ୟାନ କଲେ । ପୁନର୍ବାର ଏକ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ବୈଠକ ବସିଲା ୧୪. ୩ . ୨୦୧୮ ତାରିଖରେ । ଏହି ବୈଧାନିକ ବୈଠକ ପୂର୍ବ ବୈଠକର ଅର୍ଥାତ୍ ୨୬.୧୨.୨୦୧୭ ତାରିଖ ବୈଠକର ଉପରୋକ୍ତ ତୃତୀୟ ପ୍ରସ୍ତାବ ଉପରେ ପୁନର୍ବିଚାର କରି ଏକ ନୂଆ ପ୍ରସ୍ତାବ ଗ୍ରହଣ କଲେ । ତାହା ହେଲା, ଓଡ଼ିଆରେ ସେବା ପ୍ରଦାନ ନକଲେ ଖିଲାପକାରୀ କର୍ମଚାରୀକୁ ଦଣ୍ଡିତ କରାଯିବ । ଏଥିରେ “ମାନଦଣ୍ଡ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ର” ଚାଲ୍ ପରିହାର କରାଯାଇ, କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆଇନ ସଂଶୋଧିତ ହେବ ତାହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଦିଆଗଲା । ତାହା ହେଲା , ଯେହେତୁ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଦଣ୍ଡବିଧାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନ ଥିବାରୁ ଭାଷା ଆଇନଟିକୁ କେହି ମାନୁନାହାନ୍ତି , ସେହେତୁ ଯେଉଁ କର୍ମଚାରୀ ଓଡ଼ିଆରେ କାମ ନ କରିବେ ତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଦଣ୍ଡ ବିଧାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଖଞ୍ଜି ଯଥାଶୀଘ୍ର ଆଇନ ସଂଶୋଧନ କରାଯିବ ।

ଅଥଚ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଲୁଚାଇ ଦେଇ, ବିଧାନସଭାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ ମିଛ କହି, ସମ୍ପୂର୍ଣ ଅନଧିକୃତ ଭାବେ ଭାଷା ଆଇନର ୨୦୧୮ ସଂଶୋଧନ କଲେ ଯାହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୁ ଓଡ଼ିଶା ପରିଚାଳନାର ଭାଷା କରାଇ ନ ଦେବା । ମୁଁ ତାଙ୍କ ଚାଲ୍ ଉପରୁ ପରଦା ହଟାଇ ଏହି ଭୁଲ ସଂଶୋଧନ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିବାକୁ ଦାବି କଲି ଓ ବିଧାନସଭାକୁ ଆହ୍ଵାନ ଦେଲି ତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସ୍ଵାଧିକାର ଭଙ୍ଗ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ କରିବାକୁ ।

“ମୁଳୁମାରିଲେ ଯିବ ସରି, ଦେବଙ୍କ ସହ କିମ୍ପା କଳି?” ପନ୍ଥା ଧରି ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେବା ପାଇଁ ପେଟପଟଣାବାଦକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରାଗଲା ଓ ଏହି ପେଟପାଟଣାବାଦୀମାନେ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନର ନିଷ୍ପତ୍ତିକ୍ରମେ କଳାପତାକା ଅଭିଯାନ ସ୍ଥଗିତ ରହିଛି ବୋଲି ଅନଧିକୃତ ପ୍ରଚାର ଚଳାଇ ଅବଶେଷରେ ସରକାର “ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଶୋଧିତ ଭାଷା ଆଇନ ବିଧାନସଭାରେ ପାରିତ କରିଛନ୍ତି” ବୋଲି କହି, ସେଥିପାଇଁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ କୃତଜ୍ଞତା ଜଣାଇ, ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ପ୍ରତ୍ୟାହୃତ ହୋଇସାରିଛି ବୋଲି ସରକାରଙ୍କୁ ଲିଖିତ ରୂପେ ଜଣାଇଲେ ।

ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଭାଙ୍ଗିବା ସର୍ତ୍ତରେ ସରକାର ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଶତପଥିଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଚାକିରି ଦେଇଥିଲେ , ମାତ୍ର ଦରମା ଦେଉନଥିଲେ । ଏହି ଲିଖିତ ଘୋଷଣା ପାଇଲା ପରେ ତାଙ୍କୁ ଦରମା ଦେବାକୁ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଗଲା । ଏଥିରୁ ଏହା ହିଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ, ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଭାଙ୍ଗିବା ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଏକଦା ମୋର ସହକର୍ମୀ ଥିବା ପେଟପାଟଣାବାଦୀଙ୍କୁ ରାଜକୋଷରୁ ଅର୍ଥ-ସୁପାରି ଦେଇଛନ୍ତି ଓ ସେମାନଙ୍କ ବେଆଇନ କାରବାରକୁ ମଧ୍ୟ ପୋଲିସ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଗାଇଛନ୍ତି ।

ଓଡ଼ିଆ ଜାତି ଏହି ଜାଲିଆତି ଦ୍ଵାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇନାହିଁ । ଫଳରେ କଳା ପତାକା ଅଭିଯାନ ଆଜି ପହଞ୍ଚିଛି ୧୫୦୦ ଦିବସରେ ।

ଭାଷା ମାଆ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ବିପଦମୁକ୍ତ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏ ଆନ୍ଦୋଳନ ଚାଲିବ ।

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ

ଜଣେ ଅପରାଧୀ ଅପରାଧ କରିବାରେ ସଫଳ ହୁଏ , ମାତ୍ର ସେହି ସଫଳତା ତା ମନରେ ଯେଉଁ ଭୟ ଭରିଦିଏ, ତହିଁରୁ ମୁକୁଳିବା ତା ପକ୍ଷେ ସମ୍ଭବ ହୁଏନାହିଁ ।

ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଶତପଥିଙ୍କର ଏହା ହିଁ ହୋଇଛି ।

ବହୁ ଦିନ ଧରି ସେ ମୋର ଚାଟୁକାର ଥିଲେ । ମୁଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିବା ଭାଷା ଆଂଦୋଳନର ଜଣେ “ସଞ୍ଚାଳକ” ଭାବେ ସେ ନିଜର ପରିଚୟ ଦେଉଥିଲେ ।

ସେହେତୁ ବହୁ ବନ୍ଧୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଗଲେ, ଯେତେବେଳେ ଦେଖାଗଲା ଯେ, ମୋ ଉପରେ ସେ ଅତି କୁତ୍ସିତ ଶବ୍ଦରେ ଗାଳିବର୍ଷଣ କରିଛନ୍ତି ଏକ ଭିଡ଼ିଓରେ । ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ଅବଗତ ହୋଇ ମୁଁ ଭିଡ଼ିଓଟିକୁ  ଦେଖିଲି । ସେହି ଭିଡ଼ିଓର ପ୍ରସାରଣକାରୀ NNS ଯଦି ତାର thumbnailରେ ଲେଖିନଥାନ୍ତେ କି, ମୋ ଅଭିଯୋଗର ଜବାବ ସେ ତହିଁରେ ଦେଇଛନ୍ତି, ତେବେ ତାଙ୍କ ଚାଟୁକାରୀତାର ସାକ୍ଷୀ ଥିବା ମୋ ବନ୍ଧୁମାନେ ବିଶ୍ଵାସ କରିପାରିନଥାନ୍ତେ ଯେ,  ତାଙ୍କ ଗନ୍ଧରା ବାନ୍ତି ମୋ ପ୍ରତି ନିକ୍ଷିପ୍ତ । କାରଣ, ତହିଁରେ ସେ  ମୋ ନାମ ଧରିବାକୁ ସାହସ କରିନାହାନ୍ତି ।

କାହିଁକି ସାହସ କରିନାହାନ୍ତି?

ଭୟ ।

କାହିଁକି ଭୟ?

କାରଣ ସେ ଅପରାଧୀ ।

କି ଅପରାଧ ସେ କରିଛନ୍ତି?

ଅର୍ଥଲୋଭରେ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଛୁରି ମାରିଛନ୍ତି ।

ଏହି ଅପରାଧର ମୁଖଶାଳାରେ ମୁଁ ସାମାନ୍ୟ ପଦାଘାତ କରିଥିଲି ୪.୯.୨୦୧୮ ତାରିଖ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଏକ ସାମ୍ବାଦିକ ସମ୍ମିଳନୀରେ । NNS ତାହାର ସିଧା ପ୍ରସାରଣ କରିଥିଲା ୟୁ ଟ୍ୟୁବ୍ ମାଧ୍ୟମରେ । ତହିଁରେ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ତାଙ୍କ ଗ୍ୟାଙ୍ଗ ସାଙ୍ଗକୁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ବି ଚମକି ଥିଲେ; କାରଣ, ମୁଁ ବିଧାନସଭାକୁ ଆହ୍ଵାନ ଦେଇଥିଲି କି, ୧.୫.୨୦୧୮ରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନରେ ଓଡ଼ିଆଜାତିର ସ୍ଵାର୍ଥ ବିରୋଧୀ ଯେଉଁ ସଂଶୋଧନ କରିଛନ୍ତି , ତାହା ବିଧାନସଭାକୁ ମିଛ କହି ଓ ପ୍ରତାରିତ କରି କରାହୋଇଥିବା ହେତୁ ତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ତୁରନ୍ତ ଗୃହ ଅବମାନନା ଓ ସ୍ଵାଧିକାର ଭଙ୍ଗ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଆରମ୍ଭ ହେଉ । ଏହି ଅଭିଯୋଗକୁ ଖଣ୍ଡନ କରିବା ପାଇଁ NNSର ଶରଣାପନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ ସରକାରଙ୍କ ନୂଆ ଦଲାଲ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଶତପଥୀ ।

ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଏକ ଇ-ମେଲ ପଠାଇଲି । ନିମ୍ନରେ ତାହାର ନକଲ:

Subhas Chandra Pattanayak 

Sep 14, 2018, 1:08 PM
to Pradyumna

Dear Sri  Pradyumna Satpathy

I am giving below the link to a highly offensive video that  carries your vitriol allegedly upon me, as the reporter, who took the record, published  and circulated in public has mentioned. This is it:

https://www.facebook.com/nnsodia/videos/259228898264197/

I would like to know if the same is true.

ସେ ଏତେ ଭୟ କରିଗଲେ ଯେ, NNS ଦାୟିତ୍ଵ ତୁଲାଉଥିବା ଶ୍ରୀରାମ ଦାସଙ୍କ ଗୋଡ଼ ତଳେ ପଡ଼ିଲେ ଭିଡ଼ିଓଟିକୁ ନିଶ୍ଚିହ୍ନ କରିଦେବାକୁ । ତାହା ସମ୍ପନ୍ନ ହେଲା ପରେ, ମୋ ଇ-ମେଲର ଉତ୍ତର ଦେଇ ସେ ଲେଖିଲେ :

Pradyumna Satpathy 

Sep 15, 2018, 2:08 PM

to me

Mr. Subhas chandra pattanaik ,

where is video ?

You have not  enclosed any vedio here.

ଇଏ ହେଲେ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଶତପଥୀ, ଯାହାଙ୍କୁ ବିଶ୍ଵାସ କରି ମୁଁ ମୋ ଆଂଦୋଳନର “ସଞ୍ଚାଳକ” ପଦରୁ ସଭାପତି ପଦକୁ ଉନ୍ନୀତ କରିଥିଲି । ଏହାଙ୍କ ମୁହଁ ଇସ୍ପାତ, କିନ୍ତୁ ପଛ ସନ୍ନିପାତ । ଯେକୌଣସି ସାମାଜିକ ଆନ୍ଦୋଳନ ପ୍ରତି ଏହି କିସମର ଲୋକ ମହା ବିପଦ ।