Posts from the Uncategorized Category

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ
ଅଧ୍ୟକ୍ଷ , ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ, ଓଡିଶା

ଗତ ବିଧାନସଭା ଅଧିବେଶନ ଠାରୁ ସ୍ଥଗିତ ଥିବା କଳାପତାକା ଅଭିଯାନ ଏ ମାସ ୧୬ ତାରିଖରୁ ପୁନଶ୍ଚ ଚାଲିବ ; କାରଣ, ଓଡ଼ିଆ ଜାତି ପ୍ରତି ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ପ୍ରତାରଣା ଏ ଯାଏଁ ସରିନାହିଁ ।

ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନର କଳାପତାକା ଅଭିଯାନ ଓଡିଶା ସରକାରଙ୍କୁ ତିନି ତିନି ଥର ବାଧ୍ୟ କଲାଣି ଓଡିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନ, 1954ର ସଂଶୋଧନ ପାଇଁ । ମାତ୍ର ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୈତିକ ନେତୃତ୍ଵ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଥିବା କାରଣରୁ ଏବଂ ଅମଲାତନ୍ତ୍ର ଉପରେ ସର୍ବଥା ନିର୍ଭରଶୀଳ ଥିବା ହେତୁ , ଧୂର୍ତ୍ତ ଅମଲାମାନେ ସଂଶୋଧନ-ବିଧେୟକଗୁଡ଼ିକରେ ଏପରି ଶବ୍ଦ ଖଞ୍ଜୁଛନ୍ତି ଯେ, ଆଇନଟି ନିର୍ଭୁଲ ହୋଇପାରୁନି ।

ଆଇନଟିରେ ପ୍ରଥମରୁ ଦୁଇଟି ପ୍ରମାଦ ଥିଲା ; ଯଥା – (୧) ନିୟମାବଳୀ ପ୍ରଣୟନ କରି ଆଇନଟିକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାକୁ ଆଇନଟି ସରକାରଙ୍କୁ କ୍ଷମତା ଦେଇନଥିଲା ; ଓ (୨) ଆଇନଟିର ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଦଣ୍ଡବିଧାନର ବ୍ୟବସ୍ଥା ନଥିବା ହେତୁ କେହି ଏହାକୁ ମାନୁନଥିଲେ । କବି ଓ ଅଧିବକ୍ତା ଗଜାନନ ମିଶ୍ରଙ୍କ ଅନଶନ ଫଳରେ ଆଇନଟିର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ପାଇଁ ଗଠିତ ମନ୍ତ୍ରୀସ୍ତରୀୟ କମିଟିରେ ସାମ୍ବାଦିକ ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ ସଭ୍ୟଭାବେ ସଂସ୍ଥିତ ହୋଇ ଏହି ଦୁଇଟି ପ୍ରମାଦ ଚିହ୍ନଟ କଲେ ଓ ତହିଁର ଦୂରୀକରଣ ପାଇଁ ଦୁଇଟି ବିଧିକ ଚିଠା ସରକାରଙ୍କୁ ଦେଲେ : ପ୍ରଥମଟି ତାଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଆଇନ ସଂଶୋଧନର ଚିଠା ଓ ଦ୍ବିତୀୟଟି ତାଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ନିୟମାବଳୀର ଚିଠା ।

ପ୍ରଥମଥର ପାଇଁ ସରକାର ଓ ଓଡ଼ିଶାବାସୀ ଜାଣିଲେ ଯେ, ଏତଦ୍ଦୃଶ ଆଇନ ସଂଶୋଧନ ନ ହେଲେ, ଓଡ଼ିଆରେ ଓଡ଼ିଶାର ଶାସନ ସମ୍ଭବ ହେବନାହିଁ । ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଆଧାର କରି ୧୪. ୧୨ . ୨୦୧୫ ତାରିଖରେ ବିଧାନସଭାରେ କହିଲେ କି, ଭାଷା ଆଇନ ସଂଶୋଧନ ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆ ହେଉଛି । କିନ୍ତୁ ଦିନ ଦୁଇଟା ପରେ ସେ ବଦଳିଗଲେ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀସ୍ତରୀୟ କମିଟିଟିକୁ ଆପାତତଃ ଅକାମି କରିଦେଲେ । ପରେ ନଥି ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି ଜଣାପଡ଼ିଲା ଯେ, ଜି.ଭି.ଭି.ଶର୍ମା ନାମକ ଜଣେ ଅଣଓଡ଼ିଆ ଆଇ .ଏ .ଏସ . ଅଫିସରଙ୍କ ଚକ୍ରାନ୍ତ ହେତୁ ଏହା ସମ୍ଭବ ହୋଇଥିଲା ।

ତେଣୁ ଆଇନ ସଂଶୋଧନ ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ସରକାରଙ୍କୁ ଅବଗତ କରାଇ ୧୩. ୪. ୨୦୧୬ ତାରିଖରୁ କଳାପତାକା ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ।

କଳାପତାକା ଅଭିଯାନର ଶକ୍ତି

ଚାରିଜଣ ଭାଷାପ୍ରେମୀ ଓଡ଼ିଆ ହାତରେ ଦାବିଫଳକ ଓ କଳାପତାକା ଧରି ଓଡ଼ିଶାର ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କେନ୍ଦ୍ରଠାରୁ ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କ ଦାପ୍ତରିକ ନିବାସ ଯାଏଁ ପ୍ରତ୍ୟହ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ସମୟ ଶେଷରେ ନୀରବରେ ଯାତ୍ରା କରିବା ଓ ଏହି ଅନନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନର ଶ୍ରେୟ କୁଳଗୌରବ ମଧୁବାବୁଙ୍କ ଚରଣତଳେ ଅର୍ପଣ କରିବା ହିଁ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନର କଳାପତାକା ଅଭିଯାନ । ଏହି ନୀରବତା ହିଁ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନର ଶକ୍ତି ।

ପ୍ରଥମ ତ୍ରୁଟି

ଦୀର୍ଘ ଅଣଚାଳିଶ ଦିନ ଏହି କଳାପତାକା ଅଭିଯାନ ଚାଲିଲା ପରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଚେତିଥିଲେ । ଅଧ୍ୟାଦେଶ ବଳରେ ଆଇନ ସଂଶୋଧନ କଲେ । ମାତ୍ର ଅମଲାତନ୍ତ୍ର ଯେଉଁ ଚିଠା କଲା ତହିଁରେ ନିୟମାବଳୀ ପ୍ରଣୟନର କ୍ଷମତା ସରକାରଙ୍କୁ ପ୍ରଦତ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଆରେ କାମନକରିବା କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡବିଧାନ ବ୍ୟବସ୍ତା ରହିଲାନାହିଁ । ଫଳରେ ଓଡିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନକୁ ତ୍ରୁଟିଶୂନ୍ୟ କରିବାକୁ ଆମ ଉଦ୍ୟମକୁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅପାରଗତା ହେତୁ ଅମଲାତନ୍ତ୍ର ଭଣ୍ଡୁର କରିଦେଲା ।

ଦ୍ବିତୀୟ ତ୍ରୁଟି

ଏହି ତ୍ରୁଟିପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧ୍ୟାଦେଶ ଜାରି ହେଲା ୨୧. ୫. ୨୦୧୬ ତାରିଖରେ । ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ କହିଲେ, “ଓଡିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଧିନିୟମ, ୧୯୫୪ରେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସଂଶୋଧନ ଅଣାଯାଇ ୧୫. ୮. ୨୦୧୬ ସୁଦ୍ଧା ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉଛି ।”

ସୁତରାଂ ବିଧାନସଭାରେ ଅଧ୍ୟାଦେଶଟି ଆଇନରେ ରୂପାନ୍ତରିତ ହେବାବେଳେ ତହିଁର ତ୍ରୁଟି ସୁଧୁରିଯିବ ବୋଲି ବିଶ୍ଵାସ କରି ୧୬. ୮. ୨୦୧୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କଳାପତାକା ଅଭିଯାନ ସ୍ଥଗିତ ରଖାଯାଇଥିଲା ।

ଆଇନ ସଂଶୋଧନ ହେବା ପରିବର୍ତ୍ତେ, ୧୨. ୮. ୨୦୧୬ ତାରିଖରେ ସରକାର ଏକ ନିୟମାବଳୀ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କଲେ ଯାହା ଓଡ଼ିଆ ଜାତି ପ୍ରତି ଥିଲା ଏକ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ପ୍ରତାରଣା । ଯେଉଁ ଅମଲାମାନେ ଭାଷା ଆଇନ ଓ ତାର ଅଧିସୂଚନାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରିଆସିଛନ୍ତି ସେହିମାନଙ୍କ ହାତରେ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନର ସମୀକ୍ଷା ଅଧିକାର ଅର୍ପଣ କରିବା ଭିନ୍ନ ଏହି ନିୟମାବଳୀରେ ଆଉ କିଛି ନଥିଲା । ଏହାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରି ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନର ସ୍ଥଗିତ ଥିବା କଳାପତାକା ଅଭିଯାନ ପୁନଃ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ପୂର୍ବ ଘୋଷଣା ଅନୁସାରେ ୧୬. ୮. ୨୦୧୬ ଅପରାହ୍ନରେ ।

ତୃତୀୟ ତ୍ରୁଟି

ଅଧ୍ୟାଦେଶଟି ବିଧାନସଭାରେ ବିଧେୟକ ରୂପେ ରଖାଗଲା ୨୮. ୯. ୨୦୧୬ ତାରିଖରେ । ଅଧ୍ୟାଦେଶରେ ଥିବା ତ୍ରୁଟିକୁ ଆଇନସିଦ୍ଧ କରିବା ପାଇଁ ଏହା ଥିଲା ଏକ ଧୂର୍ତ୍ତ ପ୍ରୟାସ । ଅଧ୍ୟାଦେଶ ଜାରି ହୋଇଥାଏ ଏକ ନାହିଁନଥିବା ଜରୁରୀ ପରିସ୍ଥିତିରେ । ତେଣୁ, ତାହାକୁ ଆଇନରେ ପରିଣତ କରିବା ପାଇଁ ଯେତେବେଳେ ବିଧେୟକ ଉପସ୍ଥାପିତ ହୁଏ , ସେତେବେଳେ କେଉଁ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଚାପ ହେତୁ ଅଧ୍ୟାଦେଶଟି ଜାରିହୋଇଥିଲା ତାହା ସରକାର ପ୍ରାଞ୍ଜଳ ଭାବେ ବିଧାନସଭାକୁ କହିବାକୁ ବାଧ୍ୟ । କାରଣ ବିଧାନସଭା ପରିସର ବାହାରେ ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ଓ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କରି କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ସରକାର ସ୍ଵାଭାବିକ କାର୍ଯ୍ୟଧାରାର ଯେଉଁ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରିଥାନ୍ତି, ତହିଁର ପ୍ରକୃତ କାରଣ ଓ ତାର ଯଥାର୍ଥତା ବିଧାୟକମାନେ ତଦ୍ଦ୍ଵାରା ଅବଗତ ହୁଅନ୍ତି ଓ ବିଧେୟକଟିର ପ୍ରକୃତ “ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ କାରଣ କଥନ” ନିର୍ଭୁଲ ହୋଇ ଭବିଷ୍ୟତରେ ତାହାର ବିଧିକ ଉପଯୋଗ ସମ୍ଭବ ହୋଇଥାଏ । ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଏହି ବିଧେୟକ ଆଗତ କଲାବେଳେ ତାହା ଲୁଚାଇ ରଖିଲେ ଓ ତହିଁରେ ସନ୍ନିହିତ ସ୍ପଷ୍ଟ-କଥନରେ ମିଛ ବି କହିଲେ । ଆମ ବିଧାନସଭାର ସଭ୍ୟମାନେ ଏତେ ଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଏହି ଦୃଶ୍ୟପଟ ସମସ୍ତେ ଜାଣି ମଧ୍ୟ କେହି କିଛି ପ୍ରତିବାଦ କଲେନି ଆମ ଭାଷା ଇତିହାସର ଏକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟଣା ଗୁପ୍ତ ହୋଇଗଲା । ଫଳରେ ସଠିକ “ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ କାରଣ କଥନ” ନଥାଇ ଓଡିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା (ସଂଶୋଧନ) ଆଇନ , ୨୦୧୬ ବିଧାନସଭାରେ ପାରିତ ହେଲା ଓ ସଂଶୋଧନଟି ଅଧିକ ତ୍ରୁଟିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ରହିଲା ।

ପୁରୀ ପ୍ରସ୍ତାବ ଓ ତାର ଭ୍ରମ ସଂଶୋଧନ

ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ବାପା ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ଆମ ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନକୁ କିପରି ଛୁରା ମାରି ଇଂରାଜୀ ଭାଷାକୁ ଆମ ଉପରେ ଲଦିଦେଲେ ତାହା ଉପରେ ତିନି ସପ୍ତାହ ଧରି ଚର୍ଚ୍ଚା (ବିଜୁଙ୍କ ଛୁରା, ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ, ସୂର୍ଯ୍ୟପ୍ରଭା) ପରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ୧୯. ୫. ୨୦୧୭ ତାରିଖରେ ଭାଷା ଆଇନର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ । ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଶତପଥୀ , ପବିତ୍ର ମହାରଥା ଓ ମୁଁ ତାଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କ ସଚିବାଳୟ ପ୍ରକୋଷ୍ଠରେ ଆଲୋଚନା କଲୁ ଓ ଉପରୋକ୍ତ ତ୍ରୁଟି ସମ୍ପର୍କରେ ତାଙ୍କୁ ଅବଗତ କରାଇ, ୨୦୧୬ ସଂଶୋଧନକୁ ସେ ପୁନଃ ସଂଶୋଧିତ କରନ୍ତୁ ବୋଲି କହି, ସେହି ସଂଶୋଧନର ସ୍ଵରୂପ କ’ଣ ହେବା ଉଚିତ ତାହା ବୁଝାଇ ଏକ ସାନି ଚିଠା ତାଙ୍କ ହାତରେ ଦିଆଗଲା ।

ଛଅ ମାସ ଗଡ଼ିଗଲା । ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଏହି ଓଡ଼ିଅଵିରୋଧୀ ମାନସିକତା ବିରୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କ ନିଜ ଦଳରେ ବି ଅସନ୍ତୋଷ ଦାନା ବାନ୍ଧିଲା । ଫଳରେ, ନିଜ ଦଳୀୟ ଲୋକଙ୍କୁ ବୁଝାଇବା ପାଇଁ ଯେ, ନବୀନ ବାବୁ ଓଡ଼ିଅଵିରୋଧୀ ନୁହନ୍ତି , ୨୬.୧୨. ୨୦୧୭ ତାରିଖରେ ପୁରୀଠାରେ ହେବାକୁଥିବା ତାଙ୍କ ଦଳର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଉତ୍ସବ ଅବସରରେ ସେହିଠାରେ ରାଜ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ପରିଷଦର ବୈଠକ ବସାଇ ଭାଷା ଆଇନ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଦଣ୍ଡବିଧାନ ପାଇଁ ସେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ବୋଲି ପ୍ରଚାର କରାଇବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ହେଲା । ତେଣୁ , ସେଠାରେ ଗୃହୀତ ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବରେ କୁହାଗଲା , “ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନ, ୧୯୫୪ରେ ସଂଶୋଧନ ଅଣାଯାଇ ବିହିତ ଦଣ୍ଡବିଧାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହିତ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ବହୁଳ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ବିଭାଗ ତଥା କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରାଯିବ । ଏଥିପାଇଁ ବିଭାଗଗୁଡ଼ିକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମାନଦଣ୍ଡ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବେ । ଜିଲ୍ଲା, ରାଜସ୍ଵ ଡିଭିଜନ ଏବଂ ରାଜ୍ୟସ୍ତରରେ ଏଥିନିମନ୍ତେ ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ୧.୪.୨୦୧୮ ଠାରୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯିବ ।”

କାହା ଉର୍ବର ମସ୍ତିଷ୍କରୁ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବର ଭାଷା ବାହାରିଥିଲା କିଏ ଜାଣେ ? ଏହା ଯେ ଆମ ଭାଷା ଅଧିକାରକୁ ଭଣ୍ଡୁର କରିବାକୁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥିଲା ତାହା ଆମେ ଜାଣିଗଲୁ ଏବଂ ଏହାକୁ ବିରୋଧ କଲୁ । କାରଣ, (କ) “ବିଭାଗଗୁଡ଼ିକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମାନଦଣ୍ଡ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବେ” ବୋଲି କହି ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ଦ୍ଵାରା ବିଭାଗଗୁଡିକର ମର୍ଜୀ ଉପରେ ଆମ ଭାଷା ଅଧିକାରକୁ ଛାଡିଦିଆହୋଇଥିଲା ଓ ସାରା ରାଜ୍ୟରେ ଏହାର ପ୍ରବର୍ତ୍ତନକୁ ସଂକୁଚିତ କରି “ବହୁଳ ବ୍ୟବହାର” ପରି ଏକ କିମ୍ଭୁତକିମାକାର ବିଭାବନା କବଳରେ ମାତୃଭାଷା ଓଡ଼ିଆର ଗରିମାକୁ ଉଜାଡ଼ିଦେବାକୁ ତଥା ତଦ୍ଦ୍ଵାରା ଭାଷା ଆଇନର ଅସଲ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ପଣ୍ଡ କରିବାକୁ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର ହୋଇଥିଲା । ଅପରପକ୍ଷେ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଦୋଷ ହେତୁ ବିଭାଗକୁ ଦଣ୍ଡବିଧାନପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖି ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ଚାହୁଁଥିଲା ଓଡ଼ିଶାର ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡିତ କରିବାପାଇଁ ।

ଏହାର ପ୍ରତିବାଦରେ ତଥା ପ୍ରତିକାର ଦାବିରେ କଳାପତାକା ଅଭିଯାନ ଚାଲିରହିଲା । ଫଳରେ ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ରାଜ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ସେହି ଏକା ବିଷୟରେ ବୈଠକ କଲା ୧୪.୦୩.୨୦୧୮ ତାରିଖରେ, ଯହିଁରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ବି ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କଲେ । ୨୬. ୧୨. ୨୦୧୭ ତାରିଖର ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଏହା ବଦଳେଇଦେଇ, ତହିଁରେ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଭୁଲ ପାଇଁ ବିଭାଗକୁ ଦଣ୍ଡିତ କରିବା ସକାଶେ ଯେଉଁ ଅନର୍ଥ ଖଞ୍ଜା ହୋଇଥିଲା ତାହାକୁ ନିପାତ କଲା ଓ ପରିସ୍କାର କରିଦେଲା କି, ଯେଉଁମାନେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ କାମ ନ କରିବେ, ସେହି କର୍ମଚାରୀ ଓ ପଦାଧିକାରୀମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଦଣ୍ଡବିଧାନ ହେବ । ଏବଂ ଆମ ଯୁକ୍ତିକୁ ବି ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବରେ ସ୍ଥାନିତ କରି ଏହା ଉଲ୍ଲେଖ କଲା କି, “ଓଡିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନ ଏକ ଦୀର୍ଘ ଦିନର ପୁରୁଣା ଆଇନ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯେହେତୁ ଏହାର ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏଥିରେ କୌଣସି ଦଣ୍ଡବିଧାନର ବ୍ୟବସ୍ଥା ନାହିଁ ସେହେତୁ ଏହାକୁ କେହି ମାନୁନାହାନ୍ତି” ବୋଲି ହୃଦ୍ବୋଧ ହୋଇଥିବାରୁ, ଖିଲାପକାରୀ ପଦାଧିକାରୀ ଏବଂ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଦଣ୍ଡବିଧାନ ସକାଶେ ଅତିଶୀଘ୍ର ଓଡିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନ ସଂଶୋଧନ ହେବ ।” ଅତଏବ ସଂଶୋଧନର “ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ କାରଣ କଥନ” କଣ ହେବ ତାହା ବି ଏହି ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ବୈଠକରେ ନିଶ୍ଚିତ କରିଦିଆଗଲା ।

ଚତୁର୍ଥ ତ୍ରୁଟି

ଅଥଚ , ସଂଶୋଧନ-ବିଧେୟକର ଚିଠା କଲାବେଳେ, ସମ୍ପୃକ୍ତ ଶାସନ ସଚିବ ଏକାକୀ ବା ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହ ମିଶି ଏହି ୧୪.୦୩.୨୦୧୮ ତାରିଖର ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଅତି ନିର୍ମମ ଭାବେ ହତ୍ୟା କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଏହି ଦିନର ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ୨୬. ୧୨ . ୨୦୧୭ ତାରିଖର ଯେଉଁ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ବିଲୁପ୍ତ କରି ଥିଲା, ସେହି ଅପରିଣାମଦର୍ଶୀ ପ୍ରସ୍ତାବ ଉପରେ ନୂଆ ସଂଶୋଧନ ଠିଆ କରାଇଛନ୍ତି ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳର ସମ୍ପୂର୍ଣ ଅବଜ୍ଞା କରି । ଏହି ଦୁରାଚାର ଏତିକିରେ ଅଟକି ନାହିଁ । ଓଡ଼ିଆ ବିରୋଧୀ ଅମଲା ଓ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ରକ୍ଷାକବଚ ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ଏହି ଦୁଇ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳର ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ବି ହେରଫେର୍ (Tampering) କରାଯାଇଛି ।

ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ, ୨୬. ୧୨ . ୨୦୧୭ ତାରିଖର ଯେଉଁ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ବିଲୋପ କରାଯାଇଥିଲା, ତହିଁରେ ଥିଲା “ବିଭାଗ ତଥା କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ” ଦଣ୍ଡିତ କରାଯିବ । ଅର୍ଥାତ୍ ବିଭାଗ ଏବଂ କର୍ମଚାରୀ- ଉଭୟେ ଦଣ୍ଡିତ ହେବେ । ସଂଶୋଧନ ବିଧେୟକଙ୍କୁ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ଉପରେ ଅନଧିକୃତ ଭାବେ ଠିଆ କରାଇ କୁହାଗଲା, “କର୍ମଚାରୀ କିମ୍ବା ବିଭାଗ”କୁ ଦଣ୍ଡିତ କରାଯିବ । ଏହି “କିମ୍ବା” ଶବ୍ଦଟିକୁ ଶାସନ ସଚିବ / ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ କେଉଁଠୁ ଆଣିଲେ? ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ବୈଠକରେ ବିଲୁପ୍ତ କରାଯାଇଥିବା ଏକ ବିଭାବନକୁ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳର କୌଣସି ଅନୁମୋଦନ ନଥାଇ ପୁନର୍ଜୀବିତ କରିବା ଓ ତହିଁର ଶବ୍ଦ ହେରଫେର୍ କରି “ଏବଂ” ସ୍ଥାନରେ “କିମ୍ବା” ଲେଖିବା ଏକ ଜଘନ୍ୟ ପ୍ରଶାସନିକ ଅପରାଧ । ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଯଦି ନିଜେ ଏହି ଅପରାଧ କରିନାହାନ୍ତି ତେବେ ଯେଉଁ ଶାସନ ସଚିବ ଏହା କରିଛନ୍ତି ତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ କଡ଼ା ଓ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତମୂଳକ ଦଣ୍ଡବିଧାନ ପାଇଁ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ପକ୍ଷରୁ ମୋ ଚିଠିରେ ମୁଁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ କହିଛି । ସେ ନିରବ ରହିଛନ୍ତି ।

ଅପରପକ୍ଷେ , ଯେପରି ଉପରେ କୁହାହୋଇଛି, ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳର ଯେଉଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଭାଷା ଆଇନର ଏହି ଶେଷ ସଂଶୋଧନରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହେବା କଥା ବା ଯେଉଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଉପରେ ଏହି ସଂଶୋଧନ ଆଧାରିତ ହେବା କଥା, ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳର ଅଜାଣତରେ ସେହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ହତ୍ୟା କରାଯାଇଛି । ୧୪.୦୩.୨୦୧୮ ତାରିଖର ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବରେ ସ୍ପଷ୍ଟତଃ କୁହାହୋଇଥିଲା, “The same (Orissa Official Language Act, 1954) is not properly implemented, as there is no provision for imposing penalty against the Officers and employees who are violating the provisions of the notifications under the Act.” ଅତଏବ, ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଆମ ଯୁକ୍ତିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତଃ ଗ୍ରହଣ କରି ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ସ୍ବୀକାର କରିଥିଲା ଯେ, ଦଣ୍ଡବିଧାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନଥିବା ହେତୁ ଭାଷା ଆଇନର ଅବାଧ ଅବମାନନା ହୋଇଚାଲିଛି । ସେଥିପାଇଁ, “Government have decided to bring the amendment immediately providing penalties for such erring officers and employees who don’t obey the directions issued under sub- section (2) of section 2 , so that they will implement the provisions of the notification in its letter and spirit” ଖୋଦିତ ହୋଇଥିଲା ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେହରେ । ଏହାର ଅର୍ଥ, “ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ କାମ ନ କଲେ ପଦାଧିକାରୀ ଓ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ଏପରି ଦଣ୍ଡବିଧାନ ପାଇଁ ଆଇନ ସଂଶୋଧନ ଅବିଳମ୍ବେ କରାଯିବ ବୋଲି ସରକାର ନିଷ୍ପତ୍ତି କରିଛନ୍ତି, ଯଦ୍ଦ୍ଵାରା ସେମାନେ ଧାରା-୨ର ଉପଧାରା-(୨) ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅଧିସୂଚନାକୁ ଅକ୍ଷରେ ଅକ୍ଷରେ ଓ ମର୍ମେ ମର୍ମେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେବେ । “ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ କାରଣ କଥନ”ର ସ୍ବରୂପ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ସହ ସଂଶୋଧନ କଣ ହେବ ତାହା ଏହି ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଦେଇଥିଲା । ଓଡ଼ିଆଦ୍ରୋହୀ ପଦାଧିକାରୀ ଓ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡବିଧାନପାଇଁ ଯେହେତୁ ଏଥିରେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାହୋଇଥିଲା, ଓ ଯେହେତୁ ଓଡ଼ିଆଦ୍ରୋହୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ପଦାଧିକାରୀ , ସେହେତୁ ଓଡ଼ିଆଦ୍ରୋହୀ ଅମଲା ତଥା ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମିଳିମିଶି ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ହତ୍ୟା କରିଦେଲେ ଓ “ଅବିଳମ୍ବେ” ଅର୍ଥାତ୍ ବିଧାନସଭା ଅଧିବେଶନ ଆରମ୍ଭ ହେବା ସଂଗେ ସଂଗେ ଚିହ୍ନିତ ସରକାରୀ ଦିବସରେ ସଂଶୋଧନ ବିଧେୟକଙ୍କୁ ଆଗତ କରିଥିଲେ କାଳେ ଏହି ଜଘନ୍ୟ ଅପରାଧ ଧରା ପଡିଯିବ, ସେହି ଭୟରେ ଏହାକୁ ଅଧିବେଶନର ଶେଷ ଦିନରେ ଆଗତ ଓ ପାରିତ କରାଇ ନେଲେ ଏବଂ ଯେଉଁ “ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ କାରଣ କଥନ” ରଖିଲେ ତାହା ବି ୧୪.୦୩.୨୦୧୮ ତାରିଖ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳର ଅବମାନନା କଲା ।

ଆରୁଖ ମୁଣ୍ଡରେ ପଣସ ଅଠା

ପଳାତକ ଆସାମୀ ପରି ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ନିଜେ ଏହି ଜାଲିଆତି କଳୁଷିତ ବିଧେୟକ ପାରିତୀକରଣ ପାଇଁ ଆଗତ ନ କରି , ତାଙ୍କ ନିଜ ଜିଲ୍ଲାବାସୀ ଓ ଅନୁଗତ ମନ୍ତ୍ରୀ ବିକ୍ରମ ଆରୁଖଙ୍କୁ ଦାୟିତ୍ବ ଦେଇ ପଳାଇଲେ ଓ ଏହି ଜାଲିଆତି ସହ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଶାସନ ସଚିବ ଆଗରୁ ଲେଖିରଖିଥିବା ଖଣ୍ଡେ କାଗଜ ପଢ଼ି ଆରୁଖ ବିତର୍କର ଉତ୍ତର ରଖିଲେ । କେହି ଜଣେ ବି ବିଧାୟକ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେନାହିଁ , ମୌଖିକ ବିତର୍କର ଲିଖିତ ଉତ୍ତର ବିତର୍କ ପୂର୍ବରୁ ମନ୍ତ୍ରୀ କେଉଁଠୁ ଆଣିଥିଲେ । ଲଜ୍ଜ୍ୟା ଲାଗୁଛି କହିବାକୁ ଯେ, ଏହି ପରି ସଭ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଓଡିଶା ବିଧାନସଭା ଚାଲିଛି ।

ବିଧାନସଭାର ସ୍ବାଧୀକାର ଭଙ୍ଗ

ଏହି ଜାଲିଆତିର ଅଠା , ଯାହା ଅରୁଖଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ବୋଳିଛନ୍ତି, ତାହା ସେ କିପରି ଧୋଇବେ ତାଙ୍କୁ ଜଣା । କିନ୍ତୁ ୧୪.୦୩.୨୦୧୮ ତାରିଖ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳର ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ ଗୋପନ ରଖି ୨୬. ୧୨ . ୨୦୧୭ ତାରିଖର ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ସଂଶୋଧନ ବିଧେୟକ ଆଧାରିତ ବୋଲି ସମ୍ପୃକ୍ତ ବିଧେୟକର ‘ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ କାରଣ କଥନ’ରେ ଯେଉଁ ଉଲ୍ଳେଖନା ଅଛି ତାହା ପବିତ୍ର ସାର୍ବଭୌମ ଗୃହର ଅବଗତିରୁ ‘ବାସ୍ତବ ତଥ୍ୟ ସଂଗୋପନ’ (suppression of material facts) ଦୋଷରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ।

ଏପରି ଦୋଷ ଜାଣିଶୁଣି କରିଥିବା ହେତୁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଗୃହର ସ୍ବାଧୀକାର ଭଙ୍ଗ କରିଛନ୍ତି କିମ୍ବା ସେ ଯାହା ମୁଣ୍ଡରେ ପଣସ ଅଠା ବୋଲିଛନ୍ତି, ସେ ନିଜେ ସାଂସଦୀୟ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏବଂ ୧୪.୦୩.୨୦୧୮ ତାରିଖ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳର ନିଷ୍ପତ୍ତି ୨୬. ୧୨ . ୨୦୧୭ ତାରିଖର ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ପରିବର୍ତ୍ତିତ କରିଥିବା ଅବଗତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଉପରୋକ୍ତ ‘ବାସ୍ତବ ତଥ୍ୟ ସଂଗୋପନ’ ପ୍ରତି ଆଖି ବୁଜି ଦେଇ , ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ବିଧାନସଭାକୁ ଅନ୍ଧକାରରେ ରଖି, ଶାସନ ସଚିବଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ପୂର୍ବରୁ ଲିଖିତ ବିତର୍କ-ଉତ୍ତର ପାଠ କରି ଓ ତଦ୍ଦ୍ଵାରା ବିଧାନସଭାକୁ ପ୍ରତାରିତ କରି, ବିଧାନସଭାର ସ୍ବାଧୀକାର ଭଙ୍ଗ କରିଛନ୍ତି ତାହା ବିଧାନସଭାର ଆଗାମୀ ଅଧିବେଶନ ସ୍ଥିର କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ।

ବିଧାନସଭାର ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଦାୟିତ୍ବ

ଯଦି ଓଡିଶା ବିଧାନସଭା ଏହି ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଦାୟିତ୍ବ ନତୁଲାଏ , ତେବେ ଜୀଇଁ ଥାଉଁ ଥାଉଁ ଏହା ଏକ ମଲା ବିଧାନସଭା ବୋଲି ମନେହେବ । ଯଦି ଏ ବିଧାନସଭାଟି ପ୍ରକୃତରେ ମରିନଥାଏ, ତେବେ ଏହାକୁ ଆଉ ଏକ ଅଧିକ ଦାୟିତ୍ବ ନିର୍ବାହ କରିବାକୁ ହେବ । ତାହା ହେଲା, ଏହି ବିବାଦୀୟ ସଂଶୋଧନ ମାଧ୍ୟମରେ ଓଡିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନଟିକୁ ମାରିଦେବାପାଇଁ ଯେଉଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଖଞ୍ଜା ହୋଇଛି ବିଧେୟକଟିରେ ତାହାର ମୁଳୋତ୍ପାଟନ । ଆଇନଟି ସାରା ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାର ସମସ୍ତ ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦପ୍ତରରେ ସରକାରୀ ଭାଷା ହିଁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ବୋଲି ଯେଉଁ ଅନୁବନ୍ଧ ଅଛି ତାହାକୁ “ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବହାର” (extensive use) ପରି ଧୂର୍ତ୍ତ ଶବ୍ଦ ଦ୍ଵାରା ସଂକୁଚିତ କରିଛି ଏହି ଅଯୌକ୍ତିକ ତଥା ଜାଲିଆତୀପ୍ରସୁତ ସଂଶୋଧନ । ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ପକ୍ଷରୁ ରାଜ୍ୟପାଳ ଓ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଏହା ଅବଗତ କରାଯାଇ ଏହି ପ୍ରମାଦପୂର୍ଣ ସଂଶୋଧନକୁ ପୁନଃ ସଂଶୋଧନ ଦ୍ଵାରା ଭାଷା ଆଇନଟିକୁ ନିର୍ଭୁଲ କରାଇବା ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଇଛି ।

ଆମ ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ସଭା ଏହି ପ୍ରେକ୍ଷାପଟରେ ତାର ଦାୟିତ୍ବ ନିଵାହ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ।

ଓଡ଼ିଆ ଜାତି ବିରୁଦ୍ଧରେ ଉଭୟ ସରକାର ଓ ବିଧାନସଭାର ପ୍ରବଞ୍ଚନା ପ୍ରତି ଜନସଚେତନତା ହିଁ ପୁନଶ୍ଚ କଳାପତାକା ଅଭିଯାନର ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ । ଏହି ଉଭୟ ସାମ୍ବିଧାନିକ ସଂସ୍ଥା ଯେତେଶୀଘ୍ର ସୁଧୁରିଯିବେ, ସେତେ ମଙ୍ଗଳ ।

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ

ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶର ଚାରି ପ୍ରମୁଖ ଅଙ୍ଗ ହେଲେ ଉତ୍କଳ, ତୋଷଳ, କଳିଙ୍ଗ, ଓ କୋଶଳ । “ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ” ଗୀତର କବି ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର ‘ଉତ୍କଳ’ ଖଣ୍ଡର ବାସିନ୍ଦା । ତେଣୁ ଓଡ଼ିଶା ନ ଲେଖି ସାବଲୀଳ ଓ ସ୍ଵାଭାବିକ ଶୈଳୀରେ ସେ ଉତ୍କଳ ଶବ୍ଦଟିକୁ ତାଙ୍କ କବିତାରେ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ । ଏହା ଆଞ୍ଚଳିକବାଦର ଥିଲା ଏକ ସୁକ୍ଷ୍ମ ସ୍ଵାକ୍ଷର ।

ଏପରି ଆଞ୍ଚଳିକବାଦ ଅନେକଙ୍କ ଜୀବନରେ ଥାଏ । ସେଥିପାଇଁ ଗଞ୍ଜାମଜନ୍ମିତ ବିଜୁବାବୁ ତାଙ୍କ ଶିଳ୍ପବେପାର ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗୁଡିକୁ ତଥା ପୁରସ୍କାର ପ୍ରକଳ୍ପକୁ କଳିଙ୍ଗ ନାମରେ ନାମିତ କରିଥିବା ବେଳେ ତୋଷଳ ଓ କୋଶଳ ଅଂଚଳରେ ସେହି ସେହି ନାମରେ ନାମିତ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକଳ୍ପ ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ହୁଏ । ତେଣୁ ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକ ଆଞ୍ଚଳିକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟର ପ୍ରଜ୍ଞାପକ ହୋଇଥିବାବେଳେ ଏବଂ ବେଳେବେଳେ ସେଗୁଡିକର ନାମୋଚ୍ଚାରଣରେ ଅଧିକ ପୁଲକିତ ହେଊଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଆଞ୍ଚଳିକବାଦର ଅନୁବର୍ତ୍ତୀ ହେଉଥିବାବେଳେ, ଏହି ଚାରି ନାମଚେତନାକୁ ହୃଦୟରେ ସାଇତି ରଖି ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ମାତୃଭୂମି ଭାବେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିବା ଭୂଖଣ୍ଡର ନାମ ହେଉଛି ଓଡ଼ିଶା ।

ଓଡ଼ିଶା ହେଉଛି ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ଐକ୍ୟର ରୂପକଳ୍ପ , ଅଂଶବିଶେଷର ନୁହେଁ ।

ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନର କଳାପତାକା ଅଭିଯାନ ଏକ ନୂତନ ସର୍ବବ୍ୟାପି ଜାତୀୟଅସ୍ମିତାର ସୁଖଦ ସ୍ପର୍ଶ ଦେଇ ସାରା ଓଡ଼ିଶାକୁ ଦୀର୍ଘ ନିଦ୍ରାରୁ ଜାଗ୍ରତ କରାଇଲାପରେ କେହି କେହି ଭାଷାପ୍ରେମୀ ‘ଉତ୍କଳ’ ସ୍ଥାନରେ ‘ଓଡ଼ିଶା’ ଲେଖି ରାଜ୍ୟ-ସଂଗୀତ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହେଉ ବୋଲି ମତଦେବା ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି ।ଏହା ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ଵାଗତଯୋଗ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତାବ ।

ମାତ୍ର ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ସର୍ବାନ୍ତଃକରଣରେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ କେତେକ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଭାଜନବାଦୀମାନେ ହିଁ ଏପରି ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଉଥିବା କହୁଛନ୍ତି ଓ ଓଡ଼ିଶାର ସୃଷ୍ଟିତତ୍ତ୍ବ ନ ଜାଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ହିଁ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ବେଶୀ ବିରୋଧ କରୁଥିବା ଦେଖାଯାଉଛି । ତେଣୁ ଓଡ଼ିଶାର ସୃଷ୍ଟି ଇତିହାସ ଉପରେ ସାମାନ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ଦେବା ।

ଓଡ଼ିଶାର ସୃଷ୍ଟି ଇତିହାସ

ଏହି ଇତିହାସ ସ୍ପଷ୍ଟ କରେ ଯେ, ‘ଉତ୍କଳ’ ପ୍ରଦେଶ ସୃଷ୍ଟିପାଇଁ କେବେ କୌଣସି ଦାବି ହୋଇନଥିଲା । ଦାବି ହୋଇଥିଲା ‘ଓଡ଼ିଶା’ ପ୍ରଦେଶ ସୃଷ୍ଟିପାଇଁ । ପ୍ରଦେଶଟି ‘ଉତ୍କଳ’ ପ୍ରଦେଶ ଭାବେ ଗଠିତ ହୋଇନଥିଲା । ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ‘ଓଡିଶା’ ପ୍ରଦେଶ ଭାବେ । ୧୮୭୦ରେ ଦୀନବନ୍ଧୁ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ନେତୃତ୍ବରେ ପାରିତ ‘ଘୁମୁସର ପ୍ରସ୍ତାବ’ ପ୍ରଭାବରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଭୂଖଣ୍ଡର ଏକୀକରଣ ପାଇଁ କୁଳଗୌରବ ମଧୁସୂଦନଙ୍କ ନେତୃତ୍ବରେ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ ଯେଉଁ ଆନ୍ଦୋଳନ କରିଥିଲା, ତାହା ‘ଉତ୍କଳ’ ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ନୁହେଁ , ‘ଓଡ଼ିଶା’ ସୃଷ୍ଟିପାଇଁ ଚାଲିଥିଲା ।

‘ଓଡ଼ିଶା’ ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ ତାର ସୀମା କଣ ହେବ, ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବସ୍ତା କଣ ହେବ ଓ ତାର ଆର୍ଥିକ ପରିଚାଳନା କିପରି ହେବ ତାହା ସ୍ଥିର କରିବାପାଇଁ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ଏହା କମିଟି ଗଠନ କରିଥିଲେ, ଯାହାର ନାମ ଥିଲା ‘ଓଡିଶା ବାଉଣ୍ଡରୀ କମିଶନ” (ଭାରତ ଶାସନର ସଂକଳ୍ପ, ୧୮. ୯. ୧୯୩୧), ଯହିଁରେ ଭାରତର ପୂର୍ବତନ ସ୍ବରାଷ୍ଟ୍ର ସଚିବ ସାମୁଏଲ ଓ’ଡୋନ୍ନେଲ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଥିବା ହେତୁ ତାକୁ ଓ’ଡୋନ୍ନେଲ କମିଟି ଓ ସଂକ୍ଷେପରେ ‘ଓଡ଼ିଶା କମିଟି’ ବୋଲି କୁହା ହେଉଥିଲା । ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିବାର କଥା, ଏହି କମିଟି ନିଯୁକ୍ତିର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଓ କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହରେ କେବଳ ‘ଓଡ଼ିଶା’ ଥିଲା, ‘ଉତ୍କଳ’ ନ ଥିଲା । ତେଣୁ ଓଡ଼ିଆମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ମାତୃଭୂମି ଦେବାପାଇଁ ଯେଉଁ ପ୍ରଶାସନିକ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆହୋଇଥିଲା ତାହା ଥିଲା ‘ଓଡ଼ିଶା’ ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ, ‘ଉତ୍କଳ’ ପାଇଁ ନୁହେଁ । ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଯେ, ଏହି କମିଟି ବିରୁଦ୍ଧରେ ସ୍ଵର ଉଠିଥିଲା ‘ଉତ୍କଳ’ ଅଂଚଳରୁ । ‘ଉତ୍କଳ କେଶରୀ’ ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ ଏହାକୁ କିପରି ବିରୋଧ କରୁଥିଲେ ତାହା ତାଙ୍କରି କାଗଜ ‘ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର’ରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ୧୯୩୧ ନଭେମ୍ବର ୨୩ ତାରିଖରେ ।ଏକଦା ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ନିକଟତମ ହୋଇପାରିଥିବା ସେତେବେଳର ବିଶିଷ୍ଟ କଂଗ୍ରେସ ନେତା ନିରଞ୍ଜନ ପଟ୍ଟନାୟକ ୨୧.୩.୧୯୩୩ ତାରିଖରେ କଂଗ୍ରେସ ବିରୁଦ୍ଧରେ ତୀବ୍ର ଅଭିଯୋଗ ଆଣି ଏହି ଦଳ କିପରି ଓଡ଼ିଶାର ଭୌଗୋଳିକ ସମିଶ୍ରଣକୁ ଭଣ୍ଡୁର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲା ତାହା ଦର୍ଶାଇ ଥିଲେ ( ଆଶା , ୨୫.୩.୧୯୩୩ ) । ସେ ମହତାବଙ୍କ ନାମ ନ ନେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ , ଗୋପବଂଧୁଙ୍କ ତିରୋଧାନ ପରେ ସେ ଯେହେତୁ ଥିଲେ କଂଗ୍ରେସର ବାସ୍ତବ ନିୟନ୍ତା, ସେହେତୁ ଏହା ଅକ୍ଲେଶ ଅନୁମେୟ ଯେ, ନିରଞ୍ଜନ ନାମ ନେଇନଥିବା ଖଳନାୟକ ଥିଲେ ମହତାବ । ଏହି ମହତାବ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଥାଇ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୁ ସରକାରୀ ଭାଷା କରିବାକୁ ବିଧାନସଭାରେ ଆଗତ ପ୍ରଥମ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଭୟଙ୍କର ବିରୋଧ କରାଯାଇ ତାହାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବକ , ସମ୍ବଲପୁରବାସୀ ପଣ୍ଡିତ ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ ମିଶ୍ରଙ୍କୁ ବାଧ୍ୟ କରିଯାଇଥିଲା (ବିଧାନସଭା ବିବରଣୀ , ୧.୧.୧୯୪୮) ।

ଓଡ଼ିଶା ସୃଷ୍ଟି ପୂର୍ବରୁ ବି ‘ଓଡ଼ିଶା ସରକାର’

ଅପରପକ୍ଷେ ବିହାର ସହ ‘ଓଡ଼ିଶା’ ମିଶି “ବିହାର-ଓଡ଼ିଶା ସରକାର” ଚାଲିଥିଲା , ଯାହାର କୌଣସି ଫର୍ଦ୍ଦରେ ‘ଉତ୍କଳ’ ନଥିଲା । ଏହି “ବିହାର-ଓଡ଼ିଶା” ବିଧାନ ପରିଷଦରେ ୨.୯.୧୯୩୨ରେ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ‘ଓ଼ଡ଼ିଶା’ ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ପାଇଁ ତୁରନ୍ତ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀଧର ମହାନ୍ତି ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବ ଆଗତ କରିଥିଲେ (ବିହାର ଏବଂ ଓଡିଶା ବିଧାନ ପରିଷଦ ବିବରଣୀ , ଖଣ୍ଡ-୧, ଭାଗ-୨୫, ସଂଖ୍ୟା -୫, ପୃ.- ୩୦୭) । ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବରେ କେଉଁଠିହେଲେ ସେ ‘ଉତ୍କଳ’ ନାମ ନେଇନଥିଲେ।

ଭାରତ ଦାୟିତ୍ଵରେ ଥିବା ସ୍ଵରାଷ୍ଟ୍ର ସଚିବ ସାର୍ ସାମୁଏଲ ହୋରେ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ‘ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ’ ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ୨୪.୧୨.୧୯୩୨ତାରିଖରେ ଲଣ୍ଡନରେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ , ଯହିଁ ଉପରେ ବିଚାରବିମର୍ଶ ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶାର ନେତାମାନେ ଭୁବନାନନ୍ଦ ଦାସଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଏକାଠି ହୋଇଥିଲେ ୨.୨.୧୯୩୩ରେ । ହୋରେଙ୍କ ବିବୃତ୍ତିରେ ବା ଓଡିଶା ନେତାମାନଙ୍କ ଏହି ବୈଠକରେ ଯେଉଁ ଭୂଖଣ୍ଡର ନାମ ଆଲୋଚିତ ହୋଇଥିଲା ତାହା ଥିଲା କେବଳ ‘ଓଡ଼ିଶା’ , ‘ଉତ୍କଳ’ ନୁହେଁ ।

‘ତୃତୀୟ ଗୋଲ ଟେବୁଲ ବୈଠକ’ରେ ଯେଉଁ ଶ୍ୱେତପତ୍ର ଉପସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା, ତାହା ଏକ ସ୍ଵତନ୍ତ ପ୍ରଦେଶ ଭାବେ ‘ଓଡ଼ିଶା’ ସୃଷ୍ଟିର ଉଦ୍ଘୋଷଣ କରିଥିଲା ଓ ତାର ସୀମା ସରହଦ ବି ଘୋଷଣା କରିଥିଲା (ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରେସ ନୋଟ ୧୮.୩.୧୯୩୩) । ଏଥିରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଅଂଚଳମାନଙ୍କରୁ ବହୁ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ବାଦ ପଡ଼ିଯାଇଥିବାରୁ ଆମ ତତ୍କାଳୀନ ନେତୃତ୍ଵ ତହିଁର ତୀବ୍ର ପ୍ରତିବାଦ କରିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ଯାହା ଲକ୍ଷ୍ୟଣୀୟ ତାହା ହେଲା, ଏହି ସମଗ୍ର କାରବାରରେ ‘ଉତ୍କଳ’ କେଉଁଠି ବି ନଥିଲା , ଥିଲା କେବଳ ‘ଓଡ଼ିଶା’।

କନିକା ରାଜା ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜ ଦେଓ ୨୨.୩.୧୯୩୩ ତାରିଖରେ ଶ୍ଵେତପତ୍ର ଉପରେ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ‘ବିହାର-ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ପରିଷଦ’ରେ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରସ୍ତାବ ଆଗତ କଲେ , ରାଏ ବହାଦୁର ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର ତହିଁରେ ଏକ ସଂଶୋଧନ ଆଗତ କରିଥିଲେ, ଯହିଁରେ କୁହା ହୋଇଥିଲା, ପ୍ରସ୍ତାବ ଶେଷରେ ଯୋଡ଼ାହେଉ: “and that having considered it, this Council is of opinion that the boundary demarcated for the new Province is highly disappointing in as much as it does not include even the areas unanimously recommended by the Orissa Boundary Committee and also excludes the Parlakimedi estate proposed by the majority of the said Committee” (ବିହାର ଏବଂ ଓଡିଶା ବିଧାନ ପରିଷଦ ବିବରଣୀ, ଖଣ୍ଡ ୩୬, ସଂଖ୍ୟା -୨୪, ପୃ -୧୫୨୯) । ଏଠି ବି ‘ଉତ୍କଳ’ ଶବ୍ଦ ନଥିଲା , ଥିଲା କେବଳ ‘ଓଡ଼ିଶା’ ।

ଏହି ବିତର୍କରେ ‘ଓଡ଼ିଶା’ର ସୀମା ସମ୍ପର୍କରେ ସରକାର ପୁନର୍ବିଚାର କରନ୍ତୁ ବୋଲି ବିଧାୟକୀୟ ଅଭିମତ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିବାବେଳେ, ‘ଓଡ଼ିଶା କମିଟି’ର ସଦସ୍ୟ ଥିବା ଶ୍ରୀ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ସିହ୍ନା ଏହି ସୀମା ସଂକୋଚନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଓଡ଼ିଆମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ପ୍ରତିବାଦ କରିବା ଉଚିତ ବୋଲି ମତ ଦେଇଥିଲେ (A selection from the speeches and writings of Sachchidananda Sinha, (Patna, 1942), pp.165-165) ଏବଂ ଅନ୍ୟତମ ସଦସ୍ୟ ଶ୍ରୀ ଟି .ଆର ଫୁକୁନ ମଧ୍ୟ ତାଦ୍ଦୃଶ ମତ ରଖିଥିଲେ (ଆଶା , ୨୭.୩.୧୯୩୩) ।

ଶ୍ଵେତପତ୍ର ଉପରେ ବିଚାର କରି, ଏ ସବୁକୁ ବିଚାରକୁ ନେଇ , ଜଏଣ୍ଟ ପାର୍ଲିଆମେଣ୍ଟାରୀ କମିଟି ବାଦ ପଡ଼ିଯାଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ସଂଲଗ୍ନ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକୁ ଗଢ଼ା ହେବାକୁ ଥିବା ‘ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ’ରେ ମିଶାଇଦେବାକୁ ସୁପାରିଶ କଲେ ଓ ୧୯୩୪ ନଭେମ୍ବର ୨୨ରେ ଏହି ଜଏଣ୍ଟ କମିଟିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଲିନ୍ଲିଥଗୋ ଯେତେବେଳେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀଙ୍କ ଦାବିର ସଫଳତା ଘୋଷଣା କଲେ , ସେ କହିଥିଲେ, “A separate Province of ‘Orissa’ would, however, be perhaps the most homogeneous Province in the whole of British India, both racially and linguistically”, ଯହିଁରେ ‘ଉତ୍କଳ’ ଶବ୍ଦର ନାମଗନ୍ଧ ନ ଥିଲା, ଥିଲା ‘ଓଡ଼ିଶା’ ।

ଏହି କମିଟିର ସୁପାରିସ ଅନୁସାରେ ସାନ୍ଧ୍ରତାସମ୍ପନ୍ନ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଅଂଚଳର ଏକତ୍ରୀକରଣ ବଳରେ ନୂଆ ପ୍ରଦେଶ ସୃଷ୍ଟିପାଇଁ ବ୍ରିଟିଶ ପାର୍ଲିଆମେଣ୍ଟରେ ଅନୁମୋଦନ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଚିଠା ଆଦେଶ ଉପସ୍ଥାପିତ ହେଲା ତାହାର ନାମ ଥିଲା “The Government of India (Constitution of Orissa) Order, 1936” ଏବଂ ଏହିପରି ଭାବେ, ୧୮୭୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୧ ତାରିଖରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଭୂଖଣ୍ଡକୁ ଏକତ୍ର କରି ଏକ ଶାସନାଧୀନ କରିବାକୁ ଗଞ୍ଜାମର ଘୁମୁସରରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଅଭିଯାନ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଜାତୀୟତାର ପାବନପୀଠ ସମ୍ବଲପୁରରେ ସଶକ୍ତିକୃତ ହୋଇ ବ୍ରିଟିଶ ପାର୍ଲିଆମେଣ୍ଟରେ ସଫଳତା ଅର୍ଜନ କରିଥିଲା ୧୯୩୬ ଜାନୁଆରୀ ପହିଲାରେ । ତାର ୧୩ ବର୍ଷ ପରେ ୧୯୪୮ଜାନୁଆରୀ ପହିଲାରେ ଗଡ଼ଜାତ ମିଶ୍ରଣ ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ ଆମ ମାତୃଭୂମି ‘ଓଡ଼ିଶା’ ତାର ଶେଷ ଭୌଗୋଳିକ ରୂପ ପାଇଛି ।

ଓଡ଼ିଶାର ଏହି ଜନ୍ମ ବୃତ୍ତାନ୍ତରେ କେଉଁଠି ‘ଉତ୍କଳ’ ଆସିନାହିଁ ଭୌମିକ ଚିତ୍ରରେ , ଭାଷାଭିତ୍ତିକ ରାଜ୍ୟଗଠନ ପ୍ରସ୍ତାବରେ , ପ୍ରଶାସନିକ କର୍ମସରଣୀରେ , ସୀମା ନିରୂପଣ କମିଟିରେ, ପାର୍ଲିଆମେଣ୍ଟାରୀ ବିବରଣୀରେ ଓ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ‘ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ’ ଗଠନ ସମ୍ପର୍କୀୟ କୌଣସି ଆଇନରେ ବା ଆଦେଶରେ ।

ଆମ ପ୍ରଦେଶର ନାମ ‘ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ’ , ଆମ ଶାସନର ନାମ ‘ଓଡ଼ିଶା ଶାସନ’ , ଆମ ବିଧାନସଭାର ନାମ ‘ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନସଭା’ , ଆମ ହାଇକୋର୍ଟର ନାମ ଓଡ଼ିଶା ହାଇକୋର୍ଟ , ଆମ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପଦବୀ ‘ଓଡ଼ିଶା ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ’ , ଆମ ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କ ପଦଵୀ ହେଲା ‘ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟପାଳ’ । ସୁତରାଂ ଆମ ରାଜ୍ୟର ପ୍ରଶାସନିକ ବନ୍ଦନାରେ ‘ଓଡିଶା ବନ୍ଦନା’ ପରିବର୍ତ୍ତେ ‘ଉତ୍କଳ ବନ୍ଦନା’ ହେବ ବା କାହିଁକି ? ରାଜ୍ୟ ବନ୍ଦନାରେ ‘ଓଡ଼ିଶା’ ପରିବର୍ତ୍ତେ ‘ଉତ୍କଳ’ ଆଦୌ ସମୀଚିନ ନୁହେଁ । ଉତ୍କଳକୁ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରତିଶବ୍ଦ ବୋଲି କେହି କେହି ଯୁକ୍ତି କରୁଛନ୍ତି । ଅଂଶବିଶେଷ ପୂର୍ଣ୍ଣାବୟବର ପ୍ରତିଶବ୍ଦ କିପରି ହେବ ? ଯଦି ବି କେବଳ ଯୁକ୍ତିପାଇଁ ଏହି ଯୁକ୍ତି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ, ତେବେ ମୂଳ ଶବ୍ଦ କବ୍ୟବହାର ନ କରି ପ୍ରତିଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ କାହିଁକି ? ତେଣୁ ଆମ ରାଜ୍ୟ-ସଙ୍ଗୀତର ନାମ ଉତ୍କଳକୈନ୍ଦ୍ରିକ ନୁହେଁ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତଃ ଓଡିଶାକୈନ୍ଦ୍ରିକ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ।

ଓଡ଼ିଶାକୁ ନେଇ ନୂଆ ଗାନ ହେଉ

କାନ୍ତକବିଙ୍କ ଲିଖିତ ‘ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ’ ଗୀତଟି ଓଡ଼ିଶାର ରାଜ୍ୟ-ସଂଗୀତ ଭାବେ ଏଯାଏଁ ଆଇନସିଦ୍ଧ ହୋଇନାହିଁ , ଯଦିଓ ଓଡିଶା ବିଧାନସଭା ଏଥିପାଇଁ ଏକମତ ହୋଇଥିବାର ବହୁବର୍ଷ ବିତିଗଲାଣି । ଏହାକୁ ରାଜ୍ୟ-ସଂଗୀତ ଭାବେ ପ୍ରବର୍ତ୍ତୀତ କରିବାକୁ ହେଲେ ଏକ ବିଧେୟକ ଏଥିପାଇଁ ବିଧାନସଭାରେ ଆଗତ କରିବାକୁ ହେବ ଓ ତାହା ଯେ ନିଶ୍ଚୟ ସର୍ବସମ୍ମତିରେ ଗୃହୀତ ହେବ ତାହା କହିହେବନାହିଁ । କାରଣ , କୋଶଳ ଅଂଚଳ ପରି ଏକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ ଅଂଚଳରେ ‘ଉତ୍କଳ’ ଶବ୍ଦକୁ ଏବେ ପ୍ରବଳ ବିରୋଧକରାଯାଉଛି ଓ ଏହାକୁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଂଚଳର ସାମ୍ରାଜ୍ୟବାଦୀ ବିସ୍ତରଣ ବୋଲି ଅଭିଯୋଗ ହେଉଛି ଓ ଉପରୋକ୍ତ ଆଲୋଚନା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏ ଅଭିଯୋଗ ବି ଯଥାର୍ଥ ମନେହେଉଛି । ବିଧାନସଭାରେ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ ବ୍ୟତୀତ ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ ଗୀତକୁ ସାରା ଓଡିଶା ଉପରେ ଲଦିଦିଆଯାଇ ପାରିବନି ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାର ଉପସ୍ଥିତ ସ୍ଥିତି ଯାହା, ଏପରି ଯଦି ଏକ ଆଇନ ଆଗତ ହୁଏ, ସମଗ୍ର ବିଧାନସଭା ତାକୁ ସମର୍ଥନ କରିବ ନାହିଁ । ବହୁମତରେ ଏକୁ ଯଦି ଆଇନ କରାଯାଏ ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ ତାହା ଆତ୍ମଘାତୀ ହେବ ।

ସୁତରାଂ, ଏପରି ଉଦ୍ୟମ ନ ହେଉ । ଯଦି ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ରାଜ୍ୟ-ସଂଗୀତ ନିଶ୍ଚୟ ଆବଶ୍ୟକ, ତେବେ ଓଡିଶା-କୈନ୍ଦ୍ରିକ ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସଂଗୀତ ନୂଆକରି ରଚିତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ । ଓଡ଼ିଶାରେ ସରସ୍ଵତୀ ସମ୍ମାନ , ଜ୍ଞାନପୀଠ ପୁରସ୍କାର , ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ବହୁ କବି ଏବଂ ଜାତୀୟ ଓ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଖ୍ୟାତିସମ୍ପନ୍ନ ବହୁ ସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞ ଅଛନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ଭିତରୁ ସଭ୍ୟ ଚୟନ କରି ଓଡିଶା ସରକାର ରାଜ୍ୟ-ସଂଗୀତ ପ୍ରଣୟନ ପାଇଁ ଏକ କମିଟି ଗଠନ କରନ୍ତୁ ଓ ମାଆ ଓଡ଼ିଶାର ବନ୍ଦନାରେ ସେହି ସଂଗୀତ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ସହ ଜାତୀୟ ସଂଗୀତ ସମ ସସମ୍ମାନେ ଗାନ କରାଯାଉ । ସେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ ସଂଗୀତକୁ ସାରା ଓଡ଼ିଶା ଉପରେ ଲଦିବା ବନ୍ଦ ହେବା ଉଚିତ ।

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ

ଓଡିଶା ପ୍ରଦେଶ ସୃଷ୍ଟିରେ ସମ୍ବଲପୁରର ଅତୁଳନୀୟ ଅବଦାନର ଅବତାରଣା ମୁଁ କରିଛି ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଓଡ଼ିଶାରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଅସ୍ମିତାର ପ୍ରଥମ ପୁସ୍ତକୀଭୂତ ପ୍ରତିବେଦନ ‘ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ସୃଷ୍ଟିରେ ଗଣମାଧ୍ୟମ’ ଶୀର୍ଷକ ମୋର ପୁସ୍ତକରେ । ବିଦେଶୀ ବିଲାତିଙ୍କ ଅଧସ୍ଥନ ଓଡ଼ିଶା ୧୯୩୬ରେ ଏକ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦେଶ ରୂପେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏବର ଓଡ଼ିଶା ଜନ୍ମ ନେଇନଥିଲା । କାରଣ ଛବିଶ ଗଡ଼ଜାତ ଓ ସେମାନଙ୍କ ତେପନ କରଦ ଜମିଦାର ନିଆରା ଥିଲେ । ଢେଙ୍କାନାଳର ବୀର ବୈଷ୍ଣବ ଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକ , ଆଠଗଡର ବ୍ରଜକିଶୋର ପଟ୍ଟନାୟକ , ନୀଳଗିରିର ବନମାଳୀ ଦାସଙ୍କ ପରି ଭାରତୀୟ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ପାର୍ଟିର କେତେକ ତୀକ୍ଷ୍ନ ବିପ୍ଲବୀ ଗଡ଼ଜାତମାନଙ୍କରେ ରାଜନ୍ୟବାଦ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଯେଉଁ ଭୀଷଣ ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ତାହାର ଅବଶ୍ୟମ୍ଭାବୀ ବିଜୟକୁ ଆଖିରେ ରଖି କିଛି ଅଣକମୁନିଷ୍ଟ ମଧ୍ୟ, ଯେଉଁମାନେ କି କଂଗ୍ରେସ ଓ ସମାଜବାଦୀ ଦଳରେ ନିଜ ନିଜ ପରିଚୟ ରଖିଥିଲେ, ରାଜଶାସନଵିରୋଧୀ ପ୍ରଜା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସାମିଲ ହୋଇଗଲେ । ଫଳରେ ରାଜତନ୍ତ୍ର ବିରୋଧୀ ଆନ୍ଦୋଳନ ଏତେ ସାର୍ବଜନୀନ ହୋଇଗଲା ଯେ, ଦେଶ ସ୍ଵାଧୀନ ହେବା ପରେ ପରେ ରାଜଗାଦି ଛାଡିବା ପାଇଁ ରାଜାମାନଙ୍କ ଉପରେ ଚାପ ପଡ଼ିଲା । ବୀର ବୈଷ୍ଣବଙ୍କ ନେତୃତ୍ବରେ ଏକ ସଶସ୍ତ୍ର କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ସେନା ନିଜର ବଳ ପ୍ରୟୋଗ କରି ନୀଳଗିରିରେ ରାଜତନ୍ତ୍ର ଲୋପ ପାଇଁ ଆଗେଇଗଲେ । ଭୁବନେଶ୍ଵର ନିକଟସ୍ଥ ଘଞ୍ଚ ଜଙ୍ଗଲ ପରିଵୃତ୍ତ ମେଣ୍ଢାଶାଳରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା କମୁନିଷ୍ଟମାନଙ୍କ ସମର ଶିକ୍ଷା କେନ୍ଦ୍ର । ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ମେଜର ବିପୁଳ ଚୌଧୁରୀ ଥିଲେ ତାଲିମଦାତା । ବୀର ବୈଷ୍ଣବ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ନେତୃତ୍ବରେ, ନନ୍ଦକିଶୋର ପଟ୍ଟନାୟକ (ଆଠଗଡ଼), ହରିହର ଦାସ (ଆସ୍କା), ସୟେଦ ଅବଦୁଲ କାଦର (ବାଲେଶ୍ଵର), ବେଣୁଗୋପାଳ ରାଓ (ବ୍ରହ୍ମପୁର) ଆଦି ହଜାରେ ସଶସ୍ତ୍ର କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ରାଜତନ୍ତ୍ର କବଳରୁ ମାତୃଭୂମିକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ମାଡିଗଲେ ନୀଳଗିରିଯାଏଁ । ସଶସ୍ତ୍ର ସଂଗ୍ରାମ ଦ୍ଵାରା ଓଡ଼ିଶାରେ ରାଜତନ୍ତ୍ର ଲୋପ ପାଇଁ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟମାନେ ଗରିଲାବାହିନୀ ତିଆରି କରିଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଗଲା ପରେ କେନ୍ଦ୍ରର ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଦକ୍ଷିଣପନ୍ଥୀ ସ୍ଵରାଷ୍ଟ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ସର୍ଦ୍ଦାର ପଟେଲ ସଶସ୍ତ୍ର କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ବିପ୍ଲବର ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ଅଟକାଇବାକୁ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜାମହାରାଜାମାନେ କିପରି ଯଥାଶୀଘ୍ର ଓଡ଼ିଶାରେ ମିଶିଯିବେ ତା ପାଇଁ ଲାଗିପଡ଼ିଲେ ଓ ୧୯୩୬ରେ ଗଠିତ କ୍ଷୁଦ୍ରକାୟ ଉତ୍କଳର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଥିବା ଆଜନ୍ମ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟବିରୋଧୀ ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ ଏହି କାମରେ ପଟେଲଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ସହଯୋଗୀ ସାଜିଲେ । କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟମାନଙ୍କ ନୀଳଗିରି ଆକ୍ରମଣ ଘଟଣାରେ ରାଜାମାନେ ଏତେ ଶଙ୍କାଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲେ ଯେ, ନିଜ ନିଜ ଜୀବନ ଓ ସମ୍ପତ୍ତି ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ସେମାନେ ଓଡ଼ିଶାରେ ମିଶିଯିବାପାଇଁ ରାଜିହୋଇଗଲେ । ତା ୧୫.୧୨.୧୯୪୭ରେ ପ୍ରଥମ କିସ୍ତି ଚୁକ୍ତି ସ୍ଵାକ୍ଷର ହେଲା ଓ ୧.୧.୧୯୪୮ ବେଳକୁ ୨୫ଟି ଗଡ଼ଜାତ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାରେ ମିଶିଯାଇଥିଲେ । ୧୯୪୯ ଜାନୁଆରୀ ପହିଲାରେ ମିଶିଲା ମୟୁରଭଞ୍ଜ । କିନ୍ତୁ ଏହା ମିଶିବା ସୁନିଶ୍ଚିତ ଥିବା ହେତୁ ସ୍ଵାଧୀନ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଉତ୍କଳ ଦିବସ – ୧୯୪୮ ଏପ୍ରିଲ ପହିଲା – ସୁଦ୍ଧା ଜନମାନସରେ ଏବର ଓଡ଼ିଶା ତାର ଅପାତତଃ ରୂପ ଧାରଣ କରିସାରିଥିଲା । ଉତ୍କଳ ପ୍ରଦେଶ ଗଡ଼ଜାତଗୁଡ଼ିକର ମିଶ୍ରଣ ଫଳରେ ହୋଇଯାଇଥିଲା ଓଡିଶା ।

ଜାତୀୟତାର ପ୍ରଶ୍ନ

ଗଡ଼ଜାତ, ମୋଗଲବନ୍ଦୀ ଓ ଆଦିମ ଅଧିବାସୀ ଅଧ୍ୟୁଷିତ ମାଳାଞ୍ଚଳରେ ବିଭକ୍ତ ଥିବା ହେତୁ ଯେଉଁ ଭୂଖଣ୍ଡରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭୌଗୋଳିକ ଜାତୀୟତା ଲୋକଙ୍କୁ ଲୋକଙ୍କଠାରୁ ଭିନ୍ନ କରିରଖିଥିଲା, ସେହି ଭୂଖଣ୍ଡରେ ଏକ ଅଖଣ୍ଡ ସାଂସ୍କୃତିକ ଜାତୀୟତା ତହିଁର ସମସ୍ତ ଅଧିବାସୀମାନଙ୍କୁ ଏକ ଓ ଅଭିନ୍ନ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲା । ଏହି ସାଂସ୍କୃତିକ ଜାତୀୟତାର ଜନ୍ମଭୂମି ଥିଲା ଉଡ୍ଡୀୟାନ, ଯାହା ଥିଲା ଆଧୁନିକ ସମ୍ବଲପୁର ଓ ସୋନପୁର ।

ସମ୍ବଲପୁରର ତଦାନୀନ୍ତନ ମୁଖ୍ୟ, ସିଦ୍ଧ ମହାତ୍ମା ଇଂଦ୍ରଭୂତି ବଜ୍ରଯାନ ସୃଷ୍ଟିକରି ବୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ଜଗନ୍ନାଥ ରୂପ ଦେଇଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ , ସୋନପୁରର ତଦାନୀନ୍ତନ ରାଣୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କରା ସହଜଯାନ ସୃଷ୍ଟିକରି ବଜ୍ରଯାନକୁ କେବଳ ସଶକ୍ତିକୃତ କରିଥିଲେ ତା ନୁହେଁ, ସମଗ୍ର ସୃଷ୍ଟି ହିଁ ମାତୃକୈନ୍ଦ୍ରିକ ବୋଲି ସାବ୍ୟସ୍ତ କରି ବୌଦ୍ଧ ମାତୁରାଧିକାରର ରୁପକଳ୍ପ ଭାବେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଜନପ୍ରିୟ କରାଇଥିଲେ ।

ସୋନପୁରରେ ପରିସୃଷ୍ଟ ସହଜଯାନ ତତ୍ତ୍ଵର ଗଭୀରତାରେ ବଜ୍ରଯାନ ପରିସୃଷ୍ଟ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ନିମଜ୍ଜିତ ଓ ପରିମାର୍ଜିତ କରାହୋଇଥିବା ହେତୁ ସୋନପୁରରେ ଜଗନ୍ନାଥ ପାତାଳି ହୋଇଥିବା କଥା କୁହାଯାଏ । ତେଣୁ ଜଗନ୍ନାଥ ତତ୍ତ୍ଵ ହେଉଛି ଉଡ୍ଡୀୟାନ ତତ୍ତ୍ଵ ଯାହା ଉଡ୍ଡୀୟାନ ତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ବି ବିଦିତ ।

ଏହି ତନ୍ତ୍ରାନୁସାରେ ଏବେ ବି ଜଗନ୍ନାଥ ପରିପୂଜିତ ଓ ଏଥିର ମୈଥୁନବାଦ ହିଁ ମହାପ୍ରସାଦ ପ୍ରସ୍ତୁତିର ମୂଳାଧାର ।

ଯେଉଁ ଯେଉଁ ଅଂଚଳର ବାସିନ୍ଦାମାନେ ଏହି ମୈଥୁନବାଦ ବା ଉଡ୍ଡୀୟାନ ତନ୍ତ୍ର ମାନୁଥିଲେ , ସେହି ସେହି ଅଂଚଳ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭୌଗୋଳିକ ଜାତୀୟତା ସତ୍ତ୍ବେ ଗୋଟିଏ ଅଭିନ୍ନ ସାଂସ୍କୃତିକ ଜାତୀୟତା ସୂତ୍ରରେ ସମୃଦ୍ଧ ଥିଲା ଓ ସେମାନେ ଉଡ୍ଡୀୟାନ ତନ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ନିଜକୁ ଓଡ଼ିଆ ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ କରୁଥିଲେ ଓ ଯେଉଁ ଭାଷା କହୁଥିଲେ ତାହା ପ୍ରତ୍ନ ଓଡ଼ିଆ ଭାବେ ବିଦିତ, ଯହିଁରୁ ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଉଭୁତ୍ତି ।

ଆମ ଭୌଗୋଳିକ ଜାତୀୟତାର ବିଭିନ୍ନତା ନେଇ ଯେତେବେଳେ ଧୂର୍ତ୍ତ ଵିଲାତିଏ ଆମ ଏହି ସାଂସ୍କୃତିକ ଜାତୀୟତାରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କଲେ , ଆମକୁ ଭିନ୍ନ ଭାଷାଭାଷୀ ପଡ଼ୋଶୀ ପ୍ରଦେଶରେ ଖୁନ୍ଦି ଦେଇ ସେଠାରେ ଭାଷା ଭିତ୍ତିରେ ଆମକୁ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ କରାଇଦେଲେ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଅଣଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଚାଲିଥିବା ଶାସନର ଜୁଲୁମ ସହିବାକୁ ଆମକୁ ବାଧ୍ୟ କରାଗଲା , ଆମ ସୁନ୍ଦର ଭାଷା ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲା ଏକ ନାହିଁନଥିବା ସଙ୍କଟର , ସେତେବେଳେ ଆମ ଭାଷାର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଆମ ଭାଷାରେ ଆମ ପ୍ରଶାସନିକ କର୍ମନିର୍ବାହ ସକାଶେ ଆମ ପୁର୍ବପୁରୁଷେ ଦାବିକଲେ । ଏ ଦାବି ଗଞ୍ଜାମର ଘୁମୁସରରେ ଦୀନବନ୍ଧୁ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ନେତୃତ୍ବରେ ପ୍ରଥମେ ଉତ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିବା ବେଳେ, ସମ୍ବଲପୁର ହୋଇଉଠିଥିଲା ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଜାତୀୟତାର ପ୍ରାଣକେନ୍ଦ୍ର । କୁଳଗୌରବ ମଧୁସୂଦନ ଦାସଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଯୋଗାଇଥିଲା ସମ୍ବଲପୁର । ଭାଷା ଜାତୀୟତାର ମହାପ୍ଲାବନ ଖେଳିଯାଇଥିଲା ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଅଂଚଳରେ ଓ ନାନାବିଧ ପ୍ରଶାସନିକ ଅନୁସନ୍ଧାନ ଓ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଶେଷରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଏଇ ଭାଷା ଭିତ୍ତିକ ରାଜ୍ୟ ।

ଏଇଠି ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇପାରେ ଯେ, ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଜାତୀୟତାର ପରିସ୍ଫୁଟନ ବେଳକୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀମାନେ ବିଲାତି ଶାସନକୁ ମାନିନେଇ ସାରିଥିଲେ ଓ ବିଲାତ ରାଣୀଙ୍କୁ ନିଜ ଶାସନକର୍ତ୍ତ୍ରୀ ବୋଲି ବି ଗ୍ରହଣ କରିସାରିଥିଲେ । ଏହା ଥିଲା ଆମ ଲୋକଙ୍କ ଲୌକିକ ଅଭ୍ୟାସ ଅନୁରୂପ । ଇତିହାସର ସଠିକ ପଠନ ପାଇଁ ତହିଁ ପ୍ରତି ସାମାନ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିପାତ କରାଯାଇପାରେ ।

ଯେ ବି ଶାସକ ହେଉ ମଣିଷ ପ୍ରଜା

ଆଗେ ସ୍ଵାର୍ଥସର୍ବସ୍ଵ ନୃଶଂସ ଲୋକେ ଜନସାଧାରଣରେ ସଂତ୍ରାସ ସୃଷ୍ଟି କରି ନିଜ ନିଜକୁ ରାଜା ମହାରାଜା ବୋଲାଉଥିଲେ ଓ ସେମାନଙ୍କ ପାଳିତ ବାହୁବଳୀମାନେ ସେହି ତଥାକଥିତ ଶାସନକର୍ତ୍ତାଙ୍କ କବଳରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଭୟଙ୍କର ନିର୍ଯ୍ୟାତନା ଦେଇ, କାରାଗାରରେ ନିକ୍ଷେପ କରି, ଅଥବା ହତ୍ୟା କରି ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ କାଏମ ରଖୁଥିଲେ । ଏହି ରାଜନ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଭିତରେ ଜମିଦାରୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବି ମୁଣ୍ଡ ଟେକିଥିଲା ଯେଉଁଠି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଜମିଦାର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଇଲାକାର ବାସିନ୍ଦାମାନଙ୍କଠାରୁ ମନ ଇଛା କର ଟିକସ ଆଦାୟ କରି ତହିଁର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଂଶ ରାଜା ବା ମହାରାଜାଙ୍କୁ ଦେଇ ଅବଶିଷ୍ଟ ନିଜେ ରଖି ଆଖିଝଲସା ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଥିଲା । ଏହି ରାଜା ବା ଜମିଦାରଙ୍କ ଭିନ୍ନ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତେ ଥିଲେ ପ୍ରଜା ।

ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଯଦି କେହି କାହା ଉପରେ ଅତ୍ୟାଚାର କଲା, ତେବେ ଅତ୍ୟାଚାରୀକୁ କଠିନ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଉଥିଲା । ଫଳରେ ଅତ୍ୟାଚାରିତ ଲୋକ ଭାବୁଥିଲା କି , ରାଜା ବା ଜମିଦାରଙ୍କ ହେତୁ ସେ ନିରାପଦ ଅଛି ଓ ସେହି ଶାସନତନ୍ତ୍ରର ପ୍ରଜା ହୋଇରହିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରୁଥିଲା ।

କିନ୍ତୁ ଅତ୍ୟାଚାରୀ ପ୍ରଜାକୁ ଦଣ୍ଡଦେବା ମୂଳରେ ଥିଲା ସେହି ଅତ୍ୟାଚାରୀ ପ୍ରଜା ପାଇଁ ରାଜାର ଭୟ ।

ସାଧାରଣତଃ ଦେହବଳୁଆ ଲୋକେ ଦୁର୍ବଳ ଲୋକ ଉପରେ ଅତ୍ୟାଚାର କରିଥାନ୍ତି । ତେଣୁ ଅତ୍ୟାଚାରୀ ପ୍ରଜାକୁ କଠିନ ଦଣ୍ଡ ନ ଦେଲେ କାଳେ ସେ କେତେବେଳେ ନିଜ ବାହୁବଳରେ ରାଜଗାଦି ଦାଖଲ କରିନେବ – ଏହି ଭୟ ଥିଲା ଅତ୍ୟାଚାରୀ ପ୍ରଜା ଉପରେ ଦଣ୍ଡବିଧାନର ଏକମାତ୍ର କାରଣ । ଅତ୍ୟାଚାରୀ ଓ ଅତ୍ୟାଚାରିତ – ଉଭୟଙ୍କଠାରୁ ଟିକସ ଆଦାୟକରି ସେହି ପଇସାରେ ମୌଜମଜଲିସ କରିବା ଓ ନିଜ ସମ୍ପତ୍ତି ବଢାଇବା ଥିଲା ରାଜା ଜମିଦାରଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ଲକ୍ଷ୍ୟ ।

ଏଥିପାଇଁ ପ୍ରତିଦ୍ବନ୍ଦିତା ଚାଲି ରାଜ୍ୟ ଦଖଲ ବା ରାଜ୍ୟ ବିସ୍ତାର ହେଉଥିଲା । ଏହି ପ୍ରଣାଳୀରେ ଶାସନକର୍ତ୍ତା ବଦଳିଯାଉଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସାଧାରଣ ଲୋକେ ଯଥା ପୂର୍ବଂ ତଥା ପରଂ ପ୍ରଜା ହୋଇ ରହୁଥିଲେ ଓ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ଟିକସ ଦେଇ ରାଜ୍ୟାଧିପତିଙ୍କ ରାଜକୋଷ ପୁଷ୍ଟ କରିଚାଲିଥିଲେ ।

ଏହି ଧାରା ଓଡ଼ିଶାରେ ବି ବଳବତ୍ତର ଥିଲା । ଓଡ଼ିଆଭାଷାଭାଷୀ ଭୂଖଣ୍ଡର ଲୋକେ ରାଜା ଜମିଦାରଙ୍କୁ ଟିକସ ଦେଉଥିଲେ, ମୋଗଲଙ୍କୁ ଦେଉଥିଲେ, ମରହଟ୍ଟାଙ୍କୁ ଦେଉଥିଲେ ଓ ବ୍ରିଟିଶକୁ ଦେଉଥିଲେ । ଯିଏ ଯେତେବେଳେ ଯେଉଁଠି ଶାସନକର୍ତ୍ତା ହେଲା ତାକୁ ତା ଦାବି ଅନୁସାରେ ଟିକସ ଦେଉଥିଲେ ଓ ଶାସନକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଅନୁବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇ ଭାଗ୍ୟ ଆଦରି ପଡ଼ିଥିଲେ । ଯେ କୌଣସି ଶାସକର କ୍ଷମତା ବଳୟରେ ଥିବା ଭୂଖଣ୍ଡରେ ରହିଲେ ବି ଏହି ଏକା ଦଶା ଅଲଂଘ୍ୟ ଥିଲା , ଏବେ ବି ଅଛି ।

ଏହି ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଦଶା ଯେତେବେଳେ ଯେ କୌଣସି ଶାସନରେ ଅପରିବର୍ତ୍ତନୀୟ, ସେତେବେଳେ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ଓଡ଼ିଆ ଲୋକେ ଏତେ ଆନ୍ଦୋଳନ କରିଥିଲେ କାହିଁକି ?

ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ସୃଷ୍ଟିର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ

ଶାସନକର୍ତ୍ତା ଯିଏ ବି ହୁଅନ୍ତୁ, ଶାସନର ଭାଷା ହେଉ ଓଡ଼ିଆ – କେବଳ ଏହି ଗୋଟିକମାତ୍ର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ହିଁ ସେହି ଆନ୍ଦୋଳନ ହୋଇଥିଲା । ଓଡିଶା ସୃଷ୍ଟିର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନଥିଲା ।

ସ୍ଵାଧୀନତା ପରେ ଏହି ଏକମାତ୍ର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୁ ଓଡ଼ିଶାର ସରକାରୀ ଭାଷା କରିବା ସକାଶେ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ ହେଉ ବୋଲି ପୂର୍ବ-ବରଗଡ଼ର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ବ କରୁଥିବା ସମ୍ବଲପୁରନିବାସୀ ପଣ୍ଡିତ ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ ମିଶ୍ର ସ୍ଵାଧୀନତା ପରବର୍ତ୍ତୀ ପ୍ରଥମ ଉତ୍କଳ ଦିବସ – ୧୯୪୮ ଏପ୍ରିଲ ପହିଲା – ଦିନ ହିଁ ବିଧାନସଭାରେ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ । ଭାଷା ଭିତ୍ତିକ ଓଡ଼ିଆ ଜାତୀୟତାର ପାବନପୀଠ ଥିଲା ସମ୍ବଲପୁର ଏବଂ ଜଣେ ସମ୍ବଲପୁରବାସୀ ଭାବେ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖିବା ଥିଲା ପଣ୍ଡିତ ମିଶ୍ରଙ୍କର ଜାତୀୟ ଆବେଗର ଏକ ସ୍ବଭାବିକ ପରିସ୍ଫୁଟନ ।

ଆଦ୍ୟ ଉଦ୍ୟୋକ୍ତାକୁ ସରକାରୀ ପ୍ରହାର

ସେତେବେଳେ ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ ‘ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ’ ଓ ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ କାନୁନଗୋ ଥିଲେ ଆଇନମନ୍ତ୍ରୀ । ଓଡ଼ିଶାରେ ଅଣଓଡ଼ିଆମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି ବୋଲି ଦର୍ଶାଇ କାନୁନଗୋ ପଣ୍ଡିତ ମିଶ୍ରଙ୍କୁ ଯେପରି ବିରୋଧ କଲେ ତାହା ତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ମତ ବୋଲି ସେ କହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସରକାରୀ ମତ ଭାବେ ଅନୁଭୂତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ପଣ୍ଡିତ ମିଶ୍ର ନିଜ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିନେବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ । ଆଖିର ଲୁହକୁ ଆଖିରେ ମାରି, ସେ ନିଜ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କଲାବେଳେ କହିଥିଲେ, “ଓଡ଼ିଶା ଗୋଟିଏ ଷ୍ଟେଟ୍ (State) , ଏହି Stateର ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଭାଷା ଅଛି । ସେଟା ବଙ୍ଗଳା ନୁହେଁ, ସେଟା ତେଲୁଗୁ ନୁହେଁ କି ମାଲାୟାଲାମ ନୁହେଁ । ସେଟା ଓଡ଼ିଆ – ସେଟା ପୁଣ୍ୟଶ୍ଳୋକ ମଧୁସୂଦନଙ୍କ ଓଡ଼ିଆ, ଉତ୍କଳମଣି ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ ଓଡ଼ିଆ ଏବଂ ଆଦିକବି ଶାରଳା ଦାସଙ୍କ ଓଡ଼ିଆ” (ବିଧାନସଭା ବିବରଣୀ , ଏପ୍ରିଲ ୧, ୧୯୪୮) ।

ଏହି “ସାର ସତ୍ୟ ପ୍ରତି ବାରମ୍ବାର ସକରୁଣ ଦୃଷ୍ଟିପାତ କରିବାକୁ” ସେ ଓଡ଼ିଶାର ତତ୍କାଳୀନ ବିଧାୟକମାନଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରି ନିଜ ବକ୍ତବ୍ୟ ସାଙ୍ଗ କରିବା ପୂର୍ବରୁ କହିଥିଲେ, “ଏ ପ୍ରସ୍ତାବ ଗୃହୀତ ହେଉ ବା ନ ହେଉ, ପରାଭୁତ ପଛକେ ହେଉ, କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ଏ ବନ୍ଧୁର ପଥରେ ଗଭୀର ଅନ୍ଧକାର ଭିତରେ ଓ ଅନ୍ଧତ୍ତମ ରଜନୀରେ ଆଲୋକବର୍ତ୍ତିକା ନଥାଇ ପ୍ରବଳ ପରାକ୍ରାନ୍ତ ପ୍ରତାପୀ ବିଦେଶୀ ସରକାର ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରି ମାତୃଭୂମିକୁ ପରାଧୀନତାରୁ ବିମୁକ୍ତ କଲେ ସେହିମାନେ ଯଦି ରାଷ୍ଟ୍ରଭାଷାର ଅସ୍ତିତ୍ବ ନ ରଖନ୍ତି ତେବେ ରାଷ୍ଟ୍ରର ଅସ୍ତିତ୍ବ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅସମ୍ଭବ” (ଏଜନ)।

ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ, ଏହି ଅତୁଳନୀୟ ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗାମୀଙ୍କ ସହଯୋଦ୍ଧାମାନେ ବିଧାନସଭାରେ ବସିଥିଲାବେଳେ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଭିତରୁ ଜଣେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲାବେଳେ, ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ମାତୃଭାଷାକୁ ଶାସନର ଭାଷା କରିବାପାଇଁ ପଣ୍ଡିତ ମିଶ୍ରଙ୍କ ଏହି ଆଦ୍ୟ ଉଦ୍ୟମ “ନାନାପ୍ରକାରର ଟୀକ୍କା ଟିପ୍ପଣ”ର ଝଡ଼ରେ ଝାଉଁଳିଗଲା ଓ ଶେଷରେ ସେ “ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରୁଛ କି ନାହିଁ ?” ପରି ଋକ୍ଷ ଧମକର ଉତ୍ତରରେ ଜଣେ ପରାଜିତ ସୈନିକର ଗ୍ଳାନୀ ନେଇ, ଅଶ୍ରୁ ସମ୍ଭରଣ କରି କହିଥିଲେ, ପ୍ରତ୍ୟାହାର କଥାଟି ବହୁବାର ତ କହିଛି, କେତେ ଆଉ କହିବି ?

ଆଜି ଯେତେବେଳେ ଆମ ପ୍ରାଣପ୍ରିୟ ମାତୃଭାଷାର ପ୍ରାଣରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆମେ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ କରୁଛୁଁ , ଭାଷା ଜନନୀର ସେହି ମହାନ ସନ୍ତାନଙ୍କ ଅଶ୍ରୁଭିଜା ଉଦ୍ଘୋଷଣ ମନେ ପଡୁଛି , ଯେଉଁମାନେ “ପ୍ରତାପୀ ବିଦେଶୀ ସରକାର ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରି ମାତୃଭୂମିକୁ ପରାଧୀନତାରୁ ବିମୁକ୍ତ କଲେ ସେହିମାନେ ଯଦି ରାଷ୍ଟ୍ରଭାଷାର ଅସ୍ତିତ୍ବ ନ ରଖନ୍ତି ତେବେ ରାଷ୍ଟ୍ରର ଅସ୍ତିତ୍ବ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅସମ୍ଭବ ।”

(ହେ ପରମ ପୂଜ୍ୟ ପଣ୍ଡିତ ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ ମିଶ୍ର ! ତମକୁ କୋଟି କୋଟି ପ୍ରଣାମ , କୋଟି କୋଟି ପ୍ରଣାମ । ଏହି ଅନନ୍ୟ ଭାଷାପ୍ରେମ ହେତୁ ରେଳଗାଡିରେ ଯାଉଥିବାବେଳେ ତମକୁ ଓଡ଼ିଆଭାଷାଵିଦ୍ଵେଷୀମାନେ ପଛରୁ ଛୁରାମାରି ହତ୍ୟାକରିଥିଲେ ଓ ହତ୍ୟାକାରୀ ଦଣ୍ଡିତ ହେଲେନାହିଁ , ଯଦିଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ସନ୍ଦେହର କମ୍ପାସ କଣ୍ଟା ସରକାର ଚଳାଉଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଆଡ଼େ ମୁହାଁଇ ରହିଥିଲା । ତେଣୁ, ହେ ମହାତ୍ମା ! ତମରି ସ୍ବପ୍ନକୁ ସାକାର କରିବାକୁ ଯେଉଁ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ଚାଲିଛି, ତାହା ସମ୍ବଲପୁର ସହରରେ ଯେଉଁଦିନ ଆରମ୍ଭ ହେଲା , ସେଦିନ କିପରି ତମରି ନୀରବ ଆଶିଷ ନିର୍ଝରରେ ଏ ଜାତି ମୃତ୍ୟୁମୁଖରେ ବି ଅମୃତ ପାଇଗଲା ତାହା ବର୍ଣନା କରିବାକୁ ଶବ୍ଦମାନେ ସମର୍ଥ ନୁହନ୍ତି । ହେ ଅନିର୍ବାଣ୍ୟ ଆଲୋକଦାତା ! ତମକୁ କୋଟି କୋଟି ପ୍ରଣାମ ।)

ତୁଷାରକାନ୍ତ ଶତପଥୀ

ତଥାଗତ ବୁଦ୍ଧ ଓ ଉତ୍କଳଗୌରବଙ୍କର ନାମକୁ ବିକି ସମାଜସେବୀ,ବୁଦ୍ଧିବାଦୀ,ପ୍ରବୁଦ୍ଧ ବୋଲି ନିଜକୁ ପ୍ରଚାରିତ କରିବାଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା 99.99% ଯାହାର ପ୍ରମାଣ ଆମେ ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଜନ୍ମଜୟନ୍ତୀରେ ପାଇଥାଉ ।

କିନ୍ତୁ ହେ ବରିଷ୍ଠ ନାଗରିକ ଓ ସାମ୍ବାଦିକ ଶ୍ରୀଯୁକ୍ତ ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ ମହୋଦୟ! ଆପଣ ସେମାନଙ୍କର ପିଠିଆବଳଦ ସ୍ୱଋପର ଅକାରଣ ଅନୁଗାମୀ ନୁହନ୍ତି । ବୁଦ୍ଧଦେବ କହିଥିଲେ, “ବିନା ଯୁକ୍ତି,ଆଲୋଚନାରେ ମୋ କଥାକୁ ବି ଗ୍ରହଣ କର ନାହିଁ”। ସେଇ ଆଦର୍ଶରେ ଅନୁପ୍ରାଣୀତ ଆପଣ ,ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରଦର୍ଶୀତ ମାର୍ଗକୁ ତର୍ଜମା ଓ ଗବେଷଣା କରନ୍ତି ଓ ତା ପରେ ଯାହା କିଛି ଗ୍ରହଣୀୟ ସେ ଦିଗରେ ନିରବଛିନ୍ନ ଭାବରେ ଲାଗି ରହନ୍ତି । ତେଣୁ ଆପଣ ହିଁ କାୟମନୋବାକ୍ୟରେ ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ପ୍ରକୃତ ଅନୁଗାମୀ ।

ସେଇ ଧାରାରୁ ଖିଅଟିଏ ନେଇ, “1954 ଭାଷା ଆଇନରେ କି ପ୍ରକାର ଦୋଷତ୍ରୃଟି ରହିଛି ଯେ ତାହା କାର୍ଯକାରୀ ହୋଇପାରୁନାହିଁ” , ତାହାରି ଉପରେ ଆପଣ ତର୍ଜମା ଓ ଗବେଷଣା କରି ଜାଣିପାରିଲେ ଯେ, ସେହି ଆଇନରେ ପରିବର୍ତନ ଆଣିବାକୁ ସେତେବେଳେ କୌଣସି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇନଥିଲା; ଫଳରେ ସରକାରମାନେ ଓଡିଆଭାଷାରେ ଓଡିଶାର ଶାସନ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ନିୟମ ପ୍ରଣୟନ କରିବାକୁ ଅଧୀକାରପ୍ରାପ୍ତ ନଥିଲେ ।

ଆପଣ ତାହା ସରକାରଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ,ଓ ସରକାର ଅଧ୍ୟାଦେଶ ଜରିଆରେ ଓ ପରେ ବିଧାନମଭାରେ ତାହାକୁ ଗୃହୀତ କରାଇ ନିଜକୁ କ୍ଷମତାପ୍ରାପ୍ତ କରାଇ ତା 15-08 -2016 “ଓଡିଆଭାଷାରେ ଶାସନ ” ପାଇଁ ନିୟମ ପ୍ରଣୟନ କଲେ । ଆପଣଙ୍କ ମାନସ ପ୍ରସ୍ତୁତ “ଦୈନିକ ଚାରିଜଣିଆ କଳାପତାକା ସହ ନବବାବୁଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ଠାରୁ ମଧୁବାବୁଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ଯାଏ ନୀରବ ଯାତ୍ରା ରୂପକ ଗାନ୍ଧିବାଦୀ ଆନ୍ଦୋଳନ ଯାହା 2016 ମସିହାର ଓଡିଆ ନୂଆବର୍ଷ ତା 13-4-2018ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ତାହା ଜନମାନସକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଥିବା ଖବର ପାଇ ସରକାର ଭୋଟ ହରେଇବା ଭୟରେ ନିୟମ ତ କଲେ କିନ୍ତୁ ଖିଲାପକାରୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଦଣ୍ଡବିଧାନର ବ୍ୟବସ୍ଥା ନ କରି ତାକୁ ପାଣିଚିଆ କରିଦେଲେ।

ଏହାକୁ ତର୍ଜମା କରି ଆପଣ ଦୀର୍ଘ ଦୁଇ ବର୍ଷ ଓ ସତର ଦିନ କାଳ ସେଇ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଚଳେଇ ରଖିଲେ , ଯେଉଁଥିରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ସରକାର ଦଣ୍ଡବିଧାନର ବ୍ୟବସ୍ଥା ତା 01-05-2018ରେ ବିଧାନସଭାରେ ପାରିତ କରେଇଛନ୍ତି।

ଗବେଷଣ ଓ ଯୋଜନା ଆପଣଙ୍କର , କିନ୍ତୁ ରେକର୍ଡ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ “କଳାପତାକା ପ୍ରଦର୍ଶନ ଆନ୍ଦୋଳନ”ର ସଫଳତା ଯେଉଁମାନଙ୍କ ଯୋଗୁ, ସେମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରକୃତ ଓଡ଼ିଆପ୍ରାଣମାନେ । ସେମାନଙ୍କ ଭିତରୁ ଆଗଧାଡ଼ିଆମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ସୀମାହିନ ହୋଇଥିବାରୁ କାହାରି ନାମ ଏଠି ଉଲ୍ଲେଖ ନକରିବା ଜନିତ ଦୋଷ ପାଇଁ ମୁଁ କ୍ଷମାପ୍ରାର୍ଥୀ।

ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନେକ ଖରାପ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି, ଆପଣ ଅନେକ ବ୍ୟଙ୍ଗ , ସମାଲୋଚନା, କୁଭାଷାକୁ ,ଜାତିର ସ୍ୱାର୍ଥରେ ଅଣଦେଖା କରିଛନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଆପଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଓଡ଼ିଆଭାଷା ପାଇଁ ଯାହା କରିଛନ୍ତି, ତାହା ଓଡ଼ିଶା ଇତିହାସରେ ସ୍ଥାନୀକୃତ ହେଉ ବା ନ ହେଉ, ଆପଣ ଓ ସହଯୋଗୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ପ୍ରକୃତ ଓଡ଼ିଆମାନେ ଚିରଋଣୀ ରହିବେ ।

ଆପଣଙ୍କ ଜରିଆରେ ସହଯୋଗୀଗଣ ତଥା ସବୁ ପ୍ରକୃତ ଭାଷାପ୍ରେମୀ ଓଡ଼ିଆଙ୍କୁ ଶତକୋଟି ପ୍ରଣାମ ଜଣାଉଛି ।

ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ
ଜନ୍ମନୀ ଜନ୍ମନୀ ଭାଷା ଜନନୀ ।

ଉପରେ ଯାହା ଉଲ୍ଲିଖିତ ଅଛି ତାହାକୁ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନର ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ସଦସ୍ୟ ଶ୍ରୀ ତୁଷାରକାନ୍ତ ଶତପଥୀ ନଭମାଧ୍ୟମ (Internet)ରେ ଉପସ୍ଥାପିତ କରିଥିଲେ ଗତ ମଇ ୨ ତାରିଖରେ ।

ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଦାପ୍ତରିକ କାମ ନ କଲେ ଦଣ୍ଡବିଧାନ ପାଇଁ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନର କଳାପତାକା ଅଭିଯାନ ତିନି ବର୍ଷରେ ପହଁଚିଲା ପରେ ଓ ଆମ ଭାଷାର ଏହି ମୁମୂର୍ଷୁ ଅବସ୍ଥା ପାଇଁ ବର୍ତ୍ତମାନର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ବାପା ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ୧୯୬୩ରେ ନେଇଥିବା ପଦକ୍ଷେପ କିପରି ଦାୟୀ ତାହାର ବିବରଣୀ ‘ବିଜୁଙ୍କ ଛୁରା’ ଶୀର୍ଷକ ଏକ ପ୍ରତିବେଦନରେ ମୁଁ କ୍ରମାଗତ ଲୋକଚକ୍ଷୁକୁ ଆଣିବା ପରେ , ତହିଁରେ ଅତର୍ଛି ଦଣ୍ଡବିଧାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଖଞ୍ଜି ମଇ ପହିଲାରେ ସରକାର ଓଡିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନ ସଂଶୋଧନ କରିଥିବାରୁ ତହିଁରେ ଖୁସି ହୋଇ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ସଦସ୍ୟ ଭାବେ ତୁଷାରବାବୁ ଏହା ପ୍ରକାଶିତ କରିଛନ୍ତି ଓ ମୋତେ ସମ୍ବୋଧନ କରି ସ୍ପଷ୍ଟ କହିଛନ୍ତି କି, ଆଇନ ସଂଶୋଧନର ପ୍ରସ୍ତାବ ଓ ଆନ୍ଦୋଳନର ଯୋଜନା ଯଦିଓ ମୋ ବୁଦ୍ଧିପ୍ରସୁତ , “ରେକର୍ଡ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ‘କଳାପତାକା ପ୍ରଦର୍ଶନ ଆନ୍ଦୋଳନ’ର ସଫଳତା ଯେଉଁମାନଙ୍କ ଯୋଗୁ, ସେମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରକୃତ ଓଡିଆପ୍ରାଣମାନେ ।” “ସେମାନଙ୍କ ଭିତରୁ ଆଗଧାଡିଆମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ସୀମାହୀନ ହୋଇଥିବାରୁ କାହାରି ନାମ ଏଠି ଉଲ୍ଲେଖ ନକରିବା ଜନିତ ଦୋଷ ପାଇଁ ମୁଁ କ୍ଷମାପ୍ରାର୍ଥୀ” ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ।

ଭାଷାପ୍ରେମୀ କଳାପତାକା ଅଭିଯାତ୍ରୀମାନେ ଜନ ଅନ୍ଦୋଳନର ଇତିହାସରେ ବସ୍ତୁତଃ ଏକ ନୂତନ ଯୁଗ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଭାଷା ଆଇନର ଏହି ସଂଶୋଧନ ଆମେ ଅଗ୍ରାହ୍ୟ କରିଛୁ । ତହିଁର କାରଣ ମୁଁ ଏହି ନଭମଞ୍ଚ ତଥା ମୋର ଅନ୍ୟ ନଭମଞ୍ଚରେ ରଖିଛି ।

ବିଦେଶରେ ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଶା ମାଟି ସହ ଅନ୍ତରତଃ ସଦାସର୍ବଦା ଏକୀଭୂତ ହୋଇରହିଥିବା ହେତୁ ଡକ୍ଟର ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଦାସଙ୍କ କଲମରୁ ଝରି ଆସିଛି “କହିବସିଲେ ବହୁତ କଥା” , ଓ ତଦ୍ଭିତ୍ତିକ “ମନେ ଅଛି , ମନେ ରହିଥିବ” ଏବଂ “ମନର ଆଇନାରେ ଓଡିଶା” ପରି ଲେଖା ସଂହିତା । ଆଜିର ‘ନୀତିଦିନ’ରେ ତାଙ୍କ ଏହି ନିବନ୍ଧ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ଉପରେ ଆଧାରିତ ।