ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ମଞ୍ଚରେ ପ୍ରଫେସର ଅଜିତ କୁମାର ମହାନ୍ତିଙ୍କ ସିଧା ପ୍ରସାରିତ ଭାଷଣର ଲେଖାରୂପ

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ
କରୋନା ହେତୁ କଳାପତାକା ଅଭିଯାନ କାୟିକତଃ ସ୍ଥଗିତ ଅଛି । କିନ୍ତୁ ବୌଦ୍ଧିକତଃ ଏହା ଅବ୍ୟାହତ ଅଛି । ପ୍ରତି ସୋମବାର ଜଣେଲେଖାଏଁ ପ୍ରଥିତଯଶା ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନର ଫେସବୁକ ପୃଷ୍ଠାରୁ ନିଜର ବକ୍ତବ୍ୟ ରଖୁଛନ୍ତି ଯାହା ସିଧା ପ୍ରସାରିତ ହେଉଛି ।

ଏହି କ୍ରମରେ ଗତ ୨୪ତାରିଖରେ ନିଜ ବକ୍ତବ୍ୟ ରଖିଥିଲେ ଶିକ୍ଷା-ମନସ୍ତତ୍ତ୍ଵର ବିଶ୍ଵବିଦିତ ପ୍ରଫେସର ଡଃ ଅଜିତ କୁମାର ମହାନ୍ତି । 

ନିମ୍ନରେ ତାଙ୍କ ଭାଷଣର ଲେଖାରୂପ ରହିଲା, ଯାହା  ଉପରେ ଥିବା ତଳମୁହାଁ ତୀର ଚିହ୍ନରେ ଟିପ ଚିପି pdf ରୂପରେ ଥିବା ଏହି ଐତିହାସିକ ଭାଷଣକୁ ଆପଣ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିପାରିବେ ।

ଶୀର୍ଷକ : ପିଲାଙ୍କ ବିକାଶରେ ମାତୃଭାଷା pilanka vasa new

ସିଧା ପ୍ରସାରିତ ଭାଷଣ 

ଗଣମାଧ୍ୟମ ଆମ ମାତୃଭାଷାର ମୂଳ ଚେହେରାକୁ ବିକୃତ ନ କରୁ: ଅଧ୍ୟାପକ ନିରଞ୍ଜନ ପାଢ଼ୀ

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ

ଅଧ୍ୟାପକ ନିରଞ୍ଜନ ପାଢ଼ୀ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଓଡ଼ିଶା ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଚାଲିଥିବା ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଲେଖା ମାଧ୍ୟମରେ ଓ  ଭାଷଣ ମାଧ୍ୟମରେ ଯେପରି ଶକ୍ତି ଯୋଗାଇଛନ୍ତି, କଳାପତାକା ଅଭିଯାନରେ ସ୍ଵୟଂ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରି ଏହାକୁ ସେପରି ସଶକ୍ତିକୃତ କରିଛନ୍ତି ।

ସରକାରୀ ଚାପରେ ଓଡ଼ିଶାର ଏହି ଅନନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଓଡ଼ିଶାର ନାମକରା ଗଣମାଧ୍ୟମ ସଂଗଠନମାନେ ଯେତେବେଳେ ଛାୟାଛନ୍ନ (blackout) କରିରଖିଛନ୍ତି , ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ବିକୃତୀକରଣ ଘଟାଇ ଚାଲିଛନ୍ତି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟମୂଳକ ଭାବେ ।

ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଜନନୀର ଏହି ଦାରୁଣ ଦୁଃସମୟରେ ଓଡ଼ିଶାର ପୁରସ୍କାରପ୍ରମତ୍ତ ଓ ସରକାରୀକରୁଣାକାଙ୍ଗାଳ ସାହିତ୍ୟିକମାନଙ୍କ ପରି ନିରବଦ୍ରଷ୍ଟା ହୋଇନରହି ମା ଓଡ଼ିଶାର ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସନ୍ତାନ ଆଜିର ଧରିତ୍ରୀରେ ତାଙ୍କ ନିୟମିତ ସ୍ତମ୍ଭରେ ଯାହା ଲେଖିଛନ୍ତି ତାହା ଓଡ଼ିଶାର ସମସ୍ତଙ୍କ , ବିଶେଷତଃ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ସହ ଜଡ଼ିତ ସମସ୍ତଙ୍କ ଅବଗତିକୁ ଆସିବା ଉଚିତ । ଏଥିପାଇଁ, ଅଧ୍ୟାପକ ପାଢ଼ୀଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ ତାହାକୁ ନିମ୍ନରେ ସ୍ଥାନିତ କରାଗଲା ;-

 

କରୋନା କାଳ// ସରକାର ଓଡ଼ିଆରେ କହନ୍ତୁ : ପ୍ରଫେସର କମଳାପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ

କରୋନା କାଳରେ ଭାଷା ଆଂଦୋଳନର ନୂଆ ଡିଜିଟାଲ ମଞ୍ଚ – ଭାଷା ମା ପାଇଁ ପଦେ – ଆନୁକୁଲ୍ୟରେ ମହାନ ଭାଷାପ୍ରାଣ ପ୍ରଫେସର କମଳାପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର ସରକାରଙ୍କୁ ଆହ୍ଵାନ ଦେଇଛନ୍ତି କି, ଏହି ମହାମାରୀ ଭୂତାଣୁ ସହ ଲଢେଇ କରୁଥିବା ଜାତିକୁ ସରକାର ଇଂରାଜୀ ବଦଳରେ ଓଡ଼ିଆରେ କହନ୍ତୁ ; କାରଣ ସବୁ ଲୋକଙ୍କର ବଞ୍ଚିବାର ଅଧିକାର ଥିବା ବେଳେ ସ୍ୱଳ୍ପ ସଂଖ୍ୟକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଛାଡି ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକେ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ପାରଙ୍ଗମ ନୁହନ୍ତି ।

ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଫେସ୍ ବୁକ୍ ଯୋଗେ ସିଧାପ୍ରସାରିତ ପ୍ରଫେସର ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ଅଭିମତ ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶେଷ ପ୍ରଣିଧାନଯୋଗ୍ୟ ।

କରୋନା ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ମାତୃଭାଷାର ଗୁରୁତ୍ୱ: ପ୍ରଫେସର କମଳା ପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର

Posted by ଭାଷା ମାଆ ପାଇଁ ପଦେ on Sunday, June 7, 2020

 

 

ଗାଲୁଆ ସରକାର : ଲୋକେ ମଲେ ମରନ୍ତୁ; ଓଡ଼ିଆ ଚଳିବନି

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ

ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଗତକାଲି ଏକ ଅଭୂତପୂର୍ବ ଆଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି । ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତଗୁଡ଼ିକର ସରପଞ୍ଚମାନେ ଏହି ଆଦେଶ ବଳରେ ଜିଲ୍ଲାପାଳ ବନିଗଲେ, କାରୋନା ବ୍ୟାପାରରେ । ଏହି ରିପୋର୍ଟ ଲେଖାହେଲାପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ସୁଚାଇଥିବା ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ ହୋଇନାହିଁ । କାର୍ଯ୍ୟ ନିୟମାବଳୀର ବ୍ୟବସ୍ଥା ନଥାଇ ସୁବ୍ରତୋ ବାଗ୍ଚିଙ୍କୁ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ ମୁଖପାତ୍ର କରାଯାଇଥିବା ଓ ପଣ୍ଡିଆନଙ୍କୁ ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ବାହ ଯାଞ୍ଚ କଲାପରି ‘୫ଟି’ ନାମକ ଏକ ବିଭାଗ ଖୋଲି ତାର ସଚିବ କରାଯାଇଥିବା ପରି ମନୋମୁଖୀ ବିଭାବନା ଉପରେ ମୁଁ ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଓ ମୋର ଅନ୍ୟ ନଭମଞ୍ଚ ORISSAMATTERSରେ ଗଭୀର ଆଲୋକପାତ କରିଛି । ତାହା ଯଦି ସରକାରଙ୍କ ମନରେ କିଛି ସଚେତନତା ଆଣିଥିବ, ତେବେ ସମ୍ଭବତଃ ଏହି ନୂଆ ପ୍ରଶାସନିକ ଯଥୈଚ୍ଛାଚାରକୁ ମାନ୍ୟ ରୂପ ଦେବାପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ ନିୟମାବଳୀ ସଂଶୋଧନ ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା ହେଉଥିବ ବା ସ୍ଵତନ୍ତ୍ରଅଧିକାର ବଳରେ କିଛି ଗୋଟେ ଫନ୍ଦି ତିଆରି ଚାଲିଥିବ ।

କିନ୍ତୁ ଏହା ଯେ ଓଡ଼ିଶାର ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କୁ ଅଧିକ ବିପଦରେ ପକାଇବ – ଏପରି ଆଶଙ୍କା ଅମୂଳକ ନୁହେଁ ।

ନିଜ ପକ୍ଷରୁ ତଥା ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ପକ୍ଷରୁ ମୁଁ ବାରମ୍ବାର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିଆସିଛି କି କରୋନା (KOVID-19) ସମ୍ପର୍କୀୟ ସମସ୍ତ ସରକାରୀ ନିଷ୍ପତ୍ତି / ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା/ ବିଧି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଇଂରାଜୀ ଭାଷା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ସରକାରୀ ୱେବ୍ସାଇଟରେ ରଖାଯାଉ, ଯଦ୍ଦ୍ବାରା ଆମ ଭାଇଭଉଣୀମାନେ ଏହି ଭୂତାଣୁ ସମ୍ପର୍କରେ ସବୁକଥା ବୁଝିପାରିବେ ଓ ତହିଁର ସାମ୍ନା କରିବା ପାଇଁ ସରକାର (ଉଭୟ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ) ଯେଉଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଓ ନିୟମ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ କରିଛନ୍ତି, ତାକୁ ହୃଦୟଙ୍ଗମ କରି ତଦନୁସାରେ ସରକାରଙ୍କ ସହ ସହଯୋଗ କରିପାଇବେ । ବିଶ୍ଵ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ ଯେଉଁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛି, ତଦନୁଯାୟୀ ସରକାରୀ ସ୍ତରରେ ଯେଉଁ ସବୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆ ହୋଇଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ  କ’ଣ ଓ ସେଗୁଡ଼ିକୁ କର୍ମଚାରୀମାନେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରୁଛନ୍ତି କି କେବଳ ପୋଲିସ ଲଗାଇ ଲୋକଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଧୂମ ଲାଠି ପିଟି, ଟିଭି ପର୍ଦ୍ଦାରେ ଚେହେରା ଦେଖାଇ ଓ “ନ ଦେଖିଲା ଓଉ ଛଅ ଫେଡ଼ା” ବାତିନିରେ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସାରୁଛନ୍ତି – ତାହା ଜାଣିବାର ଅଧିକାର ସମଗ୍ର ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣତଃ ଅଛି । ଏ ସବୁ ଓଡ଼ିଆରେ ପ୍ରକାଶ ନ କରି ଇଂରାଜୀରେ ରଖିଛନ୍ତି ସରକାର । ଲୋକେ ମଲେ ମରନ୍ତୁ, କିନ୍ତୁ ନିଜକୁ ଇଂରାଜୀ ସେବକ ପଦରୁ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଧାପେ କମାଇବେ ନାହିଁ ।

ଭୋଟଭିକାରୀମାନେ ଲୋକଙ୍କର ସେବା କରିବାକୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ବା ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଗଲା ପରେ ଭୋଟ ଭିକ୍ଷା କାଳର ମାନସିକ ଗ୍ଲାନୀର ଅବସାନ ଘଟାଇବା ଆବେଗରେ ଯେତେବେଳେ ନିଜ ନିଜକୁ ସମ୍ରାଟ ମନେ କରନ୍ତି ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ଏହିପରି କରନ୍ତି ଯେପରି ମୋଦୀ ଓ ନବୀନ କରୋନା କ୍ଷେତ୍ରରେ କରିଛନ୍ତି । ନିଯୁକ୍ତି ପରିସର ନଥିବା ନିଜ ଜନ୍ମମାଟିରୁ ଦୂରଦୂରାନ୍ତକୁ ଯାଇ, ଶ୍ରମ ବିକି , ମୁଣ୍ଡ ଝାଳ ତୁଣ୍ଡେ ମାରି ବଞ୍ଚିବାକୁ  ଚେଷ୍ଟାକରୁଥିବା ମଣିଷମାନଙ୍କୁ ନିଜ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଆସିବାକୁ ସୁଯୋଗ ନଦେଇ ହଠାତ୍ ଲଗଡ଼ାଉନ ଜାରିକରିବା, ସେମାନେ ଯାହା ଅବଗତ ହେବା ଦରକାର ତାହା ସେମାନଙ୍କୁ ନଜଣାଇବା ପାଇଁ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ପ୍ରକାଶ କରିବା , ଲୋକେ ନକାଣିଥିବା ଭାଷାରେ ନିୟମ କରି ନିୟମଭଗ୍ନ ଅଭିଯୋଗରେ ସେମାନଙ୍କୁ ପୋଲିସ ଲଗାଇ ମରଣାତ୍ମକ ନିର୍ଯ୍ୟାତନା ଦେବା – ଏ ସବୁ ଏହି ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ବିଭତ୍ସଆନନ୍ଦଲିପ୍ସା ଚରିତାର୍ଥ କରେ ସିନା, ଆମ ଲୋକଙ୍କ ରୋଗ ପ୍ରତିଷେଧକ ଶକ୍ତିକୁ ନଷ୍ଟ କରେ ।  ଏହି ବିଭତ୍ସଆନନ୍ଦଲିପ୍ସା ଓଡ଼ିଶାରେ ଏତେ ତୀବ୍ର ଯେ, ବିଲାତ ସରକାର ତିଆରି କରିଥିବା ମହାମାରୀ ରୋଗ ଆଇନ ୧୮୯୭ରେ ତହିଁର ଉଲ୍ଲଂଘନ ପାଇଁ ଥିବା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ୨ ମାସ ଜେଲ ଓ /ବା ହଜାରେ ଟଙ୍କା ଜୋରିମନା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଏହି ମାସରେ ସଂଶୋଧନ କରି ୨ ବର୍ଷ ଜେଲ ଓ ୧୦ ହଜାର ଟଙ୍କା ଜୋରିମାନାରେ ପରିଣତ କରିଛନ୍ତି । ଅଥଚ , ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଦଣ୍ଡ ଭୋଗିବେ ସେମାନଙ୍କ ନିଜ ଭାଷାରେ ଏ ଆଇନ ନାହିଁ, ଅଛି ଇଂରାଜୀରେ ।

ବର୍ତ୍ତମାନ ସରପଞ୍ଚମାନେ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି ଜିଲ୍ଲାପାଳ ! କେଉଁ ସରପଞ୍ଚଟି ଜିଲ୍ଲାପାଳମାନଙ୍କ ପରି ବା ନିଜକୁ ସମ୍ରାଟ ମନେକରୁଥିବା ସରକାରୀ ବଡ଼ପଣ୍ଡାଙ୍କ ପରି ଇଂରାଜୀ ଜାଣେ ଯେ, ସେ କରୋନା ମୁକାବିଲାରେ ସରକାରୀ ନିଷ୍ପତ୍ତି କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଇବ? ଅତି ଆକସ୍ମିକ ଭାବେ ଏପରି ଲୋକଙ୍କୁ ଏପରି ପଦମର୍ଯ୍ୟାଦା ଦିଆଯିବାର କାରଣ କ’ଣ? କାରଣ ଅତି ସ୍ପଷ୍ଟ । ରାଜ୍ୟସରକାରଙ୍କ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁସାରେ ଓ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁସାରେ ପ୍ରତି ପଞ୍ଚାୟତରେ ଖୋଲା ଯାଉଥିବା କରୋନା କ୍ୟାମ୍ପ ଦାୟିତ୍ଵରେ ଜଣେ ଜଣେ ବରିଷ୍ଠ ଅଫିସର ରହିବା ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ । ଓଡ଼ିଶାରେ ବରିଷ୍ଠ ଅଫିସରମାନେ ଏପରି ସୁଖଭୋଗୀ ହୋଇସାରିଛନ୍ତି ଯେ, କୌଣସି ପଞ୍ଚାୟତକୁ ଯାଇ ସେଠାରେ କରୋନା କ୍ୟାମ୍ପର ଦାୟିତ୍ଵ ତୁଲାଇବା ପାଇଁ ସେମାନେ ପରାଙ୍ଗ୍ମୁଖ । ସେଠି ପୁଣି ଭାଇରସଆକ୍ରାନ୍ତମାନଙ୍କ ହେପାଜତ କରିବାକୁ ହେବ । ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କର ସାହସ ନାହିଁ ଅଫିସରମାନଙ୍କୁ ସେଥିପାଇଁ ବାଧ୍ୟ କରିବାକୁ ; କାରଣ ଓଡ଼ିଶାରେ ଅଫିସରରାଜ୍ ହିଁ ଚାଲିଛି । ତେଣୁ ସରପଞ୍ଚଙ୍କୁ ଜିଲ୍ଲାପାଳ ସଜାଇଦେଲେ ବିଚରା ଗାଉଁଲି ଲୋକଟି ଏପରି ପଦବୀରେ ଖୁସ୍ ଓ ଅଡୁଆ ତୁଟିଲା ବୋଲି ଅଫିସରମାନେ ଖୁସ୍; ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ବି ତତୋଧିକ ଖୁସ୍ ।

କରୋନା କ୍ୟାମ୍ପ ପରିଚାଳନା ସହଜ ନୁହେଁ । ସରକାରଙ୍କ ସମସ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଓ ନିୟମ ଉପରେ ପରିଚାଳକଙ୍କ ଗଭୀର ଜ୍ଞାନ ଥିବାର ଅଛି । କ୍ୟାମ୍ପରେ ମହିଳାମାନେ , ଝିଅମାନେ ବି ସଙ୍ଗରହିତ ହୋଇରହିବେ । ଅକଳ୍ପନୀୟ ପରିସ୍ଥିତିରେ କେଉଁ ଆଇନର ଉପଯୋଗ ଦରକାର, କଣ କରିବାକୁ କାରୋନା ବିଧି (COVID-19 Regulation, 2020) ତାହା ଇଂରାଜୀ ନଜାଣିଥିବା ସରପଞ୍ଚ କିପରି ଜାଣିବେ? ଇଂରାଜୀ ଅପାଠୁଆ ଲୋକ ଜିଲ୍ଲାପାଳ ବନିଗଲେ କେଉଁ ବତ୍ରିଂଶ ସିଂହାସନରେ ବସିଯିବା ଯେ, ଇଂରାଜୀରେ ଥିବା ଆଇନସମୂହକୁ ତତ୍କାଳ ବୁଝିଯିବ?

ଲୋକଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସମ୍ପର୍କରେ ସଚେତନ କରାଇବାକୁ କରୋନା ସଙ୍କ୍ରାନ୍ତୀୟ ସମସ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତି, ନିର୍ଦ୍ଦେଶ, ମାର୍ଗଦର୍ଶିକା ଓ ବିଧିବିଧାନ ଇତ୍ୟାଦି ଓଡ଼ିଆରେ ପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ ଆମେ ଯେତେ କହିଲୁ, ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ କର୍ଣପାତ କଲେନାହିଁ ; କରୁ ବି ନାହାନ୍ତି । ଲୋକେ ମଲେ ମରନ୍ତୁ, ଇଂରାଜୀ ଭାଷାର ସେବକ ପଦରୁ ଆମ ସମ୍ରାଟ ଅଣୁପ୍ରମାଣେ ବି ନଘୁଞ୍ଚନ୍ତି ! ଗାଲୁଆ ସରକାର ।

 

ମହାତ୍ମା ଓ ମାତୃଭାଷା

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ

ନିଜ ଭାଷାରେ ସରକାରୀ ସେବା ପାଇବାପାଇଁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଅଂଚଳକୁ ନେଇ ଏକ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ହେଉ ବୋଲି ଗଂଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଘୁମୁସରରୁ ୧୧.୯.୧୮୭୦ରେ ଯେଉଁ ଦାବି ଉଠିଥିଲା ତାହା କୁଳଗୌରବ ମଧୁସୂଦନଙ୍କ ହେତୁ ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ଐକାନ୍ତିକ ଦାବିରେ ପରିଣତ ହୋଇସାରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାକୁ ଭଣ୍ଡୁର କରିବା ପାଇଁ ପଡ଼ୋଶୀ ପ୍ରଦେଶଗୁଡ଼ିକର ଅଣଓଡ଼ିଆମାନେ ଯାବତୀୟ ଚକ୍ରାନ୍ତ ଚଳାଇଥିଲେ । ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଗାରିମାକୁ ସେମାନେ ଉଜାଡ଼ିଦେବାକୁ ଷଡଯନ୍ତ୍ର ବି କରୁଥିଲେ , ଯେହେତୁ ଏହି ଭାଷାର ଭିତ୍ତି ଉପରେ ହିଁ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ ସେମାନଙ୍କର ଶୋଷଣ ଏହି ସ୍ବର୍ଣପ୍ରସୁ ଭୁଖଣ୍ଡରୁ ଲୋପ ହେବା ଥିଲା ସୁନିଶ୍ଚିତ । ତେଲୁଗୁ,ବଙ୍ଗାଳି ଏବଂ ହିନ୍ଦୀଭାଷୀ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସେମାନଙ୍କ ନିଜ ନିଜ ଭାଷାର ଦୁର୍ବଳ ରୂପ ବୋଲି ବି ପ୍ରଚାର କରିବାକୁ ପଛାଇ ନଥିଲେ । ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ଲଜ ଆସ୍ଫାଳନ କରିଥିଲା ବଂଗାଳୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ । କିନ୍ତୁ ସତ୍ୟ ସାମ୍ନାରେ ଏ ଆସ୍ଫାଳନ ତିଷ୍ଠିପାରିନଥିଲା । ଜନ୍ .ବିମ୍ସ ଭାରତୀୟ ଆର୍ଯ୍ୟ ଭାଷାଗୁଡିକର ବ୍ୟାକରଣ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଆଧାରରେ କହିଲେ, ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଏକ ସୁଦୃଢ଼ ଓ ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଭାଷା ଭାବେ ଅଧିଷ୍ଠିତ ହେଲାବେଳକୁ ବଙ୍ଗଳା ଭାଷା ଏକ ଭାଷା ଭାବେ ଉଦିତ ବି ହୋଇନଥିଲା (“At a period when Oriya was already a fixed and settled language, Bengali did not exist.”(Beams Comparative Grammar of four languages Vol.I.p.119) । ଭାରତର ଭାଷାତାତ୍ତ୍ଵିକ ସର୍ବେକ୍ଷଣରେ ସାର୍ ଜର୍ଜ ଗ୍ରୀୟରସନ୍ କହିଲେ, ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଏତେ ଉନ୍ନତ ଓ ଗାରିମାମୟ ଯେ, ତେଲୁଗୁ ବା ବଙ୍ଗଳା ବା ହିନ୍ଦୀ ତା ସମକକ୍ଷ ହେବାକୁ ସାହସ କରିପାରିବେ ନାହିଁ (The Oriya language can boast of a vocabulary in which respect neither Bengali nor Hindi nor Telugu can vie with it (Linguistic Survey of India, Vol.V) ।

ତଥାପି ଏହି ତିନି ଭାଷାଭାଷୀ ନେତାମାନେ ସେତେବେଳର ଭାରତର ଭାଗ୍ୟନିୟନ୍ତା ସ୍ଥିତିରେ ଥିବା ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ଏତେ ଉଚ୍ଚ ମର୍ଯାଦାରେ ଥିଲେ ଯେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଖୁସାମନ୍ତ କରି ନିଜକୁ ନେତା ବନାଇବାକୁ ଲାଳାୟିତ କେତେକ ଓଡ଼ିଆ ଆମ ପ୍ରଦେଶ ସୃଷ୍ଟି ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ସହଯୋଗ କରୁନଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କୁଳଗୌରବ ମଧୁସୂଦନ ଲେଖିଥିଲେ, “ତୁ ମାନେ ଭାବିଛୁ ତୋଷାମଦ କରି ବଢ଼ାଇବୁ ଜାତିମାନ / ତୋଷାମଦିଆର କୁକୁର ପ୍ରକୃତି ଅଇଁଠା ପଟରେ ଧ୍ୟାନ //” ମଧୁବାବୁଙ୍କୁ ନିଜର ପ୍ରେରଣାଦାତା ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିବା ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଓଡିଶା ସୃଷ୍ଟିପାଇଁ ତାଙ୍କ ଏକନିଷ୍ଠ ଉଦ୍ୟମର ଦୃଢ଼ ସମର୍ଥକ ଥିଲେ । Young Indiaର ୧୯୨୦ ଫେବୃଆରୀ ୧୮ ସଂସ୍କରଣରେ ସେ ଲେଖିଥିଲେ, ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଅଂଚଳକୁ ମିଶାଇ ଏକ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦେଶ କରିଯିବା ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ । କାରଣ ବିନା କାରଣରେ ଏମିତି ଚାରି ଚି଼ଉଡ଼ ହୋଇ ରହିଲେ , ଏହି ମହିମାମଣ୍ଡିତ ଜାତି ସ୍ବଭାବିକ ଶୈଳୀରେ ତାର ହକ୍ ଭାବେ ଯେଉଁ ବିକାଶ ହାସଲ କରିବା କଥା ତାହା ସମ୍ଭବ ହେବନାହିଁ (This fine race cannot possibly make the natural advance which is its due, if it is split up into four divisions for no sound reason.”) । ବସ୍ତୁତଃ ତାଙ୍କରି ହେତୁ, ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଓଡିଶା ପ୍ରଦେଶ ସୃଷ୍ଟିର ବହୁ ପୂର୍ବରୁ, କଂଗ୍ରେସରେ ଥିବା ଉପରୋକ୍ତ ତିନି ଭାଷାଭାଷୀ ନେତାମାନଙ୍କ ପ୍ରତିକୂଳତା ସତ୍ତ୍ବେ ‘ଉତ୍କଳ ପ୍ରଦେଶ କଂଗ୍ରେସ କମିଟି’ ଗଠନ ସମ୍ଭବ ହୋଇଥିଲା । କାରଣ ମାତୃଭାଷାର ଗୁରୁତ୍ବ ଉପରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ସର୍ବଦା ହିଁ ଅଗ୍ରାଧିକାର ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲେ । ମାତୃଭାଷାର ଭିତ୍ତି ଉପରେ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ସୃଷ୍ଟିକୁ ସେ ଦେଇଥିବା ସମର୍ଥନ ତାଙ୍କ ସାମାଜିକ ଦର୍ଶନର ଅନୁରୂପ ଥିଲା । ସେ କହିଥିଲେ, ଏକ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦେଶ ଭାବେ ଓଡ଼ିଶା ଗଠନ ହେବାର ଦାବି ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ଉନ୍ନତି ସହ କେବଳ ଜଡ଼ିତ ନୁହେଁ , ଏହା ମଧ୍ୟ ଭାଷା ଭିତ୍ତିରେ ପ୍ରଦେଶ ଗଠନର ଦର୍ଶନତତ୍ତ୍ବ ପ୍ରଦାନ କରୁଛି (It raises the large question of redistribution on linguistic basis [ଏଜନ]) ।

ମାତୃଭାଷାର ଭିତ୍ତି ଉପରେ ଲୋକ ସମୁଦାୟଙ୍କ ଶୈକ୍ଷିକ, ସାମାଜିକ ଓ ରାଜନୈତିକ ପରିଚାଳନା ଥିଲା ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ମୌଳିକ ଅଗ୍ରାଧିକାର । ବନାରସ ହିନ୍ଦୁ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟରେ ୬.୨.୧୯୧୬ ତାରିଖରେ ଭାଷଣ ଦେଇ ସେ କହିଥିଲେ, “କେତେକ କହୁଛନ୍ତି ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିବା ଲୋକେ ହିଁ ଦେଶ ପାଇଁ ନେତୃତ୍ବ ଦେଉଛନ୍ତି ଓ ଦେଶକୁ ଚଳାଉଛନ୍ତି ; ଅନ୍ୟଥା ସବୁ ଗୋଳମାଳ ହୋଇଯାନ୍ତା । ଆମେ ତ ଯେଉଁ ଶିକ୍ଷା ପାଉଛୁ ତାହା ଇଂରାଜୀ ଶିକ୍ଷା । ତା ସପକ୍ଷରେ ତ ଆମକୁ କିଛି କିଛିନା କିଛି ଦେଖାଇବାକୁ ପଡ଼ିବ । କିନ୍ତୁ, ଧରାଯାଉ, ଗତ ପଚାଶ ବର୍ଷ ଭିତରେ ଆମେ ଆମ ମାତୃଭାଷାରେ ହିଁ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥାନ୍ତେ , ଆଜି ଆମେ କି ଲାଭ ପାଇଥାନ୍ତେ ? ଆଜି ଆମେ ସ୍ଵାଧୀନ ଭାରତ ପାଇଥାନ୍ତେ,ଆମେ ଆମ ନିଜର ଶିକ୍ଷିତ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ପାଇଥାନ୍ତେ – ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ଦେଶରେ ମନେହେଉନଥାନ୍ତେ ସତେ ଯେମିତି ବିଦେଶୀ; କିନ୍ତୁ ଏମିତି ହୋଇଥାନ୍ତେ ଯେଉଁମାନେ କି ଆମ ଜାତିର ହୃଦୟ ସହ କଥା ହୋଇପାରିଥାନ୍ତେ, ଦରିଦ୍ରଙ୍କ ଭିତରୁ ଦରିଦ୍ରତମ ସହ ଏକାଠି କାମ କରି ଆମ ଜାତିର ଅମୁଲ୍ୟ ସମ୍ପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିଥାନ୍ତେ” (I have heard it said that after all it is English-educated India which is leading and which is doing all the things for the nation. It would be monstrous if it was otherwise. The only education we receive is English education. Surely we must show something for it. But suppose that we had been receiving during the past fifty years education through our vernaculars, what should we have had today? We should have today a free India, we should have our educated men, not as if they were foreigners in their own land but speaking to the heart of our nation;they would be working amongst the poorest of the poor, and whatever they would have gained during the past 50 years would be a heritage for the nation. [Collected works, 13, p.211-12]) ।

ଏହାର ବର୍ଷକ ପରେ ୧୯୧୭ ଫେବୃଆରୀ ପହିଲାରେ P.J.Mehtaଙ୍କ ଯୁକ୍ତିସମୃଦ୍ଧ ପୁସ୍ତକ “Vernaculars as media of education in Indian Schools and Colleges”ର ମୁଖବନ୍ଧ ଲେଖି ଗାନ୍ଧିଜୀ କହିଥିଲେ, ମାତୃଭାଷାକୁ ଅବହେଳା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ଜାତି ପକ୍ଷେ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ସହ ସମାନ (neglect of the vernacular means national suicide) ।

ଆମ ସରକାର ତ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାର ଆଧିପତ୍ୟ ଅକ୍ଷୁର୍ଣ ରଖିବାକୁ ଓଡିଶା ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନକୁ ଖର୍ବ କରିଦେଇଛନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଗାନ୍ଧିଜୀ ୨୪. ୩.୧୯୧୭ ତାରିଖରେ ସ୍ପଷ୍ଟତଃ ଲେଖିଥିଲେ, “ମୁଁ ନିଃସନ୍ଦେହ ଯେ, ଯେଉଁ ଯାଏଁ ଆମ ଇଂରାଜୀ ପ୍ରେମ ନ ସରିଛି, ଆମେ ପ୍ରକୃତ ସ୍ଵରାଜ ପାଇଁ ପାରିବ ନାହିଁ । ……..ଏବଂ ଆମର ନିୟୁତ ନିୟୁତ ଦେଶବାସୀ ଭାଇଭଉଣୀ ଯେଉଁମାନେ କେବେ ବି ଇଂରାଜୀ ପାଠୁଆ ହୋଇପାରିବେ ନାହିଁ, ସେମାନେ ଦାସ ଦାସୀ ହୋଇ ରହିବେ ଏବଂ ଇଂରାଜୀ ପାଠୁଆ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଭିତରେ ବ୍ୟବଧାନ ଆଉ କମିବା ନାହିଁ “I am convinced that, as long as we are not free of our fondness for English, we cannot achieve real Swaraj. ……………..And, millions of our brethren who are never likely to learn English will be reduced to slaves and an unbridgeable gulf will form between them and the English educated. [ସ୍ବଧର୍ମ ପ୍ରଚାରକ, ଗୁରୁକୁଳ ବିଶେଷଙ୍କ) ।

ଏବେ ବି ହେଲେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଏହି ପରାମର୍ଶକୁ ଆମ ଜାତି ଓ ଆମ ସରକାର କର୍ଣପାତ କରନ୍ତେ !