ନବୀନ ଶାସନ: ଆଦର୍ଶ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ନାହିଁ ଓଡ଼ିଆ ସମ୍ମାନ

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ



ଏହି ସରକାରୀ ଆଦେଶରେ ସ୍ବାକ୍ଷରକାରୀ ପଦାଧିକାରୀ ଅବଶ୍ୟ ଜଣେ ଅଣଓଡ଼ିଆ । ମାତ୍ର ଏ ଆଦେଶ ତ ହେଉଛି ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କର, ଯାହାର ଶ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ହିଁ ମୁଖିଆ !

ଏହି ଆଦେଶଟିରେ ଦେଖାଯାଏ,  ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷାରେ ଏକାନ୍ତ ଅନୁନ୍ନତ ଆଠୋଟି ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା  ଆଠୋଟି ଉପାଧି ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ (Degree College)ରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ସମ୍ମାନ ସହ ସ୍ନାତକ ଉପାଧି ଯେପରି ଅର୍ଜନ କରିପାରିବେ, ତାହାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଖଞ୍ଜାହୋଇଛି ; କିନ୍ତୁ କୌଣସି ଛାତ୍ର ଛାତ୍ରୀ  ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଯେପରି ଏହି ସମ୍ମାନ ଅର୍ଜନ କରିନପରାନ୍ତି , ତାହା ପାଇଁ  ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର ବି ହୋଇଛି । 

ଏହି ଆଦେଶ ଅନୁସାରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଅର୍ଥନୀତି, ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନ, ଶିକ୍ଷା, ସମାଜବିଜ୍ଞାନ, ଏବଂ ନୃତତ୍ତ୍ଵରେ ସସମ୍ମାନ ସ୍ନାତକ ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ (Honors Degree Course ) ନାମ ଲେଖାଇ ପାରିବେ ; ମାତ୍ର ଓଡ଼ିଆରେ ସମ୍ମାନ ସହ ସ୍ନାତକ ଉପାଧି ପାଇଁ ନୁହେଁ । 

ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ, ଏହି ମହାବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ ମାଲକାନଗିରି, ନୂଆପଡ଼ା , ନବରଙ୍ଗପୁର, ନୟାଗଡ଼, ବୌଦ, ସୋନପୁର, ରାୟଗଡ଼ ଓ ଦେଓଗଡ଼ରେ ଅବସ୍ଥିତ ଓ ଆଦର୍ଶ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଭାବେ  ସଜ୍ଞାୟିତ । ମହାବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ ଯଦି “ଆଦର୍ଶ”, ତେବେ ତହିଁରେ ଓଡ଼ିଆ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଓଡ଼ିଆରେ ସମ୍ମାନ ସହ ସ୍ନାତକ ଉପାଧି ଅର୍ଜନ କରିବାରେ ବାଧା କାହିଁକି ?

ବାଧା- ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ମାନସିକତାରେ ।

ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଓଡ଼ିଆବିଦ୍ଵେଷୀ ମାନସିକତା ଶାସନକଳକୁ କିପରି ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ବିରୁଦ୍ଧରେ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର କରିବାକୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତାଇ ଥାଏ ତାହାର ପ୍ରମାଣ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ବେଳେ ଆଇନ ବିଭାଗରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା ।

ପ୍ରଶାସନିକ ଶବ୍ଦକୋଷର ଏକ ନିର୍ଭୁଲ ସଂସ୍କରଣ ପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଶାସନ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ଵ ଦେଉଥିବା ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକ ଡଃ ବଂଶୀଧର ମହାନ୍ତିଙ୍କ ଅଧ୍ୟଷତାରେ ଏକ କମିଟି ଗଠନ କରିଥିଲେ । ପାଣ୍ଡୁଲିପି ପ୍ରସ୍ତୁତି ସାରିବା ପୂର୍ବରୁ ଡଃ ମହାନ୍ତିଙ୍କର କାଳ ହୋଇଗଲା । ଡଃ ଖଗେଶ୍ଵର ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ଅଧକ୍ଷତାରେ କମିଟି ପୁନର୍ଗଠିତ ହୋଇ ପାଣ୍ଡୁଲିପି ଚୁଡାନ୍ତ କରି ତହିଁର ରିପୋର୍ଟ ଦେଲାବେଳକୁ ଜାନକୀବାବୁ  ଆଉ କ୍ଷମତାରେ ନଥିଲେ । ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଯାଇଥିଲେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୁ ୧୯୬୩ ରେ ଏକ ଅବୈଧ ସଂଶୋଧନଦ୍ବାରା ଅଚଳ କରାଇଦେଇଥିବା ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ।

ପ୍ରଶାସନିକ ଶବ୍ଦକୋଷର ସେହି ଚୁଡାନ୍ତ ପାଣ୍ଡୁଲିପି ମୁଦ୍ରଣ କରିବାପାଇଁ ସରକାରୀ ଛାପାଖାନାକୁ ପଠାଇବାକୁ ଯେତେବେଳେ ନଥି ସହାୟକ ପ୍ରସ୍ତାବ ପଇଠ କଲେ, ଆଇନ ବିଭାଗର ଉପଶାସନ ସଚିବ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର  ପଟ୍ଟନାୟକ ତହିଁ ଉପରେ ଟିପ୍ପଣୀ ଦେଇ କହିଲେ – ବିଜୁବାବୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ପ୍ରତି ବିଦ୍ଵେଷପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିବାହେତୁ ଓଡ଼ିଆରେ ଶାସନର ସମ୍ଭାବନା ନାହିଁ। ତେଣୁ, ପ୍ରଶାସନ ଶବ୍ଦକୋଷର ପାଣ୍ଡୁଲିପିକୁ ମୁଦ୍ରଣ ପାଇଁ ପଠାଇବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ । ତାହାକୁ ନଥିଥାକରେ  ରଖିଦିଆଯାଉ ।

ବିଜୁ ଓଡ଼ିଶାର ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଦ୍ଵାରା କ୍ଷମତାରୁ ବିତାଡ଼ିତ ହୋଇ ଜାନକୀବାବୁ ପୁଣି ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହେଲାବେଳକୁ ସେହି ଏକା ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ପଟ୍ଟନାୟକ ସେହି ଏକା ପଦବୀରେ ତଥାପି ଥିଲେ । ସେ ତୁରନ୍ତ ନଥିଥାକରୁ ସେହି ଶବ୍ଦକୋଷଟିର ପାଣ୍ଡୁଲିପିକୁ ବାହାର କରି ତହିଁରେ ଲେଖିଲେ, ” (ବିଶେଷଜ୍ଞ କମିଟି ଶବ୍ଦକୋଷ  ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ହୋଇଥିବାର ରିପୋର୍ଟ ୭.୫.୧୯୯୧ରେ ଦାଖଲ କଲା ବେଳକୁ) ସରକାର ବଦଳିଯାଇଥିଲେ ଏବଂ (ବିଜୁବାବୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ବରେ) ନୂଆ କରି ଦାୟିତ୍ଵ ନେଇଥିବା ସରକାରଙ୍କ ଭାଷା ନୀତି କେବଳ ଯେ ସୁସ୍ପଷ୍ଟ ନଥିଲା ତାହା ନୁହେଁ, ବରଂ ଓଡ଼ିଆକୁ ସରକାରୀ ଭାଷା ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ସେମାନେ  ଅନାଗ୍ରହ ଥିଲେ । ତତ୍କାଳୀନ ମନ୍ତ୍ରୀ ମହୋଦୟ ନଥିରେ ଏପରି ଆଦେଶ ଦେଲେ ଯାହାର ପରିଣାମ ସ୍ଵରୂପ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଶୀତଳଭଣ୍ଡାରରେ ପଡ଼ିରହିଲା । ମୁଦ୍ରଣ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଏପରି ବିଳମ୍ବିତ ହେଲା ଯେ, (ଜାନକୀବାବୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ବରେ ଗଠିତ ) ବର୍ତ୍ତମାନର ସରକାର ଦାୟିତ୍ଵ ଗ୍ରହଣ କଲା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ଫଇସଲା ହେଲାନାହିଁ ।” (ନଥି ପ୍ରୁଷ୍ଠା ୧୨୬) । 

ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଓଡ଼ିଆବିଦ୍ଵେଷୀ ମାନସିକତା ଯେପରି ଶାସନକଳକୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ବିରୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିବାର ଉପରୋକ୍ତ ପ୍ରମାଣ ସ୍ପଷ୍ଟ କରେ ଠିକ୍ ସେହିପରି ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଓଡ଼ିଆବିଦ୍ଵେଷୀ ମାନସିକତା ୨୦୧୬ର ସନ୍ନିହିତ ଆଦେଶରେ ଶାସନକଳକୁ ବାଧ୍ୟକରିଛି ଉପରୋକ୍ତ ଅଠୋଟି ଅନୁନ୍ନତ ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା “ଆଦର୍ଶ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ”ମାନଙ୍କରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ସମ୍ମାନ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ନରଖିବା ପାଇଁ । 

ସେହିସବୁ ଜିଲ୍ଲାର ସର୍ବଜ୍ଞାତ ଭାଷା ହେଉଛି ଓଡ଼ିଆ । ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ସମ୍ମାନ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ (Honors Courses ) ଥିଲେ, ସେହି ଜିଲ୍ଲାମାନଙ୍କରୁ ସମ୍ମାନ ସହ ସ୍ନାତକ ଉପାଧିଧାରୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଅଧିକ ହୋଇଥାନ୍ତା । ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଅଭିସନ୍ଧିମୂଳକଭାବେ ତହିଁରେ ବାଧା ଦେଇଛନ୍ତି । 

ସରକାର ନିଜକୁ ସୁଧାରନ୍ତୁ ଓ ଅବିଳମ୍ବେ ସେହି ମହାବିଦ୍ୟାଳୟମାନଙ୍କରେ ଓଡ଼ିଆ ସମ୍ମାନ (Oriya Honors ) ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ଖୋଲନ୍ତୁ । 

‘ଓଡ଼ିଆଭାଷାକୁ ନବୀନଙ୍କ ମରଣଆଘାତ’ ପୁସ୍ତକ ସହ ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବଙ୍କୁ ମାତୃଭାଷାପ୍ରେମୀ ସମ୍ମିଳନୀର ପ୍ରସ୍ତାବ ପ୍ରେରଣ

ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୁ ସଂହାର କରିବାର ମାରାତ୍ମକ ଅଭିସନ୍ଧି ନେଇ ଓଡ଼ିଶା କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଭାଷା ଆଇନରେ ଜାଲିଆତି ଦ୍ଵାରା ଅପସଂଶୋଧନ କରାଯାଇଛି । ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନର ଷଷ୍ଠ ବର୍ଷ ପୂର୍ତ୍ତି ଅବସରରେ ଉତ୍କଳ ଦିବସ ଦିନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ମାତୃଭାଷାପ୍ରେମୀ (୨ୟ) ସମ୍ମିଳନୀରେ ଗୃହିତ ଏ ସମ୍ପର୍କୀୟ  ପ୍ରସ୍ତାବଗୁଡ଼ିକୁ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ପକ୍ଷରୁ ଆଜି ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବଙ୍କ ନିକଟକୁ ପ୍ରେରଣ କରାଯାଇଛି ଓ ଭାଷା ଆଇନରେ ହୋଇଥିବା ଜାଲିଆତିର ପ୍ରାମାଣିକ ପୁସ୍ତକ ‘ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୁ ନବୀନଙ୍କ ମରଣଆଘାତ’ର କୋମଳ କିତା ମଧ୍ୟ ପ୍ରେରିତ ହୋଇଛି।  ନିମ୍ନରେ ସେହି ପତ୍ର: 

ଶ୍ରୀଯୁକ୍ତ ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ, ଓଡ଼ିଶା

 

ବିଷୟ: ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ଆହୁତ ମାତୃଭାଷାପ୍ରେମୀ (୨ୟ) ସମ୍ମିଳନୀ ଦ୍ଵାରା ଗୃହିତ ପ୍ରସ୍ତାବ ସହ ପ୍ରାମାଣିକ ପୁସ୍ତକ ‘’ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୁ ନବୀନଙ୍କ ମରଣଆଘାତ’ର କିତାଏ ପ୍ରେରଣ କରି ଆଶୁ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ

 

ମହାଶୟ,

ସରକାରୀ ଚକ୍ରାନ୍ତ ହେତୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଓଡ଼ିଶାର ପରିଚାଳନା ଏଯାଏଁ ସମ୍ଭବ ହୋଇନାହିଁ । ଏପ୍ରିଲ ୧୩, ୨୦୧୬ ତାରିଖରେ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ ତତ୍କାଳୀନ ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବଙ୍କୁ ଦେଇଥିବା ସ୍ମାରକପତ୍ର ଭିତ୍ତିରେ ନିରବ କଳାପତାକା ଅଭିଯାନ ଅତୁଟ ଅଛି । ଦୁଃଖର କଥା, ଜାଲିଆତି ପ୍ରୟୋଗ କରି ଓଡ଼ିଶା କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଭାଷା ଆଇନ, ୧୯୫୪କୁ ଅକର୍ମଣ୍ୟ କରାହୋଇଛି । ଓଡ଼ିଆ ଜାତି ତାର ଭାଷା ଅଧିକାରରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇରହିଛି ।  ଏହି ପୃଷ୍ଠଭୂମିରେ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ଦ୍ଵାରା ଆହୁତ ମାତୃଭାଷାପ୍ରେମୀ (୨ୟ) ସମ୍ମିଳନୀ ଉତ୍କଳ ଦିବସ (ଏପ୍ରିଲ ପହିଲା)ରେ ଭୁବନେଶ୍ଵରସ୍ଥ ଲୋହିଆ ଏକାଡ଼େମୀରେ ପ୍ରଫେସର କମଳାପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ସଭାପତିତ୍ଵରେ ଯେଉଁସବୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି ମୁଁ ତାହା ଆପଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଉପଯୁକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ପଠାଉଛି ।   

          ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ଭାଷା ଅଧିକାର ପାଇଁ ସମର୍ପିତ “ଓଡ଼ିଆରେ ଶାସନ’ ଶୀର୍ଷକ ୱେବସାଇଟକୁ ସର୍ବସାଧାରଣଙ୍କ ପାଇଁ ପୁନଶ୍ଚ ଅଲଭ୍ୟ କରାଯାଇଥିବାରୁ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ଦ୍ଵାରା ଆହୁତ ‘ମାତୃଭାଷାପ୍ରେମୀ (୨ୟ) ସମ୍ମିଳନୀ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କୁ ତୀବ୍ର ଭର୍ତ୍ସନା କରି, ତୁରନ୍ତ ତାହାକୁ ସଚଳ ଓ ଅଦ୍ଯତନ କରିବାକୁ ଦାବି କରିଛି । ଯଥା : –

 

ମାତୃଭାଷାପ୍ରେମୀ (୨ୟ) ସମ୍ମିଳନୀ

ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ, ଓଡ଼ିଶା ,

ସ୍ଥାନ: ଲୋହିଆ ଏକାଡ଼େମୀ, ଭୁବନେଶ୍ଵର

ତାରିଖ: ୧ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୨ – ଉତ୍କଳ ଦିବସ

 

ପ୍ରସ୍ତାବ -୧

ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଓଡ଼ିଶାର ପରିଚାଳନା ସମ୍ପର୍କୀୟ ସମସ୍ତ ତଥ୍ୟ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ଓ ଜନସାଧାରଣଙ୍କଠାରୁ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ପ୍ରୟୋଗ କ୍ଷେତ୍ରରେ ରହୁଥିବା ଅସୁବିଧା ଅବଗତ ହୋଇ ତହିଁର ଦୂରୀକରଣ କରି ତାହା ସେମାନଙ୍କୁ ଅବଗତ କରାଇବା ପାଇଁ ‘ଓଡ଼ିଆରେ ଶାସନ’ ଶୀର୍ଷକ ଯେଉଁ ୱେବସାଇଟ ସୃଷ୍ଟିକରାହୋଇଥିଲା, ତାହାକୁ ରାଜ୍ୟସରକାର ସାଧାରଣଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଅଲଭ୍ୟ କରିଥିବା ଓ ତଦ୍ଦ୍ଵାରା ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଓଡ଼ିଶାର କାର୍ଯ୍ୟାଲୟଗୁଡ଼ିକ କାମ କରୁଛନ୍ତି କି ନାହିଁ ତାହା ଜାଣିବା ଅଧିକାରରୁ ଲୋକଙ୍କୁ ବଞ୍ଚିତ କରିଥିବା ରାଜ୍ୟସରକାରଙ୍କର ଓଡ଼ିଆବିଦ୍ଵେଷୀ ମନୋଭାବର ପରିଚାୟକ ।

          ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନର ୬ ବର୍ଷ ପୂର୍ତ୍ତି ଅବସରରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଏହି ମାତୃଭାଷାପ୍ରେମୀ (୨ୟ) ସମ୍ମିଳନୀ ଏଥିରେ ଘୋର ଉଦ୍ବେଗ ପ୍ରକାଶ କରୁଛି ଓ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କୁ ଆହ୍ଵାନ ଦେଉଛି କି, ଅବିଳମ୍ବେ ଏହି ୱେବସାଇଟକୁ ସଚଳ କରାଯାଇ, ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ପରିଚାଳନାର ସମସ୍ତ ଅଗ୍ରଗତି, ଭାଷା ଆଇନ ପ୍ରୟୋଗର ସମସ୍ତ ତଥ୍ୟ ତହିଁରେ ସ୍ଥାନିତ କରି ତାହାକୁ ଅଦ୍ଯତନ କରାଯାଉ ।

ସ୍ଵା: ନିର୍ମଳ କୁମାର ବେହେରା ୧.୪.୨୦୨୨

ପ୍ରସ୍ତାବକ

ପ୍ରସ୍ତାବ ସର୍ବସମ୍ମତିକ୍ରମେ ଗୃହିତ ହେଲା

ସ୍ଵା: କମଳାପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର

ସଭାପତି

୧.୪.୨୦୨୨

ମନ୍ତ୍ରୀସ୍ତରୀୟ କମିଟିର ସଦସ୍ୟ ଭାବେ ଭାଷା ଆଇନ ସଂଶୋଧନ ଓ ନିୟମାବଳୀ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଓ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ବିଧାନର ଚିଠା ପ୍ରଦାନ କରି ଭାଷା ଆଇନର ଆଜନ୍ମ ତ୍ରୁଟି ଅପସାରଣ ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କୁ ଉପଯୁକ୍ତ ଦିଗ୍ଦର୍ଶନ ଦେଇଥିବା ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ ଉପରୋକ୍ତ ଜାଲିଆତିର ସମସ୍ତ ପ୍ରମାଣ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି ‘ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୁ ନବୀନଙ୍କ ମରଣ ଆଘାତ’ ଶୀର୍ଷକ ମୁଦ୍ରିତ ପୁସ୍ତକରେ ।

ଏହି ସମ୍ମିଳନୀରେ ଏହି ପୁସ୍ତକ ଉପରେ ଗଭୀର ଆଲୋଚନା ହୋଇ ଏତତ୍କୈନ୍ଦ୍ରିକ ପ୍ରସ୍ତାବରେ ଏପରି ମାରାତ୍ମକ ଅପରାଧର ଉତ୍ତରଦାୟୀତ୍ଵ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ଓ ଆବଶ୍ୟକୀୟ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ତୁରନ୍ତ ଏକ ବିଚାରବିଭାଗୀୟ ତଦନ୍ତ କମିଶନ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କୁ ଆହ୍ଵାନ ଦିଆହୋଇଛି । ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବରେ ଅଧିକନ୍ତୁ କୁହାହୋଇଛି କି, ଓଡ଼ିଶା କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଭାଷା ଆଇନରେ ଜାଲିଆତି ଦ୍ଵାରା ଖଞ୍ଜା ହୋଇଥିବା ଧାରା ୪ ଓ ୫ ଏବଂ ୪-କ ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ଭାଷା ସ୍ଵାର୍ଥ ପ୍ରତି ବିପଜ୍ଜନକ ହୋଇଥିବା ହେତୁ ତହିଁର ନିପାତ କରାଯାଇ ସାନି ସଂଶୋଧନ ଦ୍ଵାରା ଭାଷା ଆଇନକୁ ନିର୍ଭୁଲ ଓ ଅଲଙ୍ଘ୍ଯ କରାଯାଉ । ଯଥା :-

ମାତୃଭାଷାପ୍ରେମୀ (୨ୟ) ସମ୍ମିଳନୀ

ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ, ଓଡ଼ିଶା ,

ସ୍ଥାନ: ଲୋହିଆ ଏକାଡ଼େମୀ, ଭୁବନେଶ୍ଵର

ତାରିଖ: ୧ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୨ – ଉତ୍କଳ ଦିବସ

 

ପ୍ରସ୍ତାବ-୨

 

ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନର ୬ ବର୍ଷ ପୂର୍ତ୍ତି ଅବସରରେ ଲୋକାର୍ପିତ ହୋଇଥିବା ପ୍ରାମାଣିକ ପୁସ୍ତକ ‘ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୁ ନବୀନଙ୍କ ମରଣଆଘାତ’ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି ଏହି ସମ୍ମିଳନୀ ଅନୁଭବ କରୁଛି କି, ଓଡ଼ିଶା କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଭାଷା ଆଇନ, ୧୯୫୪କୁ ଅକର୍ମଣ୍ୟ କରିଦେବା ପାଇଁ ଜାଲିଆତି ପ୍ରୟୋଗ ଦ୍ଵାରା ତହିଁର ଅପସଂଶୋଧନ ହୋଇଛି । ଫଳରେ ଅଦ୍ୟାବଧି ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟମାନେ କାମ କରୁନାହାନ୍ତି ବୋଲି ଲେଖକ ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ କରିଥିବା ଅଭିଯୋଗ ଯଥାର୍ଥ ।

          ଏହି ସମ୍ମିଳନୀ ଏପରି ଅସଙ୍ଗତ ବିଧିକ ଆଚରଣ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟସରକାରଙ୍କୁ ଭର୍ତ୍ସନା କରୁଛି ଓ ଆହ୍ଵାନ ଦେଉଛି କି, ଉପରୋକ୍ତ ପୁସ୍ତକରେ ଖୋଦିତ ଓ ସ୍ଥାନିତ ପ୍ରମାଣ ସମୂହ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଓଡ଼ିଆ ଜାତି ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏପରି ଅପରାଧର ଉତ୍ତରଦାୟୀତ୍ଵ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ଓ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ତୁରନ୍ତ ଏକ ବିଚାର ବିଭାଗୀୟ ତଦନ୍ତ କମିଶନ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଉ । ଏଥିପାଇଁ ବହିର କିତାଏ ସରକାରଙ୍କୁ ଦିଆଯାଉ ।

          ଜାଲିଆତି ଦ୍ଵାରା ଗୃହିତ ସଂଶୋଧନ ଆଇନ, ୨୦୧୬, ୨୦୧୮ ଓ ତଦ୍ଦ୍ଵାରା ପରିସୃଷ୍ଟ ଧାରା-୪ ଓ ୫  ଏବଂ ଧାରା -୪କ ଓ ତଦୁଦ୍ଭୂତ ନିୟମାବଳି ୨୦୧୬, ୨୦୧୯କୁ ଏହି ସମ୍ମିଳନୀ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରୁଛି ଓ ସାନି ସଂଶୋଧନ ଦ୍ଵାରା ଓଡ଼ିଶା କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଭାଷା ଆଇନ, ୧୯୫୪କୁ ନିର୍ଭୁଲ ଓ ଅଲଙ୍ଘ୍ଯ କରିବାକୁ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କୁ ଆହ୍ଵାନ ଦେଉଛି ।

ସ୍ଵା: ସୁବାସ ମହାପାତ୍ର , ୧.୪.୨୦୨୨

ପ୍ରସ୍ତାବକ

ସର୍ବସମ୍ମତିକ୍ରମେ ଗୃହିତ ହେଲା

ସ୍ଵା: କମଳାପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର

ସଭାପତି,

୧.୪.୨୦୨୨

 

ଯେଉଁ କର୍ମଚାରୀ ଓ ପଦାଧିକାରୀ ଓଡ଼ିଆରେ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ କାମ ନକରୁଛନ୍ତି / ନକରିବେ ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟଦ୍ରୋହୀ ଘୋଷିତ କରି ତଦନୁରୂପ ଦଣ୍ଡବିଧାନ ବିଧିକୃତ କରିବାକୁ ଦାବି ହୋଇଛି । ଯଥା :-

 

ମାତୃଭାଷାପ୍ରେମୀ (୨ୟ) ସମ୍ମିଳନୀ

ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ, ଓଡ଼ିଶା ,

ସ୍ଥାନ: ଲୋହିଆ ଏକାଡ଼େମୀ, ଭୁବନେଶ୍ଵର

ତାରିଖ: ୧ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୨ – ଉତ୍କଳ ଦିବସ

 

ପ୍ରସ୍ତାବ-୩

 

ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ ପାଇଁ ଦୀର୍ଘ ଆନ୍ଦୋଳନ ମାଧ୍ୟମରେ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା । ସେଥିପାଇଁ ୧୯୫୪ରେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ନିର୍ବାଚିତ ବିଧାନସଭା ‘ଓଡ଼ିଶା କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଭାଷା ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ ଓ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲା । ଆଇନ ସତ୍ତ୍ୱେ ଓଡ଼ିଆରେ କାମ ନକରି କର୍ମଚାରୀ ଓ ପଦାଧିକାରୀମାନେ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ସୃଷ୍ଟିର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ପଣ୍ଡ କରୁଛନ୍ତି ।

          ତେଣୁ, ଯେଉଁ କର୍ମଚାରୀ / ପଦାଧିକାରୀ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁନାହାନ୍ତି, ନକରିବେ, ସେମାନଙ୍କୁ ‘ରାଜ୍ୟଦ୍ରୋହୀ’  ଘୋଷିତ କରିବାକୁ ଓ ତଦନୁରୂପ ଦଣ୍ଡବିଧାନ କରିବାକୁ ଉପଯୁକ୍ତ ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ସକାଶେ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କୁ ଆହ୍ଵାନ ଦେଉଛି ।

ସ୍ଵା: ତପନ ପାଢ଼ୀ , ୧.୪.୨୦୨୨

ପ୍ରସ୍ତାବକ 

ସର୍ବସମ୍ମତିକ୍ରମେ ଗୃହିତ ହେଲା

ସ୍ଵା: କମଳାପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର

ସଭାପତି,

୧.୪.୨୦୨୨ 

ଓଡ଼ିଆ ଜାତି ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ତିନୋଟି ପ୍ରସ୍ତାବ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ ସହ ଆଶୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ ପାଇଁ ‘ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୁ ନବୀନଙ୍କ ମରଣ ଆଘାତ’ ପୁସ୍ତକର ଏକ କୋମଳ କିତା ସଂଲଗ୍ନ କରାଗଲା ।

 

(ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ)

ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା, ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ, ଓଡ଼ିଶା

 

 

ତୋର ପ୍ରାଣବିନ୍ଦୁ ମିଶାଇ ଦେ ଭାଇ ଡେଇଁ ପଡ଼ି ସିନ୍ଧୁ ନୀରେ

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ 

ରାତି ସରନ୍ତି ଭାଗରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲା, ବଦଳିଯାଇଥିଲା କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରର ତାରିଖ ଫେବ୍ରୁୟାରୀ ୪କୁ । କୁଳବୃଦ୍ଧ ମଧୁସୂଦନ ଆଖି ବୁଜିଥିଲେ । ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ଭାଗ୍ୟାକାଶ ଠେଲି ହୋଇଯାଇଥିଲା ଅସରନ୍ତି ଅନ୍ଧକାର ଭିତରକୁ । ସେହି ଅନ୍ଧକାର ଆଜି ବି ସରିନି, ଅଧିକ ଘଞ୍ଚ ହୋଇଛି । ତା କବଳରୁ ଆମ ଜାତିକୁ ଉଦ୍ଧାର କରି ମଧୁବାବୁଙ୍କ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ବପ୍ନକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବାକୁ ଆମେ ଆମ ଭାଷାରେ ଆମ ରାଜ୍ୟର ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ସଂଗ୍ରାମ ରତ; କିନ୍ତୁ ଆମ ରାଜ୍ୟ ଏପରି ଜଣେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କବଳରେ ପଡିଛି, ଯିଏ ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ମତଲବକୁ ଚରିତାର୍ଥ କରିବା ପାଇଁ ଆମ ଭାଷା ବିରୁଦ୍ଧରେ ବିଧାନସଭାରେ ଜାଲିଆତି ବି ପ୍ରୟୋଗ କରିଛନ୍ତି । ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ଭାଗ୍ୟାକାଶରେ ଜମିରହିଥିବା ଅନ୍ଧକାରକୁ ଅଧିକ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଘଞ୍ଚ ହୋଇଉଠିଛି ।

ଏହି ଦାରୁଣ ଦୁର୍ବିପାକ କବଳରେ ଆମେ ଆମ ପରିଚୟ ହରାଇବାକୁ ବସିଥିବା ବେଳେ, ଆମ ଭାଷାର ଲାଭଜନକ ଉପଯୋଗ କରି ନିଜ ନିଜ ପାଇଁ ପୁସ୍ତକୀୟ ଆୟ, ଲେଖକୀୟ ପରିଚୟ, ଅଖିଝଲସା ସମ୍ମାନ ସଂଗ୍ରହ କରୁଥିବା ଭାଷାଜୀବୀମାନେ ମୁହୂର୍ତ୍ତକପାଇଁ ମଧ୍ୟ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ କେବେ କହିନାହାନ୍ତି ମଧୁବାବୁଙ୍କ ଜୀବନବ୍ୟାପୀ ତପସ୍ୟାକୁ ବ୍ୟର୍ଥ କରିବା ପାଇଁ ସେ ଯେଉଁ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର ଚଲାଇଛକାନ୍ତି, ତହିଁରୁ ନିବୃତ୍ତ ହେବା ପାଇଁ । ଯେଉଁ ଓଡ଼ିଆମାନେ ସରସ୍ଵତୀ ସମ୍ମାନ, ଜ୍ଞାନପୀଠ ସମ୍ମାନ, କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ସମ୍ମାନ, ରାଜ୍ୟ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ସମ୍ମାନ, ସାରଳା ସମ୍ମାନ ଆଦି ସମ୍ମାନ ସାଉଁଟିଛନ୍ତି, ସାହିତ୍ୟସେବା ଆଳରେ ବିଭିନ୍ନ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ବିନା ଗବେଷଣାରେ ସମ୍ମାନଜନକ ଡକ୍ଟରେଟ ହାସଲ କରିଛନ୍ତି, ବିଭିନ୍ନ କିସମର ପଦ୍ମ ସମ୍ମାନରେ ବିଭୂଷିତ ହୋଇଛନ୍ତି , ସେ ସମସ୍ତେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା କରୁଣାରୁ ସେ ସବୁ ଅର୍ଜନ କରିଛନ୍ତି । ଅଥଚ, ଓଡ଼ିଆ ଜାତିକୁ ଭାଷା ଅଧିକାର ମିଳୁନି; ସେମାନଙ୍କ ପଟି ଫିଟୁନି ! ଆମ ଭାଷାଜୀବୀ ସାହିତ୍ୟିକମାନେ ଭାବୁଛନ୍ତି ଯେ, ସେମାନଙ୍କ ପରିସୃଷ୍ଟ ସାହିତ୍ୟ ହେତୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ପରିପୁଷ୍ଟ ହେଉଛି । ମାତ୍ର ସେମାନେ ସ୍ଵୀକାର କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ଯେ, ସେମାନଙ୍କୁ ସାହିତ୍ୟିକ ଭାବେ ଝଲସିବାର ଓ ଏତେ ସବୁ ସମ୍ମାନ, ଉପାଧି, ଅର୍ଥ ଅର୍ଜିବାର ପରିସର ଯିଏ ଦେଇଛି, ତାହା କେବଳ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା । ସାହିତ୍ୟ ଆମ ସହଜାତ ନୁହେଁ, ଭାଷା ଆମ ସହଜାତ । ଭାଷାର ସ୍ଵାର୍ଥକୈନ୍ଦ୍ରିକ ଉପଯୋଗ ଦ୍ଵାରା ସାହିତ୍ୟ ସୃଷ୍ତିହୁଏ , କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ଭାଷା କାମର ଭାଷା ନହୁଏ ସେ ଭାଷା ମରିଯାଏ , ଯେମିତି ମରିଯାଇଛି ବିପୁଳ ସାହିତ୍ୟ ସତ୍ତ୍ୱେ ମରିଯାଇଛି ପାଳି, ମରିଯାଇଛି ସଂସ୍କୃତ ।

ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ହିଁ ଆମ ପରିଚୟ । ଆମ ଭାଷା ଓଡ଼ିଆ ବୋଲି ଆମେ ଓଡ଼ିଆ । ବଙ୍ଗଳା ଯଦି ଆମ ଭାଷା ହୋଇଥାନ୍ତା, ଆମେ ହୋଇଥାନ୍ତେ ବଙ୍ଗାଳୀ ; ତେଲୁଗୁ ଯଦି ଆମ ଭାଷା ହୋଇଥାନ୍ତା, ଆମେ ହୋଇଥାନ୍ତେ ତେଲେଙ୍ଗା । ଆମ ଭାଷାଜୀବୀ ସାହିତ୍ୟିକମାନେ ଏହା ବୁଝିବା ଉଚିତ । ସେଥିପାଇଁ, ସେମାନେ ଓଡ଼ିଆବିଦ୍ଵେଷୀ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସ୍ଵର ତୋଳିବା ଉଚିତ । ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ସେମାନେ ଆମ ଭାଷା ଆଇନର ସଂଶୋଧନ ପାଇଁ ମୁଁ ଦେଇଥିବା ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଅକୁଣ୍ଠ ସମର୍ଥନ କରିବା ଉଚିତ ଓ କଳାପତାକା ଅଭିଯାନରେ ଝାସ ଦେବା ଉଚିତ । ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଭିତ୍ତିରେ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶର ରୂପାଯନ ପାଇଁ ମଧୁବାବୁ ଯେଉଁ ଆନ୍ଦୋଳନ କରିଥିଲେ ଆନ୍ଦୋଳନ କରିଥିଲେ ତାହା ଯେପରି ବିଷୟନିଷ୍ଠ, ଅଥଚ ଆଇନ ସମ୍ମତ ଥିଲା, ଠିକ ସେହି ଢାଞ୍ଚାରେ ମୁଁ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ଗଢିଛି । କୌଣସି ଆଇନ ଉଲ୍ଲଂଘନ ନକରି ଆଇନଅମାନ୍ୟକାରୀ ସରକାରକୁ ଆମ ଭାଷା ଆଇନର ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନକାରୀକୁ ଦଣ୍ଡବିଧାନ ପାଇଁ ଓ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୁ ସର୍ବତୋଭାବେ ଓଡ଼ିଶାର କାର୍ଯ୍ୟଭାଷା କରିବା ପାଇଁ କିପରି ବାଧ୍ୟ କରାଯାଇପାରେ ଏହା ତାହାର ଉତ୍କୃଷ୍ଟତମ ପରୀକ୍ଷଣ । ଆମ ସାହିତ୍ୟିକମାନେ କେବଳ ଭାଷାଜୀବୀ ନୁହନ୍ତି , ସେମାନେ ଭାଷାପ୍ରେମୀ ମଧ୍ୟ, ଏହା ସରକାରଙ୍କୁ ଓ ସାରା ବିଶ୍ଵକୁ ଜଣାଇଦେବା ପାଇଁ ସେମାନେ ସମସ୍ତ କୁଣ୍ଠା ବିସର୍ଜନ କରି କଳାପତାକା ଅଭିଯାନକୁ ଆସନ୍ତୁ ।

ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୁ ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର କାର୍ଯ୍ୟଭାଷା କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଭାଷା ଭିତ୍ତିକ ପ୍ରଦେଶ ଭାବେ ଓଡ଼ିଶାର ପରିକଳ୍ପନା କରି ତାହାର ରୂପାଯନ ପାଇଁ ମଧୁବାବୁ ଯେଉଁ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ ଗଢିଥିଲେ, ତହିଁରେ ଯୋଗଦେବାକୁ ସବୁ ଓଡ଼ିଆଙ୍କୁ ଆହ୍ଵାନ ଦେଇ ସେ କହିଥିଲେ –
“ଏହି ସମ୍ମିଳନୀ ଜାତିପ୍ରାଣସିନ୍ଧୁ କୋଟି ପ୍ରାଣବିନ୍ଦୁ ଧରେ, ତୋର ପ୍ରାଣବିନ୍ଦୁ ମିଶାଇ ଦେ ଭାଇ ଡେଇଁ ପଡ଼ି ସିନ୍ଧୁ ନୀରେ ।‘

ଅଭିଯାନ ଏହିପରି ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ଆତ୍ମାର ଅଭିଯାନ । ଏଥିରେ ଝାସ ଦେଇ ଆମ ସାହିତ୍ୟିକମାନେ ନିଜ ଭାଷାଜନନୀଙ୍କୁ ସରକାରୀ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର କବଳରୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କରନ୍ତୁ ।

ଏହି କଥା କହି, ଭାଷାପ୍ରେମୀ ଓଡ଼ିଆ ଜାତି ପକ୍ଷରୁ ମୁଁ ମଧୁବାବୁଙ୍କୁ ଆଭୂମ ପ୍ରଣାମ ଜଣାଉଛି ।

ଓଡ଼ିଆଭାଷାକୁ ନବୀନଙ୍କ ମରଣଆଘାତ -୪

ପୂର୍ବପ୍ରକାଶିତ ଉତ୍ତାରୁ

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ 

ଘୁମୁସରରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଭାଷା ଜାତୀୟତାର ସ୍ରୋତ ସମଗ୍ର ଗଞ୍ଜାମରେ ବ୍ୟାପିଗଲା ଓ ଏହା ଏପରି ରୂପ ଧାରଣ କଲା ଯେ, ମାନ୍ଦ୍ରାଜ ସରକାର ୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୮୯୦ ତାରିଖରେ ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ଘୋଷଣା କଲେ କି , ଘୁମୁସରରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ସରକାରୀ ଅଫିସ ତଥା ଅଦାଲତମାନଙ୍କରେ କେବଳ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ହିଁ କାମ ହେବ । କିନ୍ତୁ ଅଣଓଡିଆଙ୍କ ଚକ୍ରାନ୍ତ ହେତୁ ଏହି ଏକା ଆଦେଶରେ ପୁନଶ୍ଚ କୁହାହେଲା , ଘୁମୁସର ଭିନ୍ନ ଗଂଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଅନ୍ୟତ୍ର ଓଡ଼ିଆ ସାଙ୍ଗକୁ ତେଲୁଗୁ ବି ଚାଲିବ । ଫଳରେ ଯାହା ହେଲା ତାର ପ୍ରତିଛବି ଆମେ  ‘ଗ’ ଚିହ୍ନିତ ଦସ୍ତାବିଜରେ ଦେଖୁଁ । ନିଜ ଭାଷା ପାଇଁ ଗଂଜାମ ଜିଲ୍ଲା ସଂଘର୍ଷ ରତ ଥିବା ବେଳେ ୩୦ ଜାନୁଆରୀ ୧୮୯୫ ତାରିଖର ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ଗେଜେଟରେ ସେଠିକା ସରକାର ସମ୍ବଲପୁର ମୂଲକରେ ୧୮୯୬ ଜାନୁଆରୀ ପହିଲାରୁ ଓଡ଼ିଆ ପରିବର୍ତ୍ତେ ହିନ୍ଦୀରେ ସରକାରୀ କାମ ହେବ ବୋଲି କହିଲେ । ତା ପ୍ରଭାବରେ ମାନ୍ଦ୍ରାଜ ସରକାର ଗଞ୍ଜାମରେ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କଲେ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ତେଲୁଗୁ ଯାହାର ପ୍ରତିଛବି ଆମେ ‘କ’ ଚିହ୍ନିତ ଦସ୍ତାବିଜରେ ଦେଖୁଁ । ସମ୍ବଲପୁର ମାତିଉଠିଲା ନିଜ ମାତୃଭାଷା ଓଡ଼ିଆକୁ ରାଜଭାଷା ଭାବେ ପୁନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ପାଇଁ ।

ପୁଣ୍ୟଶ୍ଳୋକ ଦାମୋଦର ପଟ୍ଟନାୟକ ଥିଲେ ତାଳଚେର ରାଜ୍ୟର ପରିଚାଳକ (Manager) ସେଠିକା ରାଜା ନାବାଳକ ଥିବା ହେତୁ । ସମ୍ବଲପୁରରେ ହିନ୍ଦୀ ପ୍ରଚଳନକୁ ବିରୋଧ କରି ଯେଉଁ ଆନ୍ଦୋଳନ ଚାଲିଥିଲା ସେ ତାକୁ ଆର୍ଥିକ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ କେବଳ ନୁହେଁ , ସବୁ ଲୋକ ଗାଇ ପାରିଲା ପରି ଗୀତ ଲେଖି ମାତୃଭାଷା ଓଡ଼ିଆ ପାଇଁ ଜୀବନପଣକରି ଲାଗିବାକୁ ଲୋକଙ୍କୁ ପ୍ରଚୋଦିତ କରୁଥିଲେ । ‘ଉତ୍କଳଦୀପିକା’ରୁ ଉଦ୍ଧାର କରି ‘ସମ୍ବଲପୁର ହିତୈଷୀଣି’ ତାଙ୍କର ଏପରି ଏକ ଗୀତ ୮ ଏପ୍ରିଲ ୧୮୯୬ରେ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲା ଯାହା ସମଗ୍ର ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ପୁନଃ ପ୍ରଚଳନ ପାଇଁ ଚାଲିଥିବା ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଲେଲିହାନ କରିଥିଲା । ‘ଭୈରବୀ ରାଗ , ଆଦି ତାଳ’ରେ ଗେୟ ଏହି ମହାନ ବୈପ୍ଲବିକ ଗୀତରୁ ମୁଁ ଶେଷ ପଦ ଦୁଇଟିକୁ ଏଠାରେ ଉଦ୍ଧାର କରୁଛି :

“ଯାଉ ଏ ଜୀବନ ଧନ ହୁଅ ଏକ ପ୍ରାଣ ମନ
ହେଉ ଶରୀର ପତନ ରଖ ଏବେ ପଣ
ସର୍ବେ ରଖ ଏବେ ପଣ ।।
ଜନନୀ ରସନା ହିନ୍ଦୀ କାଟଇ ଜାତିକି ନିନ୍ଦି
ଉଠରେ ଉତ୍କଳ ଭାଇ ଘେନ ନିବେଦନ
ଭାଇ ସହେ କି ଜୀବନ?”

ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାରୁ ଉତ୍କଳ ଭାଷା ଉଠିଯାଇ ହିନ୍ଦୀଭାଷା ପ୍ରଚଳିତ ହେବା ସମ୍ବାଦରେ ଉତ୍କଳ ଭାରତୀଙ୍କ କ୍ଷୋଭ ଶୀର୍ଷକ ଏକ କବିତା ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ସମ୍ବଲପୁର ହିତୈଷୀଣୀର ଭାଗ ୬, ସଂଖ୍ୟା ୩୬ରେ । ତହିଁରୁ ପଦେ –

“ସମ୍ବଲପୁରର ଅଧିବାସୀମାନେ
ଉତ୍କଳ ଚିର ସନ୍ତାନ
ହିନ୍ଦୀ ଆଧିପତ୍ୟ ହୋଇବ ସେଠାରେ
ଶୁଣି ସର୍ବେ ହତ ଜ୍ଞାନ ।”

ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଜାତୀୟତାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାରସ୍ୱତ ସେନାପତି ସ୍ଵଭାଵକବି ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର ‘ଉତ୍କଳ ଭାରତୀଙ୍କ ନିବେଦନ’ ଶିର୍ଷକ କବିତାରେ କାଳେ ବିଲାତ ସରକାର ରାଗିବେ ଏହି ଭୟରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନଠୁ ଦୁରେଇ ରହିଥିବା ସମ୍ବଲପୁର ଅଂଚଳର ରାଜାମହାରାଜାମାନଙ୍କୁ ତୀବ୍ର ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ । ଏପରିକି ନିଜ ଇଲାକାର ରାଜାଙ୍କୁ ସେ ଆକ୍ଷେପ କରି କହିଥିଲେ :

“ବରପଲ୍ଲୀପତି ଜାଣଇଁ ମୁହିଁ ତୁମ୍ଭର ମନ ।
ମୋହ ଲାଗି କହି ପାରିବ ପଦେ ଅଧେ ବଚନ?
ହରିହର ସିଂହ ତୁମ୍ଭେ ତ କିଛି କହିବ ନାହିଁ
କହିଲେ ଅବା ଉପାଧିଟି ରାଜେ ନେବେ ଛଡ଼ାଇ!” (କ୍ରମଶଃ)

ଆମ ଭାଷାମାଆ ଏଥର କିନ୍ତୁ ହାରିବ ନାହିଁ

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ

(ଫେସବୁକରେ ଥିବା ୧୩।୧୧।୨୦୧୯ ତାରିଖର ଉପସ୍ଥାପନା)

ଆମ ଭାଷାମାଆ ଏଥର କିନ୍ତୁ ହାରିବ ନାହିଁ ।

ଅଣଓଡ଼ିଆ ଆଇ.ଏ.ଏସ୍. ଅଫିସରମାନେ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଶାସନରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ରହି ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ଯମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ନିଜ କାବୁରେ ରଖି ଆମ ପ୍ରଦେଶ ସୃଷ୍ଟିର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ପଣ୍ଡ କରିବା ପାଇଁ ଆମ ଭାଷାକୁ କିପରି ଆମ ରାଜ୍ୟ ପରିଚାଳନାର ଭାଷା କରାଇଦେଉନାହାନ୍ତି ତାହାର ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଭାବେ ମୁଁ ଏଥିପୂର୍ବରୁ ଜି.ଭି ଭି.ଶର୍ମାଙ୍କ କଥା ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛି । ସ୍ବାଧୀନତା ପରେ ପରେ ଏହି ଅଣଓଡ଼ିଆଙ୍କ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ରର ଶିକାର ହୋଇଥିଲା ଆମ ଭାଷା ତାହାର ଏକ ଉଦାହରଣ ଦେବା ପାଇଁ ମୁଁ ଆଜି ୧୪।୯।୧୯୪୭ ତାରିଖରେ ବ୍ରହ୍ମପୁରଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ବିଶେଷ ଅଧିବେଶନର ପ୍ରଥମ ପ୍ରସ୍ତାବଟିକୁ ଏଠାରେ ଉଦ୍ଧାର କରୁଛି:

“୧ମ ପ୍ରସ୍ତାବ – ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରାଦେଶିକ ସରକାର ଗଞ୍ଜାମ ଓ କୋରାପୁଟରେ କେତେ ଅଞ୍ଚଳରେ ତେଲୁଗୁ ଭାଷାକୁ ସରକାରୀ ଭାଷା ରୂପେ ଚଳାଇବା ପାଇଁ ଯେଉଁ ଆଦେଶ କରିଛନ୍ତି ଏ ସମ୍ମିଳନୀ ତାର ତୀବ୍ର ପ୍ରତିବାଦ କରୁଅଛି । ଏହି ସମ୍ମିଳନୀ ଦୃଢ଼ ବିଶ୍ବାସ କରନ୍ତି ଯେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଦେଶରେ କେବଳ ପ୍ରାଦେଶିକ ଭାଷା ହିଁ ସେହି ପ୍ରଦେଶର ଭାଷା ହୋଇ ରହିବା ଉଚିତ । ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଭାଷାର ସ୍ଥାନ ନାହିଁ । ଯେଉଁ ମୁଷ୍ଟିମେୟ ଆନ୍ଧ୍ର ବିକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବରେ ଏ ପ୍ରଦେଶରେ ଅଛନ୍ତି ସେମାନେ ଏ ପ୍ରଦେଶର ପ୍ରାଦେଶିକ ଭାଷା ଜାଣନ୍ତି । ଏହିପରି ସମସ୍ତ କାରଣରୁ ଆମ୍ଭେମାନେ ସରକାରଙ୍କ ନିକଟରେ ଦାବି କରୁଅଛୁ ଯେ, ସରକାର ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କର ଆଦେଶ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରି ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସମଗ୍ର ପ୍ରଦେଶର ଏକମାତ୍ର କଚେରୀ ଭାଷା ବୋଲି ଇସ୍ତାହାର କରନ୍ତୁ” (ନବୀନ, ୧୬।୯।୧୯୪୭) ।

ସରକାର କର୍ଣ୍ଣପାତ କରି ନଥିଲେ; କାରଣ ତହିଁର ମୁଖ୍ୟ ଥିଲେ ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ । ଏ ହେଉଛନ୍ତି ସେହି ମହତାବ ଯାହାଙ୍କ ଇଙ୍ଗିତରେ ୧୯୪୮ ଏପ୍ରିଲ ପହିଲାରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୁ ସରକାରୀ ଭାଷା କରିବା ପାଇଁ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ ସକାଶେ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇ ପଣ୍ଡିତ ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ ମିଶ୍ରଙ୍କୁ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରତିରୋଧର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା । ଅତଏବ, ଦୁର୍ନୀତିଲିପ୍ତ ରାଜନେତାମାନଙ୍କୁ କବ୍ଜାରେ ରଖି ଅଣଓଡ଼ିଆ ଅଫିସରମାନେ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରଠାରୁ ଏ ଯାଏଁ ଆମ ମାତୃଭାଷାକୁ ଆମ ରାଜ୍ୟରେ ଅକାମୀ କରିରଖିଛନ୍ତି ।

ତେଣୁ ଆମ ଭାଷାରେ ଆମ ରାଜ୍ୟ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଚାଲିଥିବା ଆମ ଆନ୍ଦୋଳନ ଅଣଓଡ଼ିଆ ଅଧ୍ୟୁଷିତ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ଅସହ୍ୟ ହେଉଛି ଓ ଆମ ଭିତରୁ ଅର୍ଥଲୋଭୀମାନଙ୍କୁ ଠାବ କରି ସରକାର ପୋଷାମନେଇ ଆମ ବିରୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରୟୋଗ କରୁଛନ୍ତି ।

ଆମ ଭାଷା ମାଆ ଏଥର କିନ୍ତୁ ହାରିବ ନାହିଁ । କାରଣ ଆମେ ତାକୁ ଅଧାବାଟରେ ଛାଡ଼ି ପଳାଇବୁ ନାହିଁ । କଳାପତାକାର ନିଶବ୍ଦ ଲହର ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ଆତ୍ମାରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ ହେବା ଆରମ୍ଭ କଲାଣି । ସୁପ୍ତ ସିଂହ ଧୀରେ ଧୀରେ ଜାଗୁଛି ।